Кіріспе

An Early Frost) – 1985 жылы теледидар үшін түсірілген американдық драмалық фильм. Бұл ірі киножұлдыздары – Эйдан Куинн, Джина Роулендс, Бен Гацзара және Сильвия Сидниге толы, ірі телеарна NBC-де ЖИТС тақырыбын қамтыған алғашқы маңызды фильм болды. Оның алғашқы көрсетілімінде 34 миллион үй шаруашылығы көріп, сол түннің ең жоғары рейтингілі бағдарламасы атанды, тіпті «Дүйсенбі кешкі футболдан» да озып кетті. Фильм 14 Эмми номинациясын алды, оның ішінде «Үздік түпнұсқа телеспектакль» бойынша 3 жүлде, сондай-ақ Пибоди сыйлығы мен бірнеше «Алтын глобус» номинациясын иеленді, оның ішінде «Ең үздік қосалқы рөлдегі әйел» номинациясын жеңіп алған Сильвия Сидни де бар. Бұл фильм – үлкен қадам болды, себебі сол кезде американдық аудиторияның осыншалықты көп саны алғаш рет СПИД-ке шалдыққан гей ер адам туралы фильмді көріп, ол ауру гейлерге ғана тән нәрсе деп есептелген болатын. Фильм алғаш рет 1985 жылдың 11 қарашасында NBC телеарнасында көрсетілді. Оны Джон Эрман режиссерлік етті, ал сценарийін Рон Коуэн мен Дэниел Липман (Шерман Йелленнің әңгімесі негізінде) жазды, бұл сценарий Эмми сыйлығына ие болған болатын. Айдан Куинн Чикаго қаласындағы адвокат Майкл Пирсон рөлінде ойнайды, ол үйіне барып, өзінің гей екендігін және ЖИТС-ке шалдыққандығын ата-анасына (оларды Бен Гацзара мен Джина Роулендс сомдады) жеткізеді.

Сюжет

Майкл Пирсон, табысты заңгер, жұмыста күшті жөтелге шалдығып, жедел түрде ауруханаға жеткізіледі. Сол жерде дәрігерден ол өзінің ВИЧ жұқтырғанын біледі. Үйге келген соң, ол тағы бір мазасыз жаңалықты естиді: сүйіктісі Питер (Д. В. Моффетт) Майклдың жұққандығына және өзін жасырып жүргендігіне байланысты, қарым-қатынастың шегінен тыс жыныстық байланысқа барғанын мойындайды. Майкл ашуланып, Питерді үйден қуады. Содан кейін ол ата-анасына өзінің гей екенін және СПИД-ке шалдыққанын хабарлау үшін олардың үйіне барады. Майклдың әкесі Ник (Бен Газзара) – ағаш өңдеу компаниясының иесі, ал анасы Кейт (Джина Роулендс) – бұрынғы концерттік пианист, үй шаруасымен айналысатын әйел және әже. Олардың қызы Сьюзан (Сидни Уолш) тұрмысқа шығып, баласы бар. Ник бұл жаңалықты ашумен қабылдаса, Кейт жағдайға бейімделуге тырысады. Ник бастапқыда бір күн бойы Майклмен сөйлеспеуге тырысады, бірақ соңында үнсіздікті бұзып: «Енді сенің алдымда тұрғаныңды және сен кім екеніңді білмейтінімді ешқашан ойламаған едім», – дейді. Жүкті Сьюзан Майклмен кездесуден бас тартады, «мұндай тәуекелге бара алмаймын» дейді, ал Майкл Кейтті сүйген кезде Ник ашуға булынады. Кейт бір мақалада ВИЧ жұқпалы емес екенін еске алады және отбасының қалған бөлігін Майклды қабылдауға көндіруге тырысады (Джина Роулендс ВИЧ жұғуы туралы халыққа үндеу жасаған болатын). Майкл әрине, ауруханаға түседі (әкесінің үйіне шақырылған жедел жәрдем қызметкерлері оны жеткізуден бас тартқаннан кейін) және сол жерде Виктор (Джон Гловер) есімді, ВИЧ-ке шалдыққан, көңілді гомосексуалмен танысады. Фильмде Виктордың өлімі көрсетіледі, ал медбике оның азын-малын қоқысқа тастайды, себебі ол бұл заттардың жұқпалы болуынан қорқады. Кейін Майкл үйге оралып, Питердің келгенін біледі және олар тез арада татуласады. Питер Майклды өзімен бірге үйіне қайтуға шақырады, бірақ Майкл қазір бара алмайтынын айтады. Диагнозымен күресін жалғастыра отырып, Майкл көміртек газымен улану арқылы өмірге қол жұдыруға тырысады, бірақ Ник оны тоқтатады. Олар ұрысады, Ник Майклдың күресуін талап етеді. Фильм Майклдың таксимен Чикагоға қайтып бара жатқанымен аяқталады, ол ата-анасына сүйіспеншілігін білдіріп, кетіп бара жатыр.

Даму

Рон Коуэн мен Дэниел Липманның фильмге арналған телехикаясы екі жыл дамытылды және желідегі Стандарттар мен қағидалар бөлімі эфирге жібермес бұрын кем дегенде он үш рет қайта жазылды.

Пікірлер, марапаттар және соңынан

"Вашингтон пост" газетінің тілшісі Том Шейлс "Тұңғыш аяз" фильмін "жылдың ең маңызды телефильмі" деп атады. Фильм Nielsen рейтингісінде бірінші орынға ие болды, 23,3 пайыздық үлес алып, 34 миллион көрермен тамашалады (фильм ABC арнасындағы Сан-Франциско 49ers – Денвер Бронкос ойынынан және CBS арнасындағы "Кэгни мен Лейси" эпизодынан жоғары рейтинг алды). Фильм 14 "Эмми" сыйлығына ұсынылып, оның ішінде 3 сыйлықты жеңіп алды, соның ішінде Коуэн мен Липман фильм немесе мини-сериал үшін үздік сценарий жазу номинациясында жеңіске жетті. Гена Роулендс, Бен Газзара, Эйдан Куинн, Сильвия Сидни және Джон Гловер актерлік жұмысы үшін, ал Джон Эрман режиссерлік жұмысы үшін ұсынылды. Фильм "Алтын глобус" сыйлығына үздік телефильм номинациясына ұсынылып, Сильвия Сидни "Сериал, мини-сериал немесе телефильмдегі ең үздік қосымша рөлдегі әйел актер" номинациясында "Алтын глобус" сыйлығын жеңіп алды. Ол сонымен қатар "Пибоди" сыйлығын да жеңіп алды. Бірақ, фильмді демеуге жарнама берушілер тартынғандықтан, телеарна 500 000 долларлық кіріс жоғалтты. Фильм сол кездегі ВИЧ/ЖҚС-қа қатысты әлеуметтік көзқарастарды және жалпы халықтың инфекцияның жұғу жолдары мен жұқтыру мүмкіндігі туралы ақпаратының шектеулі екенін көрсетті.