Кіріспе
1996 жылы Тад Уильямстың "Алтын көлеңке қаласы" романы, бастапқыда "Басқа Жер" деп жарияланған, американдық жазушы Тад Уильямстың ғылыми фантастикалық романы, оның "Басқа Жер" сериясының бірінші кітабы. "Басқа Жер" виртуалды әлемдер жиынтығын білдіреді, ал "Алтын көлеңке қаласы" – Басқа Жер желісіндегі қала, онда басты кейіпкерлер шақырылады. Роман "Граль бауырластығы" деп аталатын бай адамдар тобы құрған қауіпті виртуалды желінің оқиғасын баяндайды. Осы топқа кіретіндер: Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бала болған және қазір әлемдегі ең қарт адам – Феликс Йонглер, "Азияның қорқынышы" деп сипатталған қытай экономисі Цзюнь Бяо және әлемдегі ең ірі телекоммуникациялық компания "Телеморфикс" иесі Роберт Уэллс. Кітап оларды тоқтату үшін осы желіге тартылған қарапайым адамдар тобының тағдырын айтады.
City of Golden Shadow, originally published as Otherland, is a science fiction novel by American writer Tad Williams, the first book in his Otherland series. The "Otherland" refers to a virtual world or worlds and the "City Of Golden Shadow" is a city in the Otherland network to which the main characters are being summoned. The novel tells the story of a frightening virtual network created by a group of rich men known as The Grail Brotherhood. These men include: Felix Jongleur, who was a child at the time of the First World War and is currently the world's oldest man; Jiun Biao, a Chinese economist described as "the terror of Asia"; and Robert Wells, the owner of Telemorphix, the world's largest telecommunications company. The book tells the story of a group of ordinary people who are drawn into the network to stop them.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бірінші кейіпкер – Пол Джонас, Бірінші дүниежүзілік соғыстың Батыс майданындағы жаяу әскер. Ол бастапқыда арман немесе галлюцинация деп ойлағанда, қанатты әйелмен кездеседі, ол оған қанаттан берген қауырсын сыйлайды. Ол осы оқиғадан оянып, қайтадан окопқа оралады, бірақ оқиғаның арман емес екенін түсінеді, себебі ол қауырсынды табады. Оның екі серігі, Финч пен Мюллет, оның ақыл-саулығына күмәндана бастайды. Соңында Пол ешкімге таныс емес жерге қашып кетеді. Ол онда құс әйелді табады, бірақ Финч пен Мюллет оны қуады, олар қорқынышты пішінге айналады: Мюллет тым семіз, ал Финчтің көзі жоқ. Пол үрейлене қашады және кеңістіктегі тесікке құлайды. Ол Льюис Кэрроллдың «Көзілдіріктен өткенде» атты кітабындағы шахмат әлеміне ұқсас жерде екенін анықтайды, онда ол қызыл және ақ арасындағы шайқасқа тартылады, сондай-ақ Финч пен Мюллет оны қуалайды. Ол қонақүйден кездескен жас жігіт Галлимен бірге қашып кетеді. Олар жыл сайын Венера планетасынан ханшайымды құрбандыққа талап ететін жаратылыстар мекендейтін Марсқа жетеді. Ол таңдалған әйелді бұрын кездескен қанатты әйел екенін таниды, бірақ онымен қашан кездескенін есіне түсіре алмайды. Оның есінде тіпті шахмат әлеміндегі уақыты да жоқ. Жердегі басқа адамдардың көмегімен ол ханшайымды құтқарып, ашулы марсиандардан қашып кетеді. Ол Мюллет пен Финчті қайтадан көріп, ұрланған дирижабльмен қашып кетуге тырысады. Ол дирижабльді басқаруды жоғалтады және өзінің алақанының көлеміне дейін кішірейген арфасы бар консерваторияда өзін табады. Мюллет пен Финч оған қарсы шығып, арфаны беруін талап етеді, бірақ ол бас тартады және жерге құлай бастаған дирижабльге қайтадан шығады. Ол тағы бір әлемге көшіріледі, мұздай өзеннен оны неоандертальдықтар тобы құтқарады, ал арфадан дауыс шығады, оған достары өзенде оны іздейтінін айтады. Оқиға ХХІ ғасырдың соңына қарай дамиды. Ең маңызды технологиялық өзгеріс – қоғамның барлық топтары арасында кеңінен қолжетімді виртуалды шындық интерфейстері. Интернет «Желі» деп аталатын кеңінен таралған онлайн виртуалды орталар желісімен алмастырылды. Дурбанда Ирен «Рени» Сулавего есімді VR бағдарламалау оқытушысы !Xabbu есімді Калахари сан тайпасының өкіліне осындай ортаны қалай құруға болатынын үйретеді, сонымен қатар отбасын асырайды. Оның отбасын алкогольге тәуелді әкесі Лонг Джозеф және он жасар ағасы Стивен құрайды. Стивен көп уақытын онлайн өткізеді және достарымен бірге Желінің тыйым салынған аймаларына жиі барады. Ол тыйым салынған клубқа барғаннан кейін комаға түседі, сонда Рени мен !Xabbu тергеуді бастайды. Клубтың ішінде олар көптеген жағымсыз ойын-сауықтарды табады және менеджерлер оларды құлыптауға жақын келеді. Олардың ең таңғажайып және қорқынышты ашылуы – өте күшті гипноздық тұлға, одан қашып құтылуға Рени шамасы келмейді. Ол клубтың Стивен сияқты балалардың санасына зиян келтіру үшін құрылғандығына сенімді және жауапты адамдарды тоқтатуға шешім қабылдайды. Ол машинасынан алтын алмаз пішіндес ерекше және үлкен кодты табады және бұл туралы досы және кеңесшісі доктор Сьюзан ван Бликпен кеңеседі. Олар оны зерттегенде, ол алтын қаланың бейнесіне айналып, кейін жоғалады. Ренидің қиындықтары көбейеді, өйткені оның тергеулері оған күшті жауларды әкелгені анық болады: оны жұмысынан шығарып, белгісіз адамдар оның отбасылық пәтер кешенін өртеп жібереді. Соңында ван Бликке қатыгездікпен шабуыл жасалып, Рени мен !Xabbu-ны үш есіммен қалдырып, қайтыс болады: Мартин Десрубинс, Blue Dog Anchorite және Боливар Атаско. Бірінші екеуі – «Otherland» деп аталатын құпия желідегі алтын қаланы табуға көмектесетін хакерлер, ал үшіншісі – Колумбқа дейінгі Латын Америкасы бойынша сарапшы, антрополог және археолог. Blue Dog Anchorite өзін Мурат Сагар Сингх деп таныстырады, ол «Otherland» қауіпсіздік жүйесін құраған зейнеткер бағдарламашы, сол жобадағы әріптестері ерекше жағдайларда қайтыс болды. Ол сондай-ақ «Otherland» құпия ұйым «Грааль бауырластығы» тапсырысымен құрылғандығын және «Otherland» қауіпсіздік жобасын бақылаған Атаско сол ұйымның маңызды мүшесі болғанын айтады. Рени, !Xabbu, Мартин және Сингх «Otherland» желісіне кіруді жоспарлайды; Рени мен !Xabbu, Лонг Джозеф пен ван Бликтің көмекшісі Еремия Дакомен бірге Дракенсберг тауларында орналасқан «Шершень ұясы» әскери базасына барады. Дайындықтар аяқталды, олар «Otherland» желісіне кіреді, бірақ Сингх қауіпсіздік жүйесімен бетпе-бет келіп, өлтіріледі. Кейіннен ол өз бөлмесінде жүрек соғысынан қайтыс болды деп хабарлайды. Рени, !Xabbu және Мартин «Otherland» желісіне сәтті кіріп, Темилун деп аталатын алтын қалаға жолдама алады. Онда олар Құдай Падишамен кездеседі, ол Атаско екенін жариялайды. Калифорниядағы шағын қаланың тұрғыны, өлімелі ауруға шалдыққан жасөсперім Орландо Гардинер «Орта елде» онлайн VR MMORPG-дегі қылыш пен сиқырға негізделген ең атақты жауырындардың біріне айналады. Бірақ ойын ойнап жатқанда, ол алтын қаланың көрінісіне алаңдап, төмен деңгейлі монстрлердің бірінен өлтіріледі. Досы Сэм Фредерикс көмегімен ол тергеуді бастайды. Олардың тергеулері «Ағаш үйі» онлайн қоғамдастығына және Сингх пен басқалар қолданған «Мелхиор» кодолық есімге жетеледі. Олардың іздерін ұстанғанда, олар өзен жағалауындағы жағажайға таңқаларлық түрде жеткізіледі. Өзеннен олар алтын қаланы көре алады. Олар өзеннен өту үшін сал жасайды, бірақ полиция тоқтатып, Құдай Падишаның сарайына жеткізеді. Солтүстік Каролинадағы әскери базадағы жас қыз Кристабель Соренсен базада тұратын таинсты әдеттегі еңбеккермен дос болады. Ол оның үй қамауында екенін білмейді, ал оның әкесі, жоғары деңгейдегі әскери қауіпсіздік офицері, оны күзетуге жауапты. Ол оған базаның астында жатқан туннельдер желісіне қашуға көмектеседі. «Грааль бауырластығы» әлемдегі ең бай және қуатты адамдардың шағын тобынан құралған эксклюзивті қоғам болып шығады. «Otherland» олардың жеке желісі, онда олардың көптеген мүшелері көптеген симуляциялық әлемдердің иесі (ал қалғандары үлкен сомаға жалға беріледі), және олар оны одан да құпия мақсаттар үшін пайдалануға ниетті. Олар ежегіт египетіне негізделген симуляцияда кездеседі, онда олардың көшбасшысы Феликс Жонглер Осирис рөлінде көрінеді және басқа мүшелерді әртүрлі египеттік құдайлар рөлінде көрсетуге мәжбүрлейді. Жонглер «Аспан құдайы жобасы» деп аталатын міндетті орындау үшін Джон Дредті шақырады. Дред оның міндетін орындайтынын уәделейді, бірақ оның нақты не істеу керектігі айтылмайды. Рени, !Xabbu, Мартин, Орландо, Фредерикс және оларға ұқсас жағдайдағы төрт адам виртуалды шындық әлеміне қамалады, ол шындықтан да күрделі. Онда олар Атаскомен және оның әйелімен кездеседі, ол бұрын «Грааль бауырластығының» мүшесі болғанын, бірақ біраз уақыттан бері қатыспағанын (бірақ оның симуляциялық әлемін сақтап қалғанын) және қазір бауырластықтың жоспарларына қарсы екенін біледі. Олар таинсты әдеттегі еңбеккермен кездеседі, ол оларға Желідегі көптеген симуляциялық әлемдерде іздестіріп жүрген Пол Джонасты табу керектігін айтады, содан кейін ол да жоғалып кетеді. Олар Темилуннан қашқанда, Дред қылмысты хакерлердің көмегімен Атасколардың Колумбиядағы үйіне шабуыл жасайды, Боливар мен оның әйелі кенеттен өлтіріледі. Саренсен оларға қысқа нұсқаулар береді: олар «Otherland» желісінің көптеген симуляциялық әлемдерінде іздестіріп жүрген Пол Джонасты табу керек, содан кейін ол да жоғалып кетеді.
"Алтын көлеңкелі қала" кейіпкерлері
Пол Джонас: «Басқа ел» желісіне қамалған адам. Алғаш танысқанда Пол өзін Бірінші дүниежүзілік соғыстың окоптарына тағдырланған сарбаз деп есептейді. Ол симуляцияға енгенге дейін «емдеу» (мойынсұну) рәсімінен өткендіктен, бірнеше күн бұрынғы оқиғаларды еске түсіре алмайды. Симуляцияны зерттеу барысында ол кім екенін анықтауға күш салады, сонымен қатар Грааль бауырластығының агенттері Муллет пен Финчтен қашуға тырысады. Муллет: Пол Джонастың окоптардағы серігі. Пол Бірінші дүниежүзілік соғыс симуляциясынан қашқаннан кейін, Муллет түрлі бейнелерде «Басқа ел» желісіндегі басқа симуляциялар арқылы оны қуалайды. Кейіннен ол Феликс Жонглердің қызметкері Мадд екені анықталады. Финч: Маддтың серігі, Полды қуалайтын. Оның нағыз аты Финни. Галли: Полдың «Басқа ел» симуляциясында кездесетін және Муллет пен Финчтен қашу кезінде оған серік болатын жігіт. Ол Полға «Басқа елдегі» түрлі симуляциялық әлемдер арқылы ағатын өзеннің маңыздылығын көрсетеді. Айрин "Рени" Сулавейо: Оңтүстік Африкалық компьютер пәнінің мұғалімі, оның кіші інісі Стивен комаға түседі, бұл оның «Басқа ел» желісін ашуына себеп болатын зерттеуге түрткі болады. !Xаббу: Калахари шөлінің бушманы, Ренидің шәкірті. Ол оған ағасының комаға түсуіне себеп болған жағдайды зерттеуге көмектеседі және онымен бірге «Басқа ел» желісіне кіреді. Оның рухани жетекшілігі Ренидің санасын сақтайды, сондай-ақ оған өркениетінің технологиясын әдеттегідей қарастырмайтын көзқарас ұсынады. Стивен Сулавейо: Ренидің он бір жасар інісі, ол достары Эдди мен Сокимен бірге виртуалды шындықта көп уақытын өткізеді. Ол желідегі тыйым салынған аймаққа барғаннан кейін комаға түседі және ауруханаға жатқызылады, онда ол әңгіменің көп бөлігінде қалады. Жозеф Сулавейо: Ренидің әкесі, әйелі (Ренидің анасы) қаза болғаннан кейін алкоголизмге ұшыраған бұрынғы ардақты адам ретінде сипатталады. Отбасы мүшелерінің проблемалары мен сезімдеріне бейжай қараған ол Ренидің оны қауіпсіз ұстауға тырысуына қарсы тұрады. Д-р Сьюзан ван Блик: бір кезде Рениге виртуалды инженерияны үйреткен бай технология сарапшысы. Рени ағасы ауырғаннан кейін оған хабарласады, ол Рениді Грааль бауырластығының агенттері өлтірер алдында Мартин Десрубинс, Мурат Сагар Сингх және Боливар Атаскоға бағыттай алады. Джеремия Дако: Сьюзан ван Бликтің үй шаруашылығын жүргізушісі және аспазы, ван Блик өлтірілгеннен кейін Рени мен !Xаббуға қосылады. Стримбелло: Балаларды Грааль бауырластығының пайдасына психикалық зақымдануға әкелетін жағдайға түсіруге арналған қауіпті клубты басқаратын адам. Ол Стивенді комаға түсірген және Рени мен !Xаббуға да солай істеуге жақындады. Мурат Сагар Сингх: «Көк иттің шөлдігі» деген кодтық атымен де белгілі Сингх - Сьюзан ван Бликпен танысқан және «Басқа ел» жобасының кейбір бағдарламаларында жұмыс істеген қарт адам. Ол Рени, !Xаббу және Мартинге жүйеге кіруге көмектеседі, бірақ олармен бірге кіруге тырысқанда «Басқа ел» қауіпсіздік жүйесінің зұлым бөлігі оны өлтіреді. Мартин Дезрубинс: Францияда тұратын Сьюзан ван Бликтің танысы, ол Рени мен !Xаббуға көмектеседі және олармен бірге «Басқа елге» кіреді. Ол соқыр екені анықталады және виртуалды шындықты басқалардан өзгеше механизмдер арқылы түсіндіреді, сондықтан «Басқа ел» жүйесіндегі көптеген ақпараттар оны ақылдан адастырады және кітаптың соңында осыған байланысты ауырады. Орландо Гардинер: Өлім аузында жатқан жасөспірім, өзінің ең жақсы (және жалғыз) досы Фредерикспен VR MMORPG Middle Country ойнайды. Ол Алтын қаланың суретін тапқаннан кейін, «Басқа ел» желісіндегі бір орынды табуға құмар болады. Ол да, Фредерикс те «Басқа елге» кіреді, оның пневмониямен ауырғандығына қарамастан. Кітаптың соңында ол ес-түссіз жатып, ауруынан өлім қаупі бар, «Басқа елге» сәтті кіруге қол жеткізген басқа сегіз адам күтіп жатыр. Саломе Фредерикс: Фредерикс деп аталады, ол Орландоның еркек бейнесіндегі досы, бірақ шын мәнінде жасөспірім қыз (Орландо, оның ең жақсы досы, сюжеттің соңына дейін оның нағыз жынысын білмейді). Ол Орландоның «Басқа ел» туралы білуге тырысуын мақұлдамайды, олардың әрекеттері үшін қатаң жазалануы мүмкін деп санайды, бірақ оны барлық ерліктеріне ертіп жүреді. Мистер Селларс: Солтүстік Каролинадағы әскери базада тұтқындалған қарт адам, ол Интернетте «Басқа ел» туралы сылбырлар қалдыра отырып, Орландо мен басқаларды «жалдап алады». Ақырында ол олармен «Басқа елде» кездеседі және жағдайды және олардың не істеу керектігін түсіндіруге тырысады. Кристабель Соренсен: Әскери базада тұратын жас қыз, ол құпия түрде Мистер Селларспен дос болады және оның әскери базадан қашуына көмектеседі. Феликс Жонглер: Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын дүниеге келген, ең ескі адам, сонымен қатар ең бай және қуатты, әрі ең қатыгез. Ол Грааль бауырластығының жетекшісі және «Басқа ел» жүйесін жасаудың басында тұр. Кітаптың көп бөлігінде ол өзінің сүйікті ортасында, ежегіт египетінің симуляциясында, онда Озирис ретінде Грааль бауырластығының отырыстарын өткізеді. Джонни Вульгар: «Дред» деген атпен белгілі, осы кейіпкердің нағыз аты бір рет ғана айтылады, содан кейін оның бақытсыз балалық шағы туралы айтылады. Ол электрондық құрылғыларды басқару қабілетіне ие, оны өзінің «бұрылысы» деп атайды және өмірін бір түпкірлі фильм ретінде қарастырады. Ол әйелдерді аулау және өлтіруден ләззат алады. Зорлау және кісі өлтіруге деген қауіпті құштарлығына қарамастан, Жонглер оны Атасконы өлтіру үшін «Анубис» деп атайды. Оның Жонглермен тым жақын еместігі, Жонглер одан көп нәрсені жасырғандығы және ол «Басқа елге» енген кезде Жонглердің жоспарлары туралы құпия ақпарат алуға мүмкіндік алады. Роберт Уэллс: Орегонда тұратын жүз жылға жуық адам, ол қуатты Telemorphix технологиялық фирмасын басқарады, Уэллс Грааль бауырластығының мүшесі, Жонглердің Египетіндегі Птах құдайы болып көрінеді. Оның техникалық білімі Бауырластықтың жоспарлары үшін маңызды болғанымен, ол көптеген мүшелер арасында танымал емес. Ол Жонглерді жетекшіліктен алуды көздейтін азғын топқа жетекшілік етеді. Даниэль Якубиан: АҚШ армиясындағы генерал, ол Грааль бауырластығының мүшесі, Жонглердің Египетіндегі Хорус құдайы болып көрінеді. Ол Уэллспен бірге Жонглерді оның лауазымынан ортақ күшпен құлатуды жоспарлайды.