Кіріспе
Грузияның аймағы (мхаре) Гурия – Грузияның батыс бөлігінде, Қара теңіздің шығыс жағасымен шектесетін аймақ (мхаре). Аймақтың халқы 113 000 адамды құрайды (2016 жылғы мәлімет бойынша), ал Озургети – аймақтың орталығы.
Guria is a region (mkhare) in Georgia, in the western part of the country, bordered by the eastern end of the Black Sea. The region has a population of 113,000 (2016), with Ozurgeti as the regional capital.
География
Гурияның солтүстік-батысында Самегрело, солтүстігінде Имерети, шығысында Самцхе-Джавахети, оңтүстігінде Аджария және батысында Қара теңіз жатыр. Гурия провинциясының ауданы солтүстік-шығысқа қарай ендік және бойлық сызықтарымен кесіледі.
Guria is traversed by the northeasterly line of equal latitude and longitude.
Тарих
Қазіргі Гурия аймағы Батыс әлемінде «Алтын жүн» жырларымен танымал Колхида патшалығының бір бөлігі болған. Колхида патшалығының құлдырауынан кейін ол б.з.б. I ғасырда Лазика патшалығының құрамына кірді. Көне заманда бұл аймақ темірдің, әсіресе б.з.б. V ғасырдан бастап, сондай-ақ мыс пен алтынның маңызды көзі болған. «Гурия» топонимі алғаш рет шамамен 800 жылғы Псевдо-Жуаншердің грузин жылнамасында кездеседі. Гурия алғаш рет 1352 жылы Варданидзе Дадиани әулетінің иелігі ретінде танылды; ал 1463 жылдан кейін ол Грузия патшалығының бір тармағымен, кейіннен Гуриэли аталған, Грузия патшалығынан тәуелсіз княздыққа айналды. Қазіргі Гурия мен Аджарияның көп бөлігін, соның ішінде Батуми қаласын қамтитын княздық, кейіннен Осман империясымен болған бірнеше қақтығыстарда аумағы қысқарып, қирады. 1810 жылдың 19 маусымында Мамия V Гуриэли мен империя арасында жасалған келісім бойынша Ресейдің қарауына алынды, ал 1829 жылы соңғы ханзада Гуриэли Давидтің регенттігі кезінде княздық Ресейге қосылды. 1819 және 1841 жылдары Ресей үкіметіне қарсы көтерілістер болды. 1840 жылы Гурия округке (уезд) айналдырылып, оның ірі қалаларының бірі Озургети деп аталды. 1846 жылы ол жаңа Кутаиси губернаторлығына қосылды. 1904 жылғы халық санағы бойынша халық саны 100 000-ға жуық болды, олар таулы және батпақты аңғарлардың аумағын алып жатты, олар жүгері егістіктерімен, жүзімдіктермен және шай плантацияларымен жабылған. Бұл Грузияның этникалық тұрғыдан ең біртекті аймағы болды, онда шаруалар мен кіші ауылдық ақсүйектер халықтың басым бөлігін құрады, сауаттылық деңгейі жоғары және экономикалық тұрақтылық деңгейі салыстырмалы түрде жоғары болды. 1902 жылы басталып, 1905 жылғы Революция кезінде үкіметке қарсы ашық көтеріліспен аяқталған шаруалардың наразылық қозғалысы империядағы ең тиімді және ұйымдасқан шаруалар қозғалысы болды. 1906 жылы «Гур республикасы» деп аталған шаруалардың өздігінен басқаруы құлдырап, казактардың жазалау экспедициясымен талқандалды. Бұл аймақ 1918-1921 жылдар аралығында Грузия Демократиялық Республикасын басқарған Грузияның Социал-демократиялық (меншевиктер) партиясының негізгі күш ортасы болды. 1920 жылдардың басында Гурияда әскери күшпен таңылған Кеңес үкіметіне қарсы партизандық қарсылық қозғалысы болды. Кеңес үкіметі кезінде Гурия үш әкімшілік ауданға бөлінген аграрлық аймақ болды. 1995 жылы Грузия үкіметі Гурия аймағын (мхаре) құру туралы қаулы қабылдады, бұл аймаққа тарихи атауын ресми түрде қайтаруды қамтамасыз етті. Лихаури және Шемокмедидегі православие шіркеулері провинцияның маңызды тарихи ескерткіштері болып табылады.
Этимология
Кейбіреулер бұл сөздің түбірі [Гурия] шарқындықты білдіреді және бұл сөз "шарқындылардың елі" дегенді білдіреді. Бұл VIII және IX ғасырлардағы оқиғалармен байланысты, онда Леон Абхазети патшасы болды. Гурулдар (Гурияның басшысы) Одрахо билеушісіне бағынудан бас тартты, Адарнасе мен Ашот Багратионимен вассалдық қарым-қатынастарын үзді және Леонмен бірікті, деп Вахушти Багратионинің XVIII ғасырдағы тарихи еңбектерінде сипатталған. Кейінгі түсіндірме бойынша, Грузия гүлденген кезеңінде, оның шекарасы "Никопсиядан Дарубанға дейін" созылғанда, Гурия Грузия территориясының орталық бөлігінде орналасқан.