Адам қалдықтары: несеп, нәжіс – денсаулыққа қауіпті биологиялық қалдықтар. Таза су, санитария және гигиена маңызды, дамып келе жатқан елдерде мәселе күрделі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нәжіс және несеп – адам организмінің биологиялық қалдық өнімдері.
Feces and urine
biological waste products of the human body
Адам қалдықтары (немесе адам экскреттері) – адамның ас қорыту жүйесінің, етеккір қызылының және адам метаболизмінің қалдықтары, оның ішінде несеп пен нәжіс. Қолданыстағы санитария жүйесінің бір бөлігі ретінде, адам қалдықтары жиналады, тасымалданады, өңделеді және қолданылатын дәретхана түріне, пайдаланушылардың қызметтерге төлеу мүмкіндігіне және басқа да факторларға байланысты жойылады немесе қайта пайдаланылады. Фекальды шламды басқару – бұл шұңқырлар мен септиктер сияқты жергілікті санитариялық жүйелерде жиналған фекальды заттармен жұмыс істеу. Әлемдегі санитариялық жүйелер өте әртүрлі, дамып келе жатқан елдерде көптеген адамдар басқа мүмкіндік болмағандықтан, қоршаған ортаға нәжіс тастауға мәжбүр. Әлемде "су, санитария және гигиена" (WASH) жағдайын жақсарту – халықаралық дамудың маңызды денсаулық мәселесі және Тұрақты даму мақсатының 6-шы мақсатының негізгі бағыты. Дамыған елдерде адамдар сумен шайылатын дәретханаларды пайдаланады, онда адам қалдықтары сумен араластырылып, сарқынды суларды тазарту станцияларына тасымалданады. Балалардың нәжісін қолшатырларға жинап, коммуналдық қатты қалдықтармен араластыруға болады. Кейде қолшатырлар тікелей қоршаған ортаға тасталады, бұл халық денсаулығына қауіп тудырады.
Human waste (or human excreta) refers to the waste products of the human digestive system, menses, and human metabolism including urine and feces. As part of a sanitation system that is in place, human waste is collected, transported, treated and disposed of or reused by one method or another, depending on the type of toilet being used, ability by the users to pay for services and other factors. Fecal sludge management is used to deal with fecal matter collected in on site sanitation systems such as pit latrines and septic tanks. The sanitation systems in place differ vastly around the world, with many people in developing countries having to resort to open defecation where human waste is deposited in the environment, for lack of other options. Improvements in "water, sanitation and hygiene" (WASH) around the world is a key public health issue within international development and is the focus of Sustainable Development Goal 6. People in developed countries tend to use flush toilets where the human waste is mixed with water and transported to sewage treatment plants. Children's excreta can be disposed of in diapers and mixed with municipal solid waste. Diapers are also sometimes dumped directly into the environment, leading to public health risks.
Терминология
"Адам қалдықтары" термині жалпы ақпарат құралдарында түрлі мағыналарда қолданылады, мысалы, канализация, канализациялық шлам, қара су, тіпті адам нәжісі болуы мүмкін кез келген нәрсе. Аталған терминнің нақты мағынасында адам қалдықтары – адам экскреттері, яғни зәр мен нәжіс, су қосылған немесе қосылмаған күйінде. Мысалы, құрғақ унитаздар су қоспай адам қалдықтарын жинақтайды.
The term "human waste" is used in the general media to mean several things, such as sewage, sewage sludge, blackwater in fact anything that may contain some human feces. In the stricter sense of the term, human waste is in fact human excreta, i. e. urine and feces, with or without water being mixed in. For example, dry toilets collect human waste without the addition of water.
Денсаулық сақтау аспектілері
Адам қалдықтары биоқалдықтар саналады, себебі олар вирустық және бактериялық ауруларды тарататын көз болып табылады. Егер олар ішуге арналған су көздеріне еніп кетсе, ол денсаулыққа қауіпті болуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) мәліметтері бойынша, жыл сайын шамамен 2,2 миллион адам холера немесе дизентерия сияқты ластанған судан туындаған аурулар салдарынан қайтыс болады. Адамзат өркениетінің маңызды жетістігі – гигиена мен санитарияны сақтау арқылы адам қалдықтары арқылы жұқпалы аурулардың таралуын азайту болып табылады, бұл үшін түрлі технологиялар қолданылуы мүмкін.
Human waste is considered a biowaste, as it is a vector for both viral and bacterial diseases. It can be a serious health hazard if it gets into sources of drinking water. The World Health Organization (WHO) reports that nearly 2.2 million people die annually from diseases caused by contaminated water, such as cholera or dysentery. A major accomplishment of human civilization has been the reduction of disease transmission via human waste through the practice of hygiene and sanitation, which can employ a variety of different technologies.
Қоршаған орта аспектілері
Тіпті биік таулар да адам қалдықтарынан бос емес. Жыл сайын миллиондаған таушылар биік таулы аймақтарға сапар шегеді. Олар жыл сайын тонналаған нәжіс және зәр шығарып, қоршаған ортаның ластануына себеп болады. Нәжістегі патогендердің жоғары мөлшеріне байланысты адам нәжісі тау экологиясына зәрге қарағанда үлкен қауіп төндіреді.
Even high mountains are not free from human waste. Each year, millions of mountaineers visit high mountain areas. They generate tonnes of faeces and urine annually which cause environmental pollution. Human faeces pose a greater threat to the mountain environment than uncontrolled deposit of urine, due to the higher pathogen content of feces.
Қолданылуы
Адам қалдықтары ағынды су (қоқыс су) түрінде, таза су жетіспейтін дамып келе жатқан елдердің көптеген аймақтарында егістіктерді суару және тыңайту үшін пайдаланылады. Егер мұндай тағамды пісірмей тұтынудың қауіптілігі туралы халыққа жеткілікті білім берілсе, ағынды суды қолдану арқылы қала тұрғындарына арналған азық-түлік өндірісін арттыруға зор мүмкіндік бар.
Human waste in the form of wastewater (sewage) is used to irrigate and fertilize fields in many parts of the developing world where fresh water is unavailable. There is great potential for wastewater agriculture to produce more food for consumers in urban areas, as long as there is sufficient education about the dangers of eating such food uncooked.