Кіріспе

Көпқұрттың личинкасының жалпы атауы

Витчетти құрты (witchetty grub, witjuti grub деп те жазылады) – Австралияда кездесетін бірнеше көбелектің үлкен, ақ түсті, ағашпен қоректенетін личинкаларын атау үшін қолданылатын термин. Атап айтқанда, бұл Солтүстік территорияның барлық аймақтарында кең таралған және әдетте Батыс Австралия мен Оңтүстік Австралияның кейбір бөліктерінде кездесетін, бірақ Австралияның басқа да аймақтарында да таралған витчетти бұтасының тамырларымен қоректенетін Endoxyla leucomochla коссид көбелегінің личинкаларына қатысты. Бұл термин басқа коссид көбелектерінің, көлеңке көбелектерінің (Hepialidae) және ұзын мүйізді қоңыздардың (Cerambycidae) личинкаларына да қолданылуы мүмкін. Бұл термин көбінесе личинкалар тамақ ретінде қарастырылғанда қолданылады. Бұл құрт шөл даласындағы ең маңызды тағамдық жәндік болып табылады және тарихи тұрғыдан Австралияның аборигендерінің рационындағы негізгі тағамның бірі болып келген.

Терминология

Араба тайпасы осы құртты мако витжути деп атайды (бастапқы буындарға баса назар аударылады); мако – құртты білдіреді, ал витжути – құрт емес, бұтаны білдіреді. Нгалеа халқы да осы жәндікті "мако вардарука" деп атаған, яғни вардарука (Acacia ligulata) бұтасының құрттарын білдіреді. Питжантжатара тайпасы оны "маку" деп атайды. "Витчети" сөзінің Адиняматханха тілінен шыққандығы айтылады, онда "витию" – "қайырылған таяқ", ал "варту" – "құрт" деген мағынаны білдіреді. Бірақ пісіргенде, терісі қуырылған тауық сияқты хрустяйды, ал іші қуырылған жұмыртқа сияқты ақшыл сары түске айналады. Дәмі жөнінде әртүрлі айтылады, кейбіреулер оны шағылысқан жұмыртқа, тауық немесе "арахис соусымен шаян" сияқты дейді. Бұл құрттар ағаштарда тіршілік етеді. Оларды қара ваттл ағаштарында да кездестіруге болады, және ваттл ағаштарының 10-15 жыл ішінде қурауының себебі осы құрттар екендігі айтылады. Акация кемпеана бұтасының тамыры да осы құрттардың тағы бір көзі болып табылады. Қолға ұсталғанда, қорғаныс механизмі ретінде құрттар қоңыр түсті сұйықтық бөліп шығарады.

Мәдени маңызы

Аборигендер суреттерінде құрттар "Арман" сюжеттерінің бір бөлігі ретінде көрсетілген.