Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көпқұрттың личинкасының жалпы атауы
Common name for a moth larva
Витчетти құрты (witchetty grub, witjuti grub деп те жазылады) – Австралияда кездесетін бірнеше көбелектің үлкен, ақ түсті, ағашпен қоректенетін личинкаларын атау үшін қолданылатын термин. Атап айтқанда, бұл Солтүстік территорияның барлық аймақтарында кең таралған және әдетте Батыс Австралия мен Оңтүстік Австралияның кейбір бөліктерінде кездесетін, бірақ Австралияның басқа да аймақтарында да таралған витчетти бұтасының тамырларымен қоректенетін Endoxyla leucomochla коссид көбелегінің личинкаларына қатысты. Бұл термин басқа коссид көбелектерінің, көлеңке көбелектерінің (Hepialidae) және ұзын мүйізді қоңыздардың (Cerambycidae) личинкаларына да қолданылуы мүмкін. Бұл термин көбінесе личинкалар тамақ ретінде қарастырылғанда қолданылады. Бұл құрт шөл даласындағы ең маңызды тағамдық жәндік болып табылады және тарихи тұрғыдан Австралияның аборигендерінің рационындағы негізгі тағамның бірі болып келген.
The witchetty grub (also spelled witchety grub or witjuti grub) is a term used in Australia for the large, white, wood eating larvae of several moths. In particular, it applies to the larvae of the cossid moth Endoxyla leucomochla, which feeds on the roots of the witchetty bush (after which the grubs are named) that is widespread throughout the Northern Territory and also typically found in parts of Western Australia and South Australia, although it is also found elsewhere throughout Australia. The term can also apply to larvae of other cossid moths, ghost moths (Hepialidae), and longhorn beetles (Cerambycidae). The term is used mainly when the larvae are being considered as food. The grub is the most important insect food of the desert and has historically been a staple in the diets of Aboriginal Australians.
Терминология
Араба тайпасы осы құртты мако витжути деп атайды (бастапқы буындарға баса назар аударылады); мако – құртты білдіреді, ал витжути – құрт емес, бұтаны білдіреді. Нгалеа халқы да осы жәндікті "мако вардарука" деп атаған, яғни вардарука (Acacia ligulata) бұтасының құрттарын білдіреді. Питжантжатара тайпасы оны "маку" деп атайды. "Витчети" сөзінің Адиняматханха тілінен шыққандығы айтылады, онда "витию" – "қайырылған таяқ", ал "варту" – "құрт" деген мағынаны білдіреді. Бірақ пісіргенде, терісі қуырылған тауық сияқты хрустяйды, ал іші қуырылған жұмыртқа сияқты ақшыл сары түске айналады. Дәмі жөнінде әртүрлі айтылады, кейбіреулер оны шағылысқан жұмыртқа, тауық немесе "арахис соусымен шаян" сияқты дейді. Бұл құрттар ағаштарда тіршілік етеді. Оларды қара ваттл ағаштарында да кездестіруге болады, және ваттл ағаштарының 10-15 жыл ішінде қурауының себебі осы құрттар екендігі айтылады. Акация кемпеана бұтасының тамыры да осы құрттардың тағы бір көзі болып табылады. Қолға ұсталғанда, қорғаныс механизмі ретінде құрттар қоңыр түсті сұйықтық бөліп шығарады.
The Arabana term for the grub is mako witjuti (with emphasis on initial syllables); mako means grub, and witjuti refers to the shrub, not the grub itself. Similarly, Ngalea peoples called the insect "mako wardaruka", meaning grubs of the wardaruka (Acacia ligulata) shrub. The Pitjantjatjara name is "maku". It has been suggested that the word "witchetty" comes from the Adynyamathanha word wityu, meaning "hooked stick", and vartu, meaning "grub". however, when cooked, the skin becomes crisp like roast chicken, while the inside becomes light yellow, like a fried egg, and the taste has been anecdotally described variously as like scrambled egg, chicken, or a "prawn with peanut sauce". These grubs live in trees. They can also be found in black wattle trees, and are considered to be the reason why wattles die within 10 to 15 years. The roots of the Acacia kempeana shrub are another source of the grubs. When held, as a defence mechanism, the grubs will secrete a brown liquid.
Мәдени маңызы
Аборигендер суреттерінде құрттар "Арман" сюжеттерінің бір бөлігі ретінде көрсетілген.
Witchetty grubs feature as Dreamings in many Aboriginal paintings.