Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польшалық теориялық физик (1951 жылы туған)
Polish theoretical physicist (born 1951)
Войцех Губерт Зюрек. Ол Калтех институтында екі жыл Толман стипендиаты болып жұмыс істеді, ал LANL-де Дж. Оппенгеймер стипендиаты ретінде қызметін бастады.
Wojciech Hubert Zurek He spent two years at Caltech as a Tolman Fellow, and started at LANL as a J. Oppenheimer Fellow.
Мансап
Ол 1991 жылдан бастап 1996 жылы теория бөлімінде зертханалық ғалым болғанға дейін Лос-Аламостағы Теориялық астрофизика тобының жетекшісі болды. Зюрек қазіргі уақытта Канаданың жоғары ғылыми зерттеулер институтының космология бағдарламасының шетелдік мүшесі. Ол Санта-Фе институтының сыртқы факультетінің мүшесі болды және Санта-Барбарадағы Калифорния университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Зюрек Кванттық үйлесімділік және декогеренстік, сондай-ақ Кванттық есептеулер мен хаос бағдарламаларын UCSB Теориялық физика институтында ұйымдастырды. Ол декогеренция, кванттық және классикалық ақпарат физикасы, ақаулықтардың тепе-теңдіксіз динамикасы және астрофизиканы зерттейді. Ол сонымен қатар Уильям Вуттерс және Деннис Дикспен бірлесіп, бір квантты клондау мүмкін емес екенін дәлелдейтін дәлелдің авторлары (клондау туралы теореманы қараңыз). Ол сондай-ақ "эйнселекция" және "кванттық дискорд" терминдерін енгізді. Зюрек әріптесі Том В. Б. Киблмен бірге тепе-теңдіксіз процестерде ақаулықтардың пайда болуын түсінуге арналған парадигмалық негізді дамытты, атап айтқанда, екінші реттік фазалық өту нүктесі шекті жылдамдықпен өтетін кезде пайда болатын топологиялық ақаулықтарды түсінуге көмектесті. Бұл парадигма ғаламның ерте кезеңіндегі құрылымның қалыптасуынан бастап, суперсұйықтықтардағы вихрьтердің пайда болуына дейінгі алуан түрлі және кең ауқымды құбылыстарды қамтиды. Критикалық ақаулықтардың пайда болуының негізгі механизмі Киббл-Зюрек механизмі деп аталады, ал одан туындайтын масштабтау заңдары Киббл-Зюрек масштабтау заңдары деп аталады. Ол қоршаған ортаның ерекше негіздік күйлерді анықтаудағы маңызды рөлін көрсетті, бұл күйлер қоршаған ортаның декогеренциясына төзімді (негіздік күйлер), және классикалық өлшеу аппаратын анықтайды. Оның декогеренция жөніндегі жұмысы кванттық механикадан классикалық әлемнің пайда болуын түсінуге жол ашады, екеуінің арасындағы Нильс Бордың кванттық механиканың атақты Копенгагендік интерпретациясындағы сияқты жасанды шектеулерден құтылуға мүмкіндік береді. Зюрек пен оның әріптестері ұсынған және дамытқан негізгі механизм кванттық дарвинизм деп аталады. Оның жұмысы кванттық есептеудің дамып келе жатқан саласына да үлкен пайда әкеледі. Ол ақпарат физикасының пионері, "Күрделілік, энтропия және ақпарат физикасы" атты ықпалды кітапты редакциялады және Максвеллдің демонын жоюға бағытталған күш-жігерді жетекшілік етті. Зюрек демонның қоршаған ортадан энергияны "тегін" алуға қабілетті екенін көрсетті, егер ол (а) қоршаған ортадағы құрылымды таба алса және (b) осы үлгіні сығымдай алса (ал қалған код құрылымның күшпен сипатталуынан қысқарақ болса). Осылайша демон жылу құбылмаларын пайдалана алады. Алайда, ол термодинамикалық тепе-теңдікте (ортаның ең ықтимал күйі) демон ең жақсы жағдайда тепе-теңдікке жете алатынын көрсетті, тіпті қоршаған орта туралы ақпарат сығылған болса да. Зерттеулерінің нәтижесінде Зюрек энтропияны қайта қарастыруды және екі бөлігін ажыратуды ұсынды: қоршаған орта туралы білетініміз (Колмогоров күрделілігімен өлшенеді) және білімімізге байланысты қалған белгісіздік (Шеннон энтропиясымен өлшенеді). Ол Лос-Аламос Ұлттық зертханасының ғылыми қызметкері және сонымен қатар зертханалық ғалым (АҚШ Ұлттық зертханасының ғалымы үшін беделді мәртебе). Зюрек 2010 жылы Германиядағы Ульм университетінің қорынан Альберт Эйнштейн профессоры сыйлығымен марапатталды.
He was the leader of the Theoretical Astrophysics Group at Los Alamos from 1991 until he was made a laboratory fellow in the theory division in 1996. Zurek is currently a foreign associate of the Cosmology Program at the Canadian Institute for Advanced Research. He served as a member of the external faculty of the Santa Fe Institute, and has been a visiting professor at the University of California, Santa Barbara. Zurek co organized the programs Quantum Coherence and Decoherence and Quantum Computing and Chaos at UCSB's Institute for Theoretical Physics. He researches decoherence, physics of quantum and classical information, non equilibrium dynamics of defect generation, and astrophysics. He is also the co author, along with William Wootters and Dennis Dieks, of a proof stating that a single quantum cannot be cloned (see the no cloning theorem). He also coined the terms einselection and quantum discord. Zurek with his colleague Tom W. B. Kibble pioneered a paradigmatic framework for understanding defect generation in non equilibrium processes, particularly, for understanding topological defects generated when a second order phase transition point is crossed at a finite rate. The paradigm covers phenomena of enormous varieties and scales, ranging from structure formation in the early Universe to vortex generation in superfluids. The key mechanism of critical defect generation is known as the Kibble–Zurek mechanism, and the resulting scaling laws known as the Kibble–Zurek scaling laws. He pointed out the fundamental role of environment in determining a set of special basis states immune to environmental decoherence (pointer basis) which defines a classical measuring apparatus unambiguously. His work on decoherence paves a way towards the understanding of emergence of the classical world from the quantum mechanical one, getting rid of ad hoc demarcations between the two, like the one imposed by Niels Bohr in the famous Copenhagen interpretation of quantum mechanics. The underlying mechanism proposed and developed by Zurek and his collaborators is known as quantum Darwinism. His work also has a lot of potential benefit to the emerging field of quantum computing. He is a pioneer in information physics, edited an influential book on "Complexity, Entropy and the Physics of Information", and spearheaded the efforts that finally exorcised Maxwell's demon. Zurek showed that the demon can extract energy from its environment for "free" as long as it (a) is able to find structure in the environment, and (b) is able to compress this pattern (whereas the remaining code is more succinct than the brute force description of the structure). In this way the demon can exploit thermal fluctuations. However, he showed that in thermodynamic equilibrium (the most likely state of the environment), the demon can at best break even, even if the information about the environment is compressed. As a result of his exploration, Zurek suggested redefining entropy and distinguishing between two parts: the part that we already know about the environment (measured in Kolmogorov complexity), and, conditioned on our knowledge, the remaining uncertainty (measured in Shannon entropy). He is a staff scientist at Los Alamos National Laboratory and also a laboratory fellow (a prestigious distinction for a US National Laboratory scientist). Zurek was awarded the Albert Einstein Professorship Prize by the Foundation of the University of Ulm in Germany in 2010.