Америкалық ақын Кэролин Д. Райт өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық ақын Кэролин Д. Райт (6 қаңтар 1949 жыл - 12 қаңтар 2016 жыл) – американдық ақын. Ол Макартур стипендиясын, Гуггенхайм стипендиясын алған және Род-Айленд штатының ақын лауреаты болды.

Өмірбаян

C. D. Райт Арканзас штатының Маунтин-Хоум қаласында сот судьясы мен сот хатшысының отбасында дүниеге келді. Ол 1971 жылы Мемфис мемлекеттік университетінен (қазіргі Мемфис университеті) француз тіліндегі бакалавр дәрежесін алды және Арканзас университетінде магистратураны аяқтау үшін қысқа мерзімге заң факультетіне түсті, бірақ оқуын тастап кетті. Оның поэзия жөніндегі диссертациясы «Alla Breve Loving» деп аталды. 1977 жылы Франк Стэнфорд негіздеген Lost Roads Publishers баспасы Райттың «Жалғыз әйел жалға алған бөлме» атты тұңғыш өлеңдер жинағын жариялады. Стэнфорд 1978 жылы қайтыс болғаннан кейін, Райт Lost Roads баспасын басқарып, жаңа ақындарды жариялау және аудармаларды шығару дәстүрін жалғастырды. 1979 жылы ол Сан-Францискоға көшіп, ақын Форрест Гандермен танысты. Райт пен Гандер 1983 жылы үйленді және Брехт есімді ұлдары болды. Олар 2005 жылға дейін Lost Roads баспасының бірлескен редакторы болды. 1981 жылы Райт пен Гандер Мексиканың Долорес Идальго қаласына көшіп, онда «Евангелиенің тілге қайта аударылуы» атты үшінші өлеңдер кітабын аяқтады. 1983 жылы олар Род-Айленд штатының Провиденс қаласына көшіп, Браун университетінде Израиль Дж. Капштейн атындағы ағылшыл тілі профессоры болып жұмыс істеді. Келесі 30 жыл ішінде Райт көптеген маңызды американдық әдеби сыйлықтарды жеңіп алды (Лила Ачесон Уоллес, Гуггенхайм, Ланнан және МакАртур қорының стипендиялары соның ішінде) және өзінің буынының ең алуан түрлі поэзиялық туындыларын жариялады. «Жақсы сыбызғы» өлеңдерінің азапты және эротикалық фрагменттері «Евангелиенің тілге қайта аударылуы» кітабының тығыз, сезімтал повестемелерінен және «Сенмен бірге әрі қарайғы оқиғалар» кітабының лирикалық оңтүстік жырларынан ерекшеленеді. Оның ең түпнұсқа және халықаралық деңгейде танымал туындылары – «Deepstep Come Shining», «One Big Self» және «One With Others» кітаптары. Олардың әрқайсысы Райттың формальды жаңашылдығы мен Оңтүстік, нәсілдік қатынастар, түрмеде отыру және танылмағандардың өмірі туралы этикалық ой-толғаныстарын жаңа бағыттарда дамытты. Бұл кітаптар жиырма бірінші ғасырда деректі поэзияның мүмкіндіктерін анықтауға және кеңейтуге көмектесті. 2013 жылы Райт Америка ақындары академиясының төрағасы болып сайланды. Стефани Берт Райтты «Эллиптикалық ақын» деп сипаттады, бірақ Берт Райттың өлімінен кейін оған арналған эссесінде бұл сипаттаманы қолданбады. Джоэл Браувер айтқандай, ол «бір ғана мектепке» жатады. C. D. Райт 2016 жылдың 12 қаңтарында, 67 жасқа толып алты күн өткен соң қайтыс болды. Оның ағасы Уоррен Райт оның «Чилиден ұзақ сапардан кейін ұйқыда тромбоз салдарынан бейбіт түрде қайтыс болғанын» хабарлады. Ол қайтыс болған кезде Род-Айленд штатының Барингтон қаласында тұрды.

C. D. Wright was born in Mountain Home, Arkansas, to a chancery judge and a court reporter. She earned a BA in French from Memphis State University (now the University of Memphis) in 1971 and briefly attended law school before leaving to pursue an MFA from the University of Arkansas, which she received in 1976. Her poetry thesis was titled Alla Breve Loving. In 1977, the publishing company founded by Frank Stanford, Lost Roads Publishers, published Wright's first collection, Room Rented by A Single Woman. After Stanford died in 1978, Wright took over Lost Roads, continuing its mission of publishing new poets and starting the practice of publishing translations. In 1979, she moved to San Francisco, where she met poet Forrest Gander. Wright and Gander married in 1983 and had a son, Brecht. The husband and wife were co editors at Lost Roads until 2005. In 1981, Wright and Gander moved to Dolores Hidalgo, Mexico, where she completed her third book of poems, Translation of the Gospel Back into Tongues. In 1983, they moved to Providence, Rhode Island, where she began teaching at Brown University as the Israel J. Kapstein Professor of English. Over the next 30 years, Wright won many major American literary prizes (including fellowships from the Lila Acheson Wallace, Guggenheim, Lannan, and MacArthur Foundations) while publishing one of the most eclectic bodies of poetic work of her generation. The cyclical erotic and tormented fragments of Just Whistle are as distinct from the compressed, sensual narratives of Translation of the Gospel Back into Tongues as from the lyrical southern paeans of Further Adventures with You. Perhaps her most original and internationally influential publications are the book length works Deepstep Come Shining, One Big Self, and One With Others. Each developed, in new directions, Wright's formally innovative and fundamentally ethical meditations on the South, on race relations, on incarceration, and on the lives of the unsung. Together, those books helped to define and extend the possibilities for documentary poetics in the twenty first century. In 2013, Wright was elected a chancellor of the Academy of American Poets. Stephanie Burt has described Wright as an Elliptical Poet, but Burt did not use that description in an essay she published as a tribute to Wright just after Wright's death. As Joel Brouwer has said, she "belongs to a school of exactly one." C. D. Wright died on January 12, 2016, six days after her 67th birthday. Her brother, Warren Wright, reported that she "died peacefully in her sleep of thrombosis, a clot, after an overly long flight from Chile." At the time of her death, she was living in Barrington, Rhode Island.