Кіріспе

Біріккен ұшқыштарсыз ұрыс әуе жүйелері, немесе J UCAS, – АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Әскери-әуе күштерінің бірлескен ұшқыштарсыз ұрыс әуе аппаратын сатып алу жобасының атауы еді. Жобаға қатысқан екі аппарат – Boeing X-45 және Northrop Grumman X-47. J UCAS жобасын Қорғаныс саласындағы озық ғылыми-зерттеу жобалары агенттігі басқарды. 2006 жылғы төрт жылдық қорғаныс сараптамасында J UCAS бағдарламасы тоқтатылып, оның орнына Әскери-әуе күштері үшін «Келесі буын бомбалаушысы» атты жаңа, ұзақ қашықтықтағы стратегиялық бомбалаушы бағдарламасы іске қосылды. Бұл бағдарлама тек Әскери-теңіз күштерінің бағдарламасы ретінде қайта жандандырылып, UCAS-D деп аталды.

Тарих

DARPA-ның жоғары деңгейдегі даму бағдарламаларына қатысуы сирек кездеседі; әдетте агенттік тұжырымдаманың дұрыстығын дәлелдейді, содан кейін қызығушылық танытқан әскери қызметтерге бағдарламаны жүзеге асыруды тапсырады. Бұл келісім қорғаныс министрінің кеңсесінен бастау алған, мақсаты DARPA даму процесін жоғары технологиялық үлгілер дайын болғанға дейін бақылауда ұстауы, содан кейін бағдарламаның өзіндік инерциясымен өркендеуі. АҚШ әскери ұшқышсыз әуе кемелерінің көптеген жобаларының сәтсіз аяқталуы, оларға жұмсалған көптеген шығындар мен күш-жігерге қарамастан, кейбіреулері, мысалы, Hunter, қызметке енгеніне қарамастан, осы шешімге әкелді. Әрине, J UCAS бағдарламасының үміткерлеріне Boeing X-45A және Northrop Grumman X-47 Pegasus ұшақтарының жаңа буындары кірді. DARPA және Boeing "X-45B" жобасымен айналысты, ол 2008 жылы пайдалануға берілетін және 1,590 килограммдық (3,500 фунт) соғыс жүгін 1,665 шақырым (900 теңіз милі) радиуста таси алатын операциялық машинаның прототипі ретінде қарастырылды. Екі X-45B прототипін жасауға кіріспес бұрын, Әуе күштері күш-жігерін одан да қабілетті машинаға, "X-45C"-ге бағыттады. Қазіргі кездегі жоспарлар бойынша, X-45C бір F404 GE 102D турбовентиляторлы қозғалтқышымен жұмыс істейтін ұшу қанатынан тұрады. Ағымдағы техникалық сипаттамалары:

Пайдалы жүктеме және қашықтық сипаттамалары J UCAS талаптарына сәйкес келеді. Операциялық радиус – алдын ала белгіленген нысанаға шабуыл жасап, қайта оралу. Екінші қашықтық сипаттамасы 1,850 шақырым радиуста (1,000 NMI) екі сағат бойы ауада қалу мүмкіндігін талап етеді. 2003 жылғы жазда Boeing компаниясының қысымымен Northrop Grumman компаниясы Lockheed Martin компаниясымен "X-47B" ұшағын дамытуға көмектесу үшін одақ құрды. Бұл альянс, F-35 Joint Strike Fighter жобасында жеңіске жеткен табысты командалық жұмысты қайталайды, көптеген миссияларға бейімделетін модульдік жасырын UCAV құруға бағытталған. Ол 10,670 метр биіктікте 0,8 Мах жылдамдығына ие болады және 12 сағатқа дейін ауада қала алады. J UCAS жобасының мақсаты 2007-2008 жылдары 10-12 машинаны сынақтан өткізу үшін бір мердігерді таңдау болып табылады. Қазіргі жоспарлар бойынша екі X-45C және екі X-47B салыстырмалы бағалау үшін алынып, 2010 жылға қарай даму үшін жеңімпаз таңдалады. J UCAS техникалық сипаттамалары әлі де дамып жатыр. Қазіргі уақытта екі қызмет те 10-15 миллион АҚШ долларына бағаланатын жасырын машинаны көз алдына елестетеді, бұл күрделі жасырын ұшақ үшін салыстырмалы түрде шамалы сома. Әуе күштері J UCAS келесі мүмкіндіктерге ие болады деп күтеді:

* Қанаттарда сыртқы жанармай бактерілері немесе қосымша оқ-дәрілер үшін ілгіштер.
* Ауада жанармай құю мүмкіндігі.
* Нысананы табу және соққыдан кейінгі залалды бағалау үшін тар көрініс бұрышы бар SAR MTI жүйесі.

Әуе күштері UCAV-ты 20 жылға дейін сақтауға болатын контейнерде сақтауды көздеп отыр. Контейнерден әрбір бірнеше жылда бір рет алып, тексеруден өткізіп, электрондық сынақ жүйесімен тексеруге болады. Сондай-ақ, Әуе күштері операциялық UCAV-ты жаудың әуе кеңістігіне еніп, жау радарларын істен шығаратын "электрондық қарсылық платформасы" ретінде пайдалануды қалайды. Бұл рөлде Grumman EA-6B Prowler ұшағының орнын алмастырады. Сонымен қатар, барлау жүгі де қарастырылуда. Алайда, Әуе күштері алдымен соққы беру мүмкіндігіне назар аударуды жоспарлап отыр. Ұзақ мерзімді перспективада Әуе күштері UCAV-ты бағытталған энергиялық қаруды таситын платформа ретінде пайдалануға мүдделі, бастапқыда қарсыластың электрондық жүйелерін жою үшін "жоғары қуатты микротолқынды (HPM)" қаруын қолдануды көздеп отыр. HPM қаруы ұшақтың алдыңғы жағындағы тесіктен "атылады", электрондық басқару арқылы сәулені UCAV-тың екі жағына шамамен 45 градусқа дейін жабатын доға бойынша бағыттайды. HPM қаруынан кейін жоғары қуатты лазерлік қару қолданылуы мүмкін. Әскери-теңіз күштері Әуе күштерінің тізіміндегі көптеген мүмкіндіктерге қызығушылық танытады, бірақ Әскери-теңіз күштері барлау және электрондық қарсылықты тізімнің басына, ал соққыны соңына қойды және контейнерлеу тұжырымдамасына немқұрайлы қарады. Әрине, теңіздік UCAV-та ұшақ тасымалдаушыға қону және ұшу үшін күштірек фюзеляж және қону шассисі, сондай-ақ ұшақ тасымалдаушыға автоматты түрде жақындау және қону үшін авиациялық жабдықтар, сонымен қатар UCAV-тың ұшақ тасымалдаушыға қатысты қайда екенін анықтайтын "нақты уақытты навигациялық жүйе" болады. Бағдарламалық топтардың басты мәселесі – UCAV-ты кеңінен қолдану достық атыс оқиғаларының санын арттырмауы және азаматтық нысандарға зиян келтірмеуіне кепілдік беру. Бағалау бағдарламасы бұл мәселені егжей-тегжейлі зерттейді. Қазіргі уақытта қарастырылып жатқан тұжырымдамалардың бірі – F-15E Strike Eagle сияқты пилоттық ұшақты UCAV-тың "аналық кемесі" ретінде пайдалану, мұнда қанатындағы қару-жарақ жүйесінің операторы жоғары жылдамдықты деректер желісі арқылы бір немесе бірнеше UCAV-ты басқарады.