Кіріспе

қиял-ой арқасында жасалған гипердыбыстық ұшақ

RQ 3 DarkStar (әзірлеу кезінде III деңгей немесе "Үшінші деңгей минус" деп аталған) – ұшқышсыз әуе аппараты (UAV). Оның алғашқы ұшуы 1996 жылдың 29 наурызында өтті. Қорғаныс министрлігі 1999 жылдың қаңтарында DarkStar бағдарламасын тоқтатты, себебі аппарат аэродинамикалық тұрғыдан тұрақсыз екені және шығын мен тиімділік талаптарына сай келмейтіні анықталды.

Жобалау және әзірлеу

RQ 3 DarkStar жоғары биіктікте ұзақ уақыт ұша алатын (high altitude endurance) ұшқышсыз әскери аппарат ретінде жобаланған. Оны анықтауды қиындату үшін жасырын ұшақ технологиясы қолданылған, бұл оған қатты қорғалған әуе кеңістігінде жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Бұл мүмкіндік Northrop Grumman RQ 4 Global Hawk-тен өзгеше, ол әуе үстемдігі жағдайында ғана жұмыс істей алады. DarkStar толыққанды автономды болды: ол ұшуға, мақсатына ұшып баруға, сенсорларын іске қосуға, ақпаратты жіберуге, қайта оралуға және адамның араласуынсыз жерге қонуға қабілетті. Дегенмен, адам-операторлар радио немесе спутниктік байланыс арқылы DarkStar-дың ұшу жоспарын және сенсорлардың бағытын өзгерте алатын. RQ 3 оптикалық сенсор немесе радармен жабдықталған және ұшу кезінде спутникке цифрлық ақпарат жібере алатын. Ол қозғалтқыш ретінде белгісіз типтегі бір ауамен дем алатын реактивті қозғалтқышты пайдаланған. Бір дереккөз Williams Rolls Royce FJ44 1A турбовентиляторлы қозғалтқышы қолданылғанын мәлімдейді. Алғашқы прототип 1996 жылдың 29 наурызында алғашқы ұшуын жасады, бірақ 1996 жылдың 22 сәуіріндегі екінші ұшуы ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай апатқа ұшырады. Жақсартылған, тұрақтырақ конструкция (RQ 3A) 1998 жылдың 29 маусымында алғаш рет ұшты және бағдарламаның ұшуға жарамдылығын тексеру кезеңіне жоспарланған алтыншы және соңғы ұшудың алдында тоқтатылды. Тағы екі RQ 3A құрастырылды, бірақ бағдарлама тоқтатылар алдында ешқайсысы ұшу жолына шықпады. "R" әрпі Қорғаныс министрлігінің барлау қызметін білдіреді; "Q" әрпі ұшқышсыз әскери аппарат жүйесін көрсетеді. "3" саны – бұл арнайы құрастырылған ұшқышсыз барлау аппараттарының үшіншісі. RQ 3 1999 жылдың 28 қаңтарында тоқтатылғанымен, 2003 жылғы шілдеде жарияланған Aviation Week and Space Technology журналында 2003 жылғы сәуірде RQ 3-тің модификацияланған нұсқасы 2003 жылғы Иракқа басып кіру кезінде қолданылғаны туралы хабарланды. Бұл ақпарат тәуелсіз түрде расталмады.

Тірі қалғандар

Екінші RQ 3A (A/V #2) Огайо штатының Дейтон қаласындағы Райт-Паттерсон Әуе базасындағы Америка Құрама Штаттары Әуе күштері Ұлттық мұражайында орналасқан. Мұражайдың Ғылыми-зерттеу және даму галереясының бөлігі болғанымен, ол 4-ғимаратының Global Reach галереясында C 130E-дің үстінен ілінген. Үшінші RQ 3A (A/V #3) Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы Ұшу мұражайының Үлкен галереясында қойылған. Төртінші RQ 3A (бағдарлама аяқталғанға дейін ешқашан ұшпаған) Вашингтондағы Смитсонов Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында сақтауда, бірақ көрмеге қойылмаған.