Boeing 707 негізіндегі әуеден жерді бақылау ұшағы

Кіріспе

Boeing 707 ұшақ корпусі негізіндегі әуедегі жерді бақылау ұшағы

Northrop Grumman E-8 Joint Surveillance Target Attack Radar System (Joint STARS) – АҚШ Әскери-әуе күштерінің (АҚШӘӘК) зейнеткерлікке шығарылған әуедегі жерді бақылау, ұрыс басқару және командалық-бақылау ұшағы. Ол жердегі көлік құралдарын және кейбір ұшақтарды қадағалайды, түсірілген суреттерді жинақтайды және тактикалық ақпаратты жердегі және әуедегі театр командирлеріне жібереді. Ұшақ АҚШӘӘК-нің және Ұлттық гвардияның әуе күзет бөлімшелерімен пайдаланылды, сондай-ақ 2023 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін қосымша ұшу экипажы ретінде арнайы даярланған АҚШ армиясының қызметкерлерін тасымалдады.

Даму

Joint STARS АҚШ армиясы мен Әуе күштерінің (АҚШӘ) жеке бағдарламаларынан пайда болды, олардың мақсаты жаудың бронетехникасын әскерлердің алдыңғы шебінен тыс қашықтықта анықтау, орналасқан жерін табу және соққы беруге арналған технологияны әзірлеу болатын. 1982 жылы бұл бағдарламалар біріктіріліп, Әуе күштері басшы агент атанды. E-8 ұшағының тұжырымдамасы мен сенсорлық технологиясы Tacit Blue эксперименталды ұшағында жасалып, сынақтан өтті. 1985 жылдың қыркүйегінде Grumman Aerospace Corporation компаниясына екі E-8A дамыту жүйесіне басты келісімшарт тапсырылды.

Жаңартулар

2005 жылдың соңында Northrop Grumman компаниясына қозғалтқыштар мен басқа да жүйелерді жаңарту жөнінде келісімшарт берілді. Pratt & Whitney компаниясы Seven Q Seven (SQS) компаниясымен бірлесіп JT8D 219 қозғалтқыштарын E-8 ұшақтары үшін өндіруге және жеткізуге келісім жасады. Олардың артық тиімділігі Joint STARS ұшағына көбірек уақыт бойы міндетін орындауға, кең ауқымды ұшу-қону жолақтарынан ұшуға, жылдамдап көтерілуге, биікке ұшуға және бәрінен де ұшу сағатына келетін шығындарды қысқартуға мүмкіндік беретін еді. 2008 жылдың желтоқсан айында E-8C сынақ ұшағы жаңа қозғалтқыштармен алғашқы рейсін жасады. 2009 жылы Әуе күштері JSTARS миссиясын орындау үшін басқа мүмкіндіктерді қарастыра бастағандықтан, қозғалтқыштарды ауыстыруға бөлген қаржы тоқтатылды.

Дизайн

E-8C – Boeing 707-300 сериялы коммерциялық авиалайнерден өзгертілген ұшақ. E-8 арнайы радарлар, байланыс, операциялар және басқару жүйелерін тасымалдайды. Ең айқын сыртқы белгісі – алдыңғы фюзеляждың астында орналасқан 40 фут (12 м) каноэ тәрізді радиолокациялық қорғаныш, ішінде 24 фут (7,3 м) APY-7 белсенді электронды сканерленген матрицалық бортық радиолокациялық антеннасы бар.

Пайдалану тарихы

Екі E 8A сынақ ұшағы 1991 жылы АҚШ Әуе күштерінің полковнигі Гарри Х. Хеймплдің басшылығымен Desert Storm операциясына қатысу үшін жұмылдырылды, олар әлі де әзірлену үстінде болғандықтан. Бірлескен бағдарлама ирактық мобильді күштерді, соның ішінде танктер мен Scud зымырандарын дәл қадағалады. Ұшу экипаждары 49 жауынгерлік рейс жасады, 500 сағаттан астам жауынгерлік уақыт жинады және миссияның 100% тиімділігін қамтамасыз етті. Бұл Joint STARS сынақ ұшақтары 1995 жылдың желтоқсан айында НАТО-ның бейбітшілік сақтау миссиясы – Joint Endeavor операциясына қатысты. Достық әуе кеңістігінде ұшқанда, E 8A сынақ ұшағы және өндіріске дейінгі E 8C ұшағы Дейтон бейбіт келісімдеріне сәйкес келуін растау үшін жердегі қозғалыстарды бақылады. Ұшу экипаждары 95 тізбектелген операциялық рейс жасады және 1000 сағаттан астам ұшу уақытын жинады, бұл 98% миссия тиімділігін құрады. 1996 жылдың 29 қаңтарында құрылған 93-ші Әуе бақылау қанаты 1996 жылдың 11 маусымында алғашқы ұшағын қабылдады және қазан айында Joint Endeavor операциясын қолдау үшін жұмылдырылды. Уақытша 93-ші Әуе экспедициялық тобы келісімдерге сәйкестікті бақылады, ал НАТО әскерлерін Босния мен Герцеговина арқылы ауыстырып алмастырды. Бірінші өндірістік E 8C және өндіріске дейінгі E 8C 36 операциялық рейс жасады және 470 сағаттан астам ұшу уақытын 100% тиімділік деңгейімен орындады. Қанат 1997 жылдың 18 желтоқсанында екінші өндірістік ұшақты алғаннан кейін бастапқы операциялық қабілеттілігін жариялады. Operation Allied Force операциясында 1999 жылдың ақпан және маусым айларында Joint STARS қайтадан қолданылды, 1000 сағаттан астам ұшу уақытын жинады және АҚШ-тың Косово соғысына қолдау көрсету үшін 94,5% миссия тиімділігін қамтамасыз етті. 2001 жылдың 5 қарашасында жаңартылған операциялық және басқару жүйелерімен жабдықталған он екінші өндірістік ұшақ Әуе күштеріне жеткізілді. 2002 жылдың 1 қазанында 93-ші Әуе бақылау қанаты (93 ACW) Джорджия штатындағы Робинс Әуе күштері базасында өткен салтанатты шарада 116-шы бомбалаушы қанатымен біріктірілді. 116 BW – Робинс Әуе базасында B 1B Lancer бомбалаушысымен жабдықталған Ұлттық гвардияның әуе қанаты. Әуе күштерінің B 1B күштерін қайта ұйымдастыруының нәтижесінде барлық B 1B белсенді қанаттарға бекітілді, нәтижесінде 116 BW қазіргі миссиясынан айырылды. Жаңа құрылған қанат 116-шы Әуе бақылау қанаты (116 ACW) деп аталды. 93 ACW сол күні таратылды. 116 ACW белсенді қызметтегі және Ұлттық гвардияның ұшқыштарынан тұратын алғашқы толыққанды біріктірілген қанатты құрады. Қанат 2005 жылдың 23 наурызында 17-ші және соңғы E 8C ұшағын қабылдады. E 8C Joint STARS Солтүстік Кореяның қысқы оқу-жаттығу кезеңінде және Біріккен Ұлттар Ұйымының Иракқа қатысты қарарларын орындау кезінде Кореяның Біріккен күштер командасының әртүрлі тапсырмаларын үнемі қолдайды. 2009 жылдың наурыз айында Joint STARS ұшағы жанармай бакінің тежегішінде сынақ тығынын қалдырғаннан кейін, жанармай бакінің жарылуына себеп болғандықтан, экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Зардап шеккендер болған жоқ, бірақ ұшаққа 25 миллион долларлық зиян келді. 2009 жылдың қыркүйегінде Лексингтон институтының Лорен Б. Томпсон неге Joint STARS паркінің көп бөлігі Ауғанстандағы көтерілісшілерді іздеу үшін пайдаланылмай, бос тұр деген сұрақ қойды. Томпсон Joint STARS радарының Армия "жаяу әскері" деп атап кеткен нысаналарды – жол бойындағы бомбаларды орналастырып жүрген немесе жаяу жүріп бара жатқан көтерілісшілерді табуға қабілетті екенін мәлімдеді. Томпсонның бейтараптығына күмән келтіргендер бар, өйткені Лексингтон институтын қорғаныс мердігерлері, соның ішінде Northrop Grumman, көп қаржыландырады. Joint STARS-тың Ауғанстандағы соңғы сынақтары Талибанның жаяу әскерлерінің қозғалысын қадағалау үшін тактикалық, техникалық және процедуралық ережелерді әзірлеуге бағытталған. 2011 жылдың қаңтарында Northrop Grumman компаниясының E 8C Joint Surveillance Target Attack Radar System (Joint STARS) сынақ ұшағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бірлескен жер бетіндегі соғыс технологиясын сынау үшін Калифорниядағы Point Mugu әскери-теңіз базасына екі рейс жасады, оның желілік қару (NEW) архитектурасын сынады. Joint STARS ұшағы үш операциялық тиімділікті бағалау рейс жасады және NEW архитектурасында су бетіндегі жауынгерлерге қарсы кемеге қарсы қаруды әртүрлі қашықтықтардан басқару қабілетін көрсетті. 2001 жылдан 2011 жылдың қаңтарына дейін Joint STARS паркі 63 000 сағаттан астам ұшты, 5200 жауынгерлік миссияны орындады, олар Operation Iraqi Freedom, Enduring Freedom және New Dawn операцияларын қолдады. 2011 жылдың 1 қазанында 116-шы Әуе бақылау қанатының (116 ACW) "біріктірілген" қанат құрылымы, Ұлттық гвардия және Әуе күштерінің қызметкерлерін бір бөлімде біріктіру тоқтатылды. Осы күні 461-ші Әуе бақылау қанаты (461 ACW) Робинс Әуе күштері базасында Әуе күштерінің жалғыз белсенді E 8 Joint STARS қанаты ретінде құрылды, ал 116 ACW Грузия Ұлттық гвардиясының дәстүрлі әуе қанатына қайта оралды. Екі бөлім де бір E 8 ұшағын пайдаланады және көбінесе аралас экипаждармен ұшады, бірақ енді жеке бөлімдер ретінде жұмыс істейді. 2019 жылдың 1 қазанында JSTARS АҚШ Орталық командасының (USCENTCOM) жауапкершілік аймағындағы үздіксіз қатысуын тоқтатты. 18 жылдық жұмылдыру АҚШ Әуе күштері тарихындағы екінші ең ұзақ жұмылдыру болды. Осы уақыт ішінде экипаждар мен ұшақтар 10 938 рейс жасады және 114 426,6 жауынгерлік сағатты орындады. 2022 жылдың 11 ақпанында қалған 16 операциялық JSTARS-тан алғашқысы, 2022 жылғы қаржылық жылға арналған Ұлттық қорғаныс туралы заңға (NDAA) сәйкес зейнеткерлікке шығарылды. 1996 жылы Робинс Әуе күштері базасына алғаш келген ұшақ (сериялық нөмірі 92-3289/GA) енді Дэвис-Монтан Әуе күштері базасындағы 309-шы Ғарыш қызметін көрсету және жаңарту тобына берілді. 2022 жылдың ақпан айының соңында Ресейдің Украинаға басып кіруі басталғанша.

The two E 8A development aircraft were deployed in 1991 to participate in Operation Desert Storm under the direction of USAF Colonel Harry H. Heimple, Program Director, even though they were still in development. The joint program accurately tracked mobile Iraqi forces, including tanks and Scud missiles. Crews flew developmental aircraft on 49 combat sorties, accumulating more than 500 combat hours and a 100% mission effectiveness rate. These Joint STARS developmental aircraft also participated in Operation Joint Endeavor, a NATO peacekeeping mission, in December 1995. While flying in friendly air space, the test bed E 8A and pre production E 8C aircraft monitored ground movements to confirm compliance with the Dayton Peace Accords agreements. Crews flew 95 consecutive operational sorties and more than 1,000 flight hours with a 98% mission effectiveness rate. The 93d Air Control Wing, which activated 29 January 1996, accepted its first aircraft on 11 June 1996, and deployed in support of Operation Joint Endeavor in October. The provisional 93d Air Expeditionary Group monitored treaty compliance while NATO rotated troops through Bosnia and Herzegovina. The first production E 8C and a pre production E 8C flew 36 operational sorties and more than 470 flight hours with a 100% effectiveness rate. The wing declared initial operational capability 18 December 1997 after receiving the second production aircraft. Operation Allied Force saw Joint STARS in action again from February to June 1999 accumulating more than 1,000 flight hours and a 94.5% mission effectiveness rate in support of the U. S. lead Kosovo War. The twelfth production aircraft, outfitted with an upgraded operations and control subsystem, was delivered to the USAF on 5 November 2001. On 1 October 2002, the 93d Air Control Wing (93 ACW) was "blended" with the 116th Bomb Wing in a ceremony at Robins Air Force Base, Georgia. The 116 BW was an Air National Guard wing equipped with the B 1B Lancer bomber at Robins AFB. As a result of a USAF reorganization of the B 1B force, all B 1Bs were assigned to active duty wings, resulting in the 116 BW lacking a current mission. The newly created wing was designated as the 116th Air Control Wing (116 ACW). The 93 ACW was inactivated the same day. The 116 ACW constituted the first fully blended wing of active duty and Air National Guard airmen. The wing took delivery of the 17th and final E 8C on 23 March 2005. The E 8C Joint STARS routinely supports various taskings of the Combined Force Command Korea during the North Korean winter exercise cycle and for the United Nations enforcing resolutions on Iraq. In March 2009, a Joint STARS aircraft was damaged beyond economical repair when a test plug was left on a fuel tank vent, subsequently causing the fuel tank to rupture during in flight refueling. There were no casualties but the aircraft sustained $25 million in damage. In September 2009, Loren B. Thompson of the Lexington Institute raised the question of why most of the Joint STARS fleet was sitting idle instead of being used to track insurgents in Afghanistan. Thompson states that the Joint STARS' radar has an inherent capacity to find what the Army calls 'dismounted' targets—insurgents walking around or placing roadside bombs. Thompson's neutrality has been questioned by some since Lexington Institute has been heavily funded by defense contractors, including Northrop Grumman. Recent trials of Joint STARS in Afghanistan are destined to develop tactics, techniques and procedures in tracking dismounted, moving groups of Taliban. In January 2011, Northrop Grumman's E 8C Joint Surveillance Target Attack Radar System (Joint STARS) test bed aircraft completed the second of two deployments to Naval Air Station Point Mugu, California, in support of the U. S. Navy Joint Surface Warfare Joint Capability Technology Demonstration to test its Network Enabled Weapon (NEW) architecture. The Joint STARS aircraft executed three Operational Utility Assessment flights and demonstrated its ability to guide anti ship weapons against surface combatants at a variety of standoff distances in the NEW architecture. From 2001 to January 2011 the Joint STARS fleet flew more than 63,000 hours in 5,200 combat missions in support of Operations Iraqi Freedom, Enduring Freedom and New Dawn. On 1 October 2011, the "blended" wing construct of the 116th Air Control Wing (116 ACW), combining Air National Guard and Regular Air Force personnel in a single unit was discontinued. On this date, the 461st Air Control Wing (461 ACW) was established at Robins AFB as the Air Force's sole active duty E 8 Joint STARS wing while the 116 ACW reverted to a traditional Air National Guard wing within the Georgia Air National Guard. Both units share the same E 8 aircraft and will often fly with mixed crews, but now function as separate units. On 1 October 2019, JSTARS ended its continuous presence in the United States Central Command (USCENTCOM) areas of responsibility. The 18–year deployment was the second longest deployment in U. S. Air Force history. In that time, the crews and aircraft flew 10,938 sorties, and 114,426.6 combat hours. On 11 February 2022, the first of four JSTARS out of the remaining 16 operational JSTARS was retired as detailed in the Fiscal Year 2022 National Defence Authorisation Act (NDAA). The plane (serial number 92 3289/GA) which was the first to arrive at Robins AFB in 1996 has now been transferred to the 309th Aerospace Maintenance and Regeneration Group at Davis–Monthan Air Force Base. until the start of the 2022 Russian invasion of Ukraine in late February 2022.

Зейнеткерлік

АҚШ Әскери-әуе күштері 2010 жылдың наурыз айында келесі буын GMTI жер радарлық ұшақ паркі үшін баламаларды талдауды (AOA) бастады. Зерттеу 2012 жылдың наурыз айында аяқталды және Boeing 737 және Gulfstream 550 сияқты бизнес-джет негізіндегі ISR ұшағын сатып алу ұсынылды. Әуе күштері Joint STARS ұшағының 2030 жылға дейін қолданыста болады деп мәлімдеді. 2014 жылдың 23 қаңтарында АҚШ Әскери-әуе күштері E-8C Joint STARS ұшағын ауыстыру үшін жаңа бизнес-джет классындағы ұшақтарды сатып алу жоспарын жариялады. Бағдарлама Joint STARS Recap деп аталды және ұшақтың 2022 жылға қарай бастапқы жұмысқа қабілеттілікке (IOC) жетуі жоспарланды. Ұшақтың конструкциясы тиімдірек болады, ал ұшақты, әуедегі сенсорды, ұрыс басқару командалық-бақылау (BMC2) жүйесін және байланыс жүйесін әзірлеу үшін жеке келісімшарттар жасалады. 2014 жылдың 8 сәуірінде Әскери-әуе күштері JSTARS Recap бағдарламасына қатысуға қызығушылық танытқан компаниялар үшін индустрия күнін өткізді; қатысушылардың арасында Boeing, Bombardier Aerospace және Gulfstream Aerospace болды. Әскери-әуе күштерінің сатып алу құжаттарында Boeing 707 негізіндегі E-8C ұшағын "өте кішкентай және тиімді" бизнес-джет классындағы ұшақпен ауыстыру талап етілді. Шамамен, 10-13 адамдық экипажға, радарлық массивке және 38 000 фут биіктікте сегіз сағат ұшуға қабілетті ұшақ қажет болды. 2015 жылдың тамызында Әскери-әуе күштері Boeing, Lockheed Martin және Northrop Grumman компанияларымен 2017 жылдың соңында таңдау жасауға дейін бәсекелес жобаларды жетілдіру және сынақтан өткізу үшін бір жылдық алдын ала инженерлік және өндірістік даму жұмыстарына келісімшарт жасады. 2019 жылғы бюджеттік брифингте Әскери-әуе күштері E-8C ұшағын ауыстырудан бас тартатынын мәлімдеді. JSTARS қайта қаржыландыру бағдарламасының қаражаты Advanced Battle Management System-нің әзірленуіне жұмсалды. E-8C JSTARS 2022 жылдың ақпан айында зейнеткерлікке шыға бастады және 2023 жылдың 21 қыркүйегінде соңғы операциялық рейсін жасады. Жаңа ұшақтарды сатып алудың орнына, АҚШ Әскери-әуе күштері ұқсас мақсаттарға жету және нысаналарды іздеу деректерін жинау үшін спутниктер, ұшақ сенсорлары және жер радарларынан тұратын желіні пайдалануға ниетті, бұл арзан және сенімді әдіс болады. JSTARS 2023 жылдың 15 қарашасында соңғы рейсін орындады. Ұшақ 32 жыл қызмет еткен кезеңде 14 000-нан астам операциялық рейске шығып, 141 000 сағаттан астам ұшқан.

The USAF began an analysis of alternatives (AOA) in March 2010 for its next generation ground GMTI radar aircraft fleet. The study was completed in March 2012 and recommended buying a new business jet based ISR aircraft, such as a version of the Boeing 737, and the Gulfstream 550. The Air Force said Joint STARS was expected to remain in operation through 2030. On 23 January 2014, the USAF revealed a plan for the acquisition of a new business jet class replacement for the E 8C Joint STARS. The program was called Joint STARS Recap and planned for the aircraft to reach initial operating capability (IOC) by 2022. The airframe would be more efficient, and separate contracts would be awarded for developing the aircraft, airborne sensor, battle management command and control (BMC2) system, and communications subsystem. On 8 April 2014, the Air Force held an industry day for companies interested in competing for JSTARS Recap; attendees included Boeing, Bombardier Aerospace, and Gulfstream Aerospace. Air Force procurement documents called for a replacement for the Boeing 707 based E 8C as a "business jet class" airframe that is "significantly smaller and more efficient." Indicative specification were for an aircraft with a 10 13 person crew with a radar array and capable of flying at 38,000 ft for eight hours. In August 2015, the Air Force issued contracts to Boeing, Lockheed Martin, and Northrop Grumman for a one year pre engineering and manufacturing development effort to mature and test competing designs ahead of a downselect in late 2017. During the fiscal 2019 budget rollout briefing it was announced that the Air Force will not move forward with an E 8C replacement aircraft. Funding for the JSTARS recapitalization program was instead be diverted to pay for development of an Advanced Battle Management System. The E 8C JSTARS began to be retired in February 2022, and flew its last operational sortie on 21 September 2023. Rather than procure a replacement aircraft, the USAF intends to use a network of satellites, aircraft sensors and ground radars as a cheaper and more resilient approach to collecting similar targeting and tracking data. The JSTARS performed its last flight on 15 November 2023. The aircraft conducted some 14,000 operational sorties flying more than 141,000 hours over 32 years of service.

Көрмеге қойылған ұшақтар

E 8C 00 2000 Робинс әуе базасындағы авиация мұражайында сақтаулы. Ол 2023 жылдың шілдесінде базадан мұражайдың ғимараттарына тасымалданды. TE 8A 86 0416 2023 жылдың 19 қыркүйегінде Луизиана штатының Лейк-Чарльс қаласындағы Совела техникалық колледжіне берілді. Ол колледждің авиациялық техникалық қызмет көрсету технологиясы бағдарламасы аясында ұшақтарды жерде техникалық қызмет көрсету бойынша оқу құралы ретінде қолданылады. Бұл ұшақ 1991 жылы "Desert Storm" операциясына қатысқан және 1995 жылы "Joint Endeavor" операциясында қолданылған алғашқы екі E 8A ұшағының бірі болды. Кейіннен ол TE 8A оқу ұшағына түрлендіріліп, E 8C ұшқыштарын, навигаторларын және ұшу инженерлерін даярлауға пайдаланылды. 2023 жылдың 15 қарашасында қызметтегі соңғы JSTARS ұшағы E 8C 02 9111 Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы Келли әуе алаңына жеткізілді, онда ол 37-ші оқу қанатының жердегі оқу ұшағы ретінде пайдаланылады.

Апаттар

Бір E-8C операциялық ұшу кезінде экономикалық тұрғыдан жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 2009 жылдың 13 наурызында, АҚШ Әуе күштерінің 379-шы әуе экспедициялық қанатына қарасты E-8C ұшағы (құйрық нөмірі 93-0597) әуеде жанармай құю кезінде жанармай бакінің қауіпті деңгейде қысымның артуына тап болды. JSTARS экипажы KC-135T ұшағынан жанармай алған кезде, жанармай бакінің желдеткіш жүйесіндегі алынып тасталмаған сынақ тығыны артық қысымға себеп болды, нәтижесінде екінші бак пен оны қоршаған қанат құрылымына ауыр ішкі зақым келді. JSTARS экипажы Әл-Удейд әуе базасына апаттық жағдайда сәтті қонды, ал ұшақ пайдалы болмай қалды.