Кіріспе

Актон, Канберра қаласындағы ботаникалық бақша

Австралия Ұлттық ботаникалық бақшасы (АҰББ) – Австралияның Австралия астанасы территориясындағы Канберра қаласында орналасқан мұраға алынған ботаникалық бақша. 1949 жылы құрылған бақтарды Австралия үкіметінің Ауыл шаруашылығы, су және қоршаған орта департаменті басқарады. Ботаникалық бақша 2004 жылғы 22 маусымда Ұлттық мұралар тізіміне енгізілді. Ботаникалық бақша – Австралияның жергілікті флорасының ең ірі тірі коллекциясы.

Тарих

1930 жылдары Канберра қаласын жоспарлау кезінде 1933 жылы Австралия астаналық аумағының консультативтік кеңесі бақтарды құруды ұсынды. 1935 жылы Диксон есебі олардың дамуына арналған жоспарды жасады. Қара тауда бақтар үшін кең аумақ бөлінді. 1949 жылдың қыркүйегінде премьер-министр Бен Чифли және Кью бақтарының директоры сэр Эдвард Солсбери алғашқы ағаштарды салтанатты түрде отырғызды. Аумақты, құрылыстарды және коллекцияны дамыту жұмыстары жүргізілді, ал бақтар 1970 жылдың қазан айында премьер-министр Джон Гортон тарапынан ресми түрде ашылды. Бақтар Қара тауда жерге иелік етеді. Қазіргі уақытта Ботаникалық бақ ретінде шамамен 500 гектар дамытылған. Қалған жерді дамыту жоспарлары қаржы қолжетімді болғанға дейін тоқтап тұр.

Физикалық сипаттама

Бұл аймақ Қара таудың солтүстік-шығыс беткейінде орналасқан және бірнеше шатқалдармен тілінген, тік және көлбеу төбелерден тұрады. Өсімдік жамылғысы негізінен Eucalyptus rossii, E. mannifera ssp. maculosa және E. macrorhyncha түрлері басымды құрғақ склерофилл орманынан тұрады. Аймақтағы топырақтар көбінесе қызыл/сары топырақтар және қызыл топырақ/қызыл подзольдік топырақтар, сондай-ақ литозолдар мен кремнийлі құмдармен байланысты. Бақтарда түрлі таксономиялық өсімдіктер тобына арналған бөлімдер мен Австралияның тума өсімдіктеріне бағытталған экологиялық тақырыптар бар. Әртүрлі бау-бақшаларға қол жеткізу үшін жолдар желісі салынған. Аймақта тума бұталы жерлердің бөліктері сақталған. Жоғарғы беткейлердегі бір бөлігі табиғат жолы ретінде дамытылған. Бақтардың ерекшеліктеріне эвкалипт шалғыны, тастық, жаңбырлы ормандар, малли бұталары, Хоуксбери құмтастары және аборигендер жолы жатады. Жаңбырлы ормандар бұрын құрғақ шатқал болған жерде құрылған және Австралияның шығыс жағалауын бейнелеу үшін отырғызылған: Тасмания түрлері шатқалдың төменгі жағын, ал Виктория, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд түрлері шатқалдың бойымен жоғары қарай тізбектелген. Жоғарғы жағындағы жоспарланған жылыжай тропикалық түрлерді өсіруге мүмкіндік береді. Бақтар бастауыштан жоғары білімге дейін, соның ішінде бау-бақша және таксономиялық білім беру үшін білім беру орталығы ретінде пайдаланылады. Олар сонымен қатар тума өсімдік түрлерінің таксономиясы, бау-бақша шаруашылығы және биологиясы саласындағы ғылыми зерттеулер үшін маңызды. Бұл мақсатта тірі коллекциялар ерекше маңызға ие. Тірі коллекцияларда сонымен қатар көптеген сирек және жойылып бара жатқан өсімдік түрлері қамтылған, бұл олардың генотиптерін сақтауды қамтамасыз етеді және өсіру арқылы қорғауға мүмкіндік береді. Жетілген өсімдік жамылғысы мен аймақтағы әртүрлі мекендеу орындарының болуына байланысты, бақтарда 100-ден астам тума және экзотикалық құс түрлері тіркелген. Гербарий Ұлттық ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер ұйымымен (CSIRO) бірлесіп, Өсімдіктердің биологиялық әртүрлілігін зерттеу орталығының құрамында жұмыс істейді. Ол жалпы қоғамға ашық емес. Австралияның Ұлттық гербариясы Австралиялық виртуалды гербарияға (AVH) қатысады, ол географиялық таралу, суреттер, сипаттамалық мәтін және идентификация құралдарын қамтитын алты миллион үлгілік жазбаны қамтитын ботаникалық ақпараттың онлайн-мәліметтер базасы. Бақтар бірнеше ірі өсімдіктер мәліметтер базасын басқарады, соның ішінде Австралияның барлық ғылыми атауларын тізімдейтін Австралия өсімдіктерінің атау индексіне (APNI) қол жеткізу нүктесі болып табылатын "What's Its Name" (WIN) жүйесі де бар. Суреттердің үлкен коллекциясы да қол жетімді. Бақтардың кітапханасында ботаникалық кітаптар, журналдар, CD-ROM және карталардың маңызды коллекциялары бар. Кітапхана студенттер мен жалпы қоғам үшін жазба бойынша ашық.