Кіріспе

Австралияның Квинсленд штатындағы коралл аралы – Австралияның Квинсленд штатындағы Гладстоун қаласының солтүстік-шығысында және штаттың астанасы Брисбеннің солтүстік-батысында, Козерог тропигінің жанында, Ұлы Барьерлі рифтің оңтүстігінде орналасқан коралл аралы. Арал Герон рифінің (батыс) қорғаныш жағында орналасқан, ол өте бай биологиялық әртүрлілікке ие, платформалық риф болып табылады және Ұлы Барьерлі рифте кездесетін 1500 балық түрінің 900-і мен коралл түрлерінің 72%-ын қамтамасыз етеді. Жаз айларында Герон аралында 200 000-нан астам құс, оның ішінде Нодди Терн және Мэттон құстары қонақтайды. Аралдың ұзындығы шамамен және ең кең жері шамамен, ал жалпы ауданы шамамен құрайды. Аралдың ең биік нүктесі, батыс ұшына жақын, теңіз деңгейінен жоғары. Оңтүстік жағалаудағы құмдық тізбегі теңіз деңгейінен жоғары көтеріледі, ал солтүстік-шығыс жағындағы төменгі құмдықтар теңіз деңгейінен ғана жоғары. Герон аралы және зерттеу станциясының болжамды нұсқасы Артур Кларктың "Теңіздің тереңдігі" романының бірінші бөлігінде кеңінен суреттелген.

Тарих

Херон аралында жергілікті халықтың болуына немесе қызметіне қатысты ешқандай дәлел жоқ; ол Австралия материгінен шалқап жатыр. Арал 1843 жылдың 12 қаңтарында Корольдік теңіз күштерінің экспедициясы – корвет және Брамбл кемесімен ашылды. Экспедицияны капитан Фрэнсис Блэквуд басқарды, олар Ұлы Барьерлік рифтің шығыс жиегін зерттеумен және риф ішіндегі қауіпсіз өту жолдарын дайындаумен айналысты. Аралға Брамбл кемесінің командирі лейтенант Чарльз Бэмпфилд Юлл есім берген.

Герон аралы курорты

The Aldesta Group басқаратын Heron Island Resort аралдың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Бұл курорт сүңгірлеу және шнорхелингпен айналысуға танымал демалыс орны болып табылады және 300 қонаққа және 100 қызметкерге сыйымды. 2012 жылдың наурыз айында Heron Island Resort BBC телеканалының табиғат туралы "Ұлы барьерлі риф" телесериалында көрсетілді.

Герон аралы ғылыми-зерттеу станциясы

Квинсленд университетінің Херон аралы ғылыми-зерттеу станциясы аралдың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. 1950 жылдары Ұлы Барьерлі Риф комитетімен құрылған, ал 1970 жылы Квинсленд университеті оның жұмысына серіктес болған бұл орталық, әлемдегі маңызды коралл рифтерін зерттейтін станциялардың бірі болып табылады. Мұнда коралл рифтерінің экологиясы саласында кең ауқымды зерттеулер жүргізіледі. 2007 жылдың 30 наурызында Херон аралы ғылыми-зерттеу станциясында ірі өрт болды. Ешкім жарақаттанбады. 2008 жылдың маусым айында 80 төсектік жаңа студенттер үйі ресми түрде ашылып, алғаш рет Тропикалық теңіз желісі студенттері пайдаланды. Оқу зертханалары және 9 зерттеу лабораториясы, кітапхана, қараңғы бөлме, компьютерлік зал және аквариумдардан тұратын жаңа ғимарат 2009 жылдың ақпанында қайта ашылды. 2010 жылы ғылыми-зерттеу станциясында заманауи климаттық өзгерістерді зерттеу орталығы ашылды. Сэр Дэвид Аттенбороу және Atlantic Productions 2014 жылдың соңында «Дэвид Аттенбороудың Ұлы Барьерлі Рифі» атты деректі фильмі үшін Херон аралы ғылыми-зерттеу станциясында түсірілімдер жүргізді.

Ұлттық парк

Аралдың шығыс жартысы қорғалып, Каприкорния Кайс Ұлттық паркінің құрамына кіреді, және оның ішінде тұрақты рейнджерлік бекет орналасқан.

Кемежай

Аралдың батыс жағалауында кішкентай, адам жасаған арна мен ағаштан жасалған тұғыр бар. Осы жерден күн сайын Гладстоуннан катамарандар аралға қатынайды және аралға қажетті жабдықтар жеткізіледі. Арнаның кіреберісінде HMCS Protector кемесінің тозған қалдығы жатыр. Ол 1945 жылы кемелерді қорғау үшін сонда сүйретілген.

Коммуналдық қызметтер

Аралда таза су көзі жоқ. Аралдағы кішкентай тұзсыздандыру орнатылымы кері осмостық технологиясын пайдаланып, адамдардың ішуі үшін сумен қамтамасыз етеді. Сол сияқты, үш дизельдік генератор (және бірнеше күн панелі) аралды электр қуатымен жабдықтайды.

Экология

Герон аралында тропикалық коралл аралдары үшін ерекше бай топырақ бар, әсіресе тығыз оңтүстік орманды жерлерде. Бұл көбейту маусымында ондаған мыңдаған қышқұйрықты суыртқы (Ardenna pacifica) құстарының болуына байланысты. Бұл құстар ұяларын қазғанда гумустың құрылымын бұзады, соның салдарынан шикі гумуспен қапталған фосфатты қатты топырақ – Джемо топырағының пайда болуына кедері келтіреді. Қатты табан жасырынды жерде немесе ағаштарда ұялайтын теңіз құстарының гуаносының сіңуінен пайда болады. Melanthera biflora (мүмкін сорт canescens), сондай-ақ енгізілген жабайы шарап гүлді (Euphorbia cyathophora) – мұнда-сонда кездеседі. Бұл жерде шөптесін өсімдіктер сирек, негізінен Stenotaphrum micranthum шөбінен тұрады. Ашық орман да көбінесе осы өсімдіктерден құралған, бірақ Pisonia бұл жерде онша көп емес. Мұнда бірнеше Pandanus tectorius бұрандалы пальмалары да кездеседі, ал астыңғы қабат айқынрақ байқалады. Аралдың орман және оны қоршаған құмды төбелер қазан және сәуір аралығында көбейетін мыңдаған теңіз құстарына, соның ішінде қышқұйрықты суыртқы (Ardenna pacifica) және оңтүстік-батыс қара нодди (Anous minutus minutus) құстарына мекен етеді. «Герон» және «аққу» терминдері ғылыми емес болғанымен, біріншісі көбінесе ірі Ardea туыстағы құстарды, ал кішірек Egretta туыстағы құстарды әдетте «аққулар» деп атайды. Осыған орай, Герон аралында кездесетін жалғыз «нағыз» герон – ақ мойынды герон (Ardea pacifica), ол тек сирек кездесетін құс ретінде кейде ғана көрінеді. 2003 жылдан бері Герон аралында екі аққұйрықты теңіз бүркіті (Haliaeetus leucogaster) ұя салып тіршілік етеді. Алайда, 2019 жылдың маусым айында ұясы орналасқан ағаш құлап, аналық құс қаза болды. 2019 жылдың қазан айына қарай еркек басқа ересек құспен көрінді, бірақ жаңа ұя салынған жоқ. Бұл аралда кем дегенде бір түрлі егеуқұйрық, мүмкін кең тараған полинезиялық егеуқұйрық (Rattus exulans) табылған. Герон аралының ерекше және көп зерттелген омыртқасыз жануары – Cerithium moniliferum, кішкентай теңіз бұрқасы. Бұл жануарлар толқын суы тартылғанда үлкен топтарға бірігеді. Жағажайдағы тасқа жабысып, орташа төмен су деңгейінен белгілі бір биіктікте тамақтанады, бұрқасылар шоғырланып, су үстінде дем алуға мүмкіндік беретін құнды ылғалды сақтайды.

Геология

Heron Reef – лагуналық платформалық риф. Ол жоғары энергиялы ортада, күшті толқу ағындары су алмасуын күшейтіп, мұхитқа толық қол жеткізілуін қамтамасыз ететін жағдайда қалыптасқан. Риф Голоцен кезеңіне жатады, бірақ Плейстоцен кезеңінде дему мүмкіндігінің іздерін сақтайды. 1937 жылы жасалған рифтің өзегін талдау нәтижесінде, шығысқа қарай еңіспен келетін және кем дегенде 15 метр қалыңдықтағы үйілген әктас қабаттары анықталды.

"Вояджер" ғарыш кемесі

Герон аралының суреті "Вояджер" алтын тақтасына қосылған, ол "Вояджер-1" және "Вояджер-2" ғарыш кемелерімен Күн жүйесінің шегінен асып кеткен. Герон аралының суреті Жердегі өмір мен мәдениеттің әртүрлілігін бейнелейтін мысалдардың бірі ретінде таңдалды.