Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейбір жануарлардың түстеу үлгісі
Coat coloring pattern in some animals
Бриндль – жануарларда, әсіресе иттерде, ірі қара малда, қаракұстарда, мысықтарда және сирек жағдайларда жылқыларда кездесетін түстеу үлгісі. Оны кейде "жолақты" деп сипаттайды, бірақ бриндльдің жолақты үлгісі жолбарыстың терісінен гөрі нәзік болады. Бриндль көбінесе қызыл фонда қара жолақтар түрінде көрінеді. Жолақтар эумеланиннен (қара/қоңыр пигмент) және негіз – феомеланиннен (қызыл/сары пигмент) тұрады, сондықтан осы пигменттердің көрінісіне әдетте әсер ететін гендердің кез келгені өзгеріс енгізе алады. Эумеланинге (жолақтарды құрайтын пигментке) келесілер әсер етуі мүмкін: мерль (және арлекин), бауыр, ағартқыш, сұрлау және рецессивті қызыл. Феомеланинге (негізді құрайтын пигментке) келесілер әсер етуі мүмкін: Интенсивтілік локусы. Әрине, ақ дақтар мен тік жолақтың болуы кез келген бриндль итке тән. Бриндль – күрделі гендік процестің нәтижесінде пайда болады және техникалық тұрғыдан мозаицизмнің бір түрі болып табылады, онда кейбір жасушалар бір аллельді (KB) білдіреді, ал басқа жасушалар басқа аллельді (ky) білдіреді, бұл тортузшалы мысықтарға ұқсас. Бұл оны анықтауды өте қиын жасайды және қазіргі уақытта бриндльді анықтай алатын коммерциялық тесттер жоқ. Бриндль иттер әдетте KBky генотипімен сыналады, ал тасымалдаушыларды (бір доминантты қара аллель, бір бриндль аллелі) көбейту арқылы ғана анықтауға болады.
Brindle is a coat coloring pattern in animals, particularly dogs, cattle, guinea pigs, cats, and, rarely, horses. It is sometimes described as "tiger striped", although the brindle pattern is more subtle than that of a tiger's coat. Brindle typically appears as black stripes on a red base. The stripes are eumelanin (black/brown pigment) and the base is phaeomelanin (red/yellow pigment), so the appearance of those pigments can be changed by any of the genes which usually affect them. Eumelanin (the pigment making up the stripes) can be affected by: merle (and harlequin), liver, dilution, greying, and recessive red. Phaeomelanin (the pigment making up the base) can be affected by: Intensity locus. And of course, white markings and ticking can occur on any brindle dog. Brindle is caused by a complex gene process and is technically a form of mosaicism, where some cells express one allele (KB) and other cells express a different allele (ky), a little like tortoiseshell cats. This makes it very difficult to test for, and there are currently no commercially available tests that are able to detect brindle. Brindle dogs will usually test as KBky, and carriers (one dominant black allele, one brindle) cannot be identified without breeding.
Иттер
Кейбір ит тұқымдарының (мысалы, Басенджи) үш түсті жүнінде сары түстің орнын да алып кетуі мүмкін. Бұл түс үш түстіге өте ұқсас көрінеді және жақыннан қарағанда ғана ажыратуға болады. Осындай түсті иттерді көбінесе "триндл" деп атайды. Бұл түс мерлемен бірге тұмсық, құлақ сияқты дене бөліктерінде немесе кардиган валлийлік корги сияқты тұқымдарда "жолақты-мерле" түрінде де кездесуі мүмкін, бірақ соңғысы көрмелерде қабылданбайды. "Қара" белгілер қара, немесе оның сұр (көк) немесе қоңыр (кейде қызыл) түс сияқты жеңілдеу нұсқалары болуы мүмкін. Кейрн терьерлер қартайған сайын күміс немесе қара түске айналуы жиі кездеседі.
The brindle pattern may also take the place of tan in tricolor coats of some dog breeds (such as Basenjis). This coloration looks very similar to tricolor, and can be distinguished only at close range. Dogs of this color are often described as "trindle". It can also occur in combination with merle in the points, or as a brindle merle, in breeds such as the Cardigan Welsh Corgi, although the latter is not acceptable in the show ring. The "dark" markings are black or the dilutions gray (called blue) or brown (sometimes called red). It is not uncommon for a brindled Cairn Terrier to become progressively more black or silver as it ages.
Мысықтар
Жаңылбар түсті үй мысықтары тасбақа қалпындағы мысықтар деп те аталады, кейде жолақты мысықтар деп те айтылады; олар көбінесе тек аналық болады.
Brindled domestic cats are also known as tortoiseshell cats, and in some cases, tabby cats; they are almost exclusively female.
Теңіз шошқалары
Бриндл – теңіз шошқаларының ежелгі түрі. Оларды таза түрде өсіру қиын, себебі қара және қызыл түстердің жүні бүкіл денесіне біркелкі араласуы керек. Бриндл теңіз шошқаларының жүні абиссин (розеткалы) болып келеді.
Brindle is an old variety in guinea pigs. They are difficult to breed to perfection, as the black and red hairs should intermingle evenly all over. Brindle guinea pigs' fur type is Abyssinian (rosetted).
Жылқылар
Жылқыларда сусымалы түс өте сирек кездеседі және көбінесе ұрықтың даму кезінде Блашко сызықтары бойымен пигменттің шоғырлануынан пайда болады. Екі расталған жағдайда бұл өздігінен химеризммен байланыстырылған, нәтижесінде жануарда екі ДНҚ жиынтығы пайда болады, ал сусымалы үлгі – бір жылқыдағы екі түрлі жылқы түсі гендерінің көрінісі болып табылады. Бұл түрлер тұқым қуамайды. Brindle1 фенотипі X хромосомасына байланысты, жартылай доминантты тұқым қуалау жолымен беріледі. Бұл генді тасымалдаған аналық жылқылар жолақты түспен туады; жолақтардағы түктердің құрылымы мен түсі әртүрлі, олар тік емес және басқарылуы қиын. Аталық жылқыларда шоқысы мен құйрығы сирек болады, бірақ жолақты түс байқалмайды. Brindle1 тесті қолжетімді. Сусымалы түс жылқының денесінде тік, ал аяқтарында көлденең созылған, біркелкі емес жолақтардан тұрады. Сусымалы жылқыларда дүн немесе дүн емес гендердің әсерінен арқасында жолақ болуы мүмкін. Әдетте, бұл түс басқа және аяқтарға денеге қарағанда аз әсер етеді, ең көп шоғырланған сусымалы түс мойын, иық және артқы жағында байқалады. Бұл түс бұрын да тіркелген. Санкт-Петербургтегі Ғылым академиясының зоологиялық мұражайында XIX ғасырдың басындағы орыс кабиналық жылқысы, сирек кездесетіндігіне байланысты, мүсінделіп, көрмеге қойылған.
Brindle coloring in horses is extremely rare and most commonly caused by pigment concentrating along Blaschko's lines during fetal development. In two confirmed cases it has been linked to spontaneous chimerism, resulting in an animal with two sets of DNA, with the brindle pattern being an expression of two different sets of equine coat color genes in one horse. These forms are not heritable. The Brindle1 phenotype has an X linked, semidominant mode of inheritance. Female horses with this gene have a striped coat pattern; hairs from the stripes have a different texture as well as color, are less straight, and are more unruly. Male horses have sparse manes and tails but do not show a striped coat texture pattern. A Brindle1 test is available. Brindle coloring consists of irregular stripes extending vertically over the horse's body and horizontally around the legs. Brindle horses can also have a dorsal stripe when caused by dun or non dun1. It usually does not affect the head and legs as much as the body, with the heaviest concentrations of brindling being on the neck, shoulders and hindquarters. The coloring has been documented in the past. At the Zoological Museum of the Academy of Science in Saint Petersburg, a Russian cab horse of brindle coloring from the early 19th century was mounted and put on display due to its rarity.
Сипаттама
Жылқыларда кездесетін ағаш тәрізді өрнек – мойын, арқа, арт жағы және жоғарғы аяқтар бойындағы тік жолақтармен сипатталатын нұсқа. Жылқының басы көбінесе бір түсті болады және жолақтың әсеріне ұшырамайды. Ағаш тәрізді өрнек жылқының қара түсті бөліктеріне ешқандай әсер етпейді. Кейбір ағаш тәрізді жылқылар көзге көбірек түседі. Осы түс үлгісінде жылқының бүкіл денесін жабатын негізгі түс болады. Бұл негізгі түс кез келген түс болуы мүмкін. Белгіленген мысалдарда құлыным, кәдімгі қызыл, паломино және дун түрлері кездеседі. Ең алғашқы жазбаларда негізгі түс қызыл дун немесе гралла болғандығы айтылады. Негізгі түстің үстінен ашық немесе қара түс жабылады, нәтижесінде жолақтар пайда болады.
The brindled pattern found in horses could be described as vertical stripes that are found along the neck, back, hindquarters, and upper legs. The horse's head is usually a solid color and is not affected by the striping. The brindled pattern has no effect on dark points on horses. Some brindle colored horses are more eye catching than others. With this coat pattern there is a base coat that covers the entire body of the horse. This base coat color can be any color. Recorded examples have been bay, chestnut, palomino, and dun. Earliest documented cases were said to have red dun or grulla as a base coat. Over top of the base color is either a lighter or darker color, giving the appearance of stripes.
Басқа жануарлар
Ірі қара малдың түсі бұршақ түсті болуы мүмкін. Көк жабайы сиыр – бұршақ түсті гнудың бір түрі. Қалқанды геккон үшін "бұршақ" термині, қара түсті жолақтары бар түрді сипаттау үшін қолданылады.
Brindle coloring exists in cattle. The Blue Wildebeest is a species of brindled gnu. For crested geckos, the term "brindle" is used to describe a morph with darker stripes of color.
Этимология
Brindled сөзі орта ағылшын тіліндегі brended сөзінің (15 ғасырдың басында) түрі болып табылады, ол "қоңыр түс" (13 ғасыр) деген сөзден шыққан, brennen "жағу" сөзінің өткен шаққа айналдырылған түрінен (протогерман тілінен *brennan "жағу", PIE түбірінен *gwher "жылу, жылыту") алынған. Сөздің этимологиялық мағынасы "күйдірілген немесе өртеу іздері бар сияқты" болып көрінеді.
The word brindled is a variant of Middle English brended (early 15c. ), from bren "brown color" (13c. ), noun from past participle of brennen "burn" (from Proto Germanic *brennan "to burn", from PIE root *gwher "to heat, warm"). The etymological sense of the adjective appears to be "marked as though by branding or burning".