Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық тарихшы, контр-адмирал Кемп Толли (1908 жылдың 29 сәуірі – 2000 жылдың 28 қазаны) АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері және Тынық мұхиты, Қытай және КСРО-дағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тарихы бойынша үш кітаптың және көптеген мақалалардың авторы.
American historian
Rear Admiral Kemp Tolley (29 April 1908 – 28 October 2000) was an officer in the U. S. Navy and is the author of three books and numerous articles on the history of U. S. Navy activities in the Pacific, China, and the Soviet Union.
Ерте өмір
Адмирал Толли Манила қаласында, оның әкесі, подполковник Оскар Кемп Толли АҚШ армиясында қызмет етіп жүрген кезде дүниеге келді. Кемп Толли 1929 жылы Аннаполистегі Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз академиясын бітірді, онда ол Phi Alpha Theta қоғамының мүшесі болды.
Admiral Tolley was born in Manila in, while his father, Lieutenant Colonel Oscar Kemp Tolley, was serving there in the U. S. Army, Kemp Tolley was a 1929 graduate of the United States Naval Academy at Annapolis, where he was a member of Phi Alpha Theta.
Ерте мансап
1930 жылдары Толли соғыс кемелерінде, крейсерлерде және суасты кемелеріне қызмет көрсетуші кемеде қызмет етті. Ол сонымен қатар экзотикалық Қытай бекетінде қызмет етіп, Янцзы өзенінің жоғарғы ағысындағы USS Tutuila өзендік канонерлік қайығының аға офицері болды. Толлиде тілдерге қабілеті жаратылысынан болды және ол орыс, неміс, француз және испан тілдерін мүжілді.
During the 1930s, Tolley served aboard battleships, cruisers and a submarine tender. He also served on the exotic China station, becoming executive officer of the river gunboat USS Tutuila on the upper Yangtze River. Tolley had a natural aptitude for languages and was fluent in Russian, German, French and Spanish.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Ол кезде лейтенант болған Толли 1941 жылы 27 қарашада «Уэйк» кемесімен Қытайдың Ханкоу қаласынан кетті. Кеме Янцзы өзенімен Шанхайға дейін жүзіп, онда Толли «Оаху» кемесіне көшіп, Филиппиннің Манила қаласына бағыт алды. 1941 жылдың 5 желтоқсанында Толли жеке меншік иесінен Әскери-теңіз күштері сатып алған «Ланакай» желкенді шхунасының командирі болып тағайындалды және Филиппин аймағындағы теңіздерде жүзуге, жапондық соғыс кемелерін байқап хабарлауға бұйрық берілді. Бірақ, Толли осы миссияны бастамас бұрын, жапондықтар Пёрл-Харборға шабуыл жасады, соның салдарынан «Ланакай» жағалау патруліне жіберілді. 1941 жылдың 26 желтоқсанында «Ланакай» босатылып, достық суларға қашуға тырысуға бұйрық берілді. Осыдан бастау алған екі айлық саяхат барысында «Ланакай» Филиппин аралдарындағы Маниладан, сол кездегі Голландиялық Шығыс Индиядағы Ява аралындағы Сурабая қаласына дейін жүзіп келді. «Ланакай» Яваның қорғалуына қысқа ғана уақыт қатысып, кем дегенде бір рет жапондық авиациясынан бомбалауға ұшырады. Ява түскенге дейін Толли «Ланакайды» Жаваның оңтүстік жағалауындағы Джилатжап портына жеткізіп, одақтас әскерлерінің қалып қойғандарын эвакуациялады. «Ланакай» 1942 жылдың 26 ақпанында Голландия капитуляциясына дейін Явадан шығып, 18 наурызда Австралияның Фримантл қаласына жетті. Жақсы күйге келтіріліп, жөндеуден өткен соң «Ланакай» 1942 жылдың 27 сәуіріне дейін Батыс Австралияның солтүстік жағалауында патрульдеу жұмыстарын жүргізді. 1942 жылдың тамызында «Ланакай» Австралия Корольдік теңіз күштеріне берілді. Ал Толли Совет Одағындағы әскери-теңіз атташесінің көмекшісі болып тағайындалды. Сол жерде ол Влада Гриценкомен танысып, 1943 жылы оған үйленді. Ол 1944 жылға дейін осы қызметте болды және лейтенант-коммандер мен коммандер шынжырлы атақтарына ие болды. 1944 жылдың соңында Толли Тынық мұхитына оралды, «USS North Carolina» линкор кемесінің навигаторы болып тағайындалды. Ол Филиппиннің азат етілуі кезінде Лейте шығанағында және Лузон жағалауындағы шайқастарға қатысты. Сонымен қатар, «North Carolina» кемесінде Иво Джимаға шабуыл кезінде болды және Окинава Гунтода снарядтың сынықтарынан жарақат алды. Соғыстағы қызметі үшін Толли «Ерен еңбегі үшін қола жұлдыз» медалімен, жараланғаны үшін «Күміс Жүрек» медалімен және жеті шайқас жұлдызымен марапатталды.
Tolley, then a lieutenant, left Hankou, China on 27 November 1941 aboard Wake. The gunboat sailed down the Yangtze River to Shanghai, where Tolley boarded Oahu, bound for Manila, Philippines. On 5 December 1941 Tolley was given command of the sailing schooner Lanikai, which had been acquired by the Navy from a private owner, and given orders to sail in waters off the Philippines and report any sightings of Japanese warships. The Japanese attacked Pearl Harbor before Tolley could embark on this mission and the Lanikai was assigned to the Inshore Patrol. Lanikai was detached on 26 December 1941 and ordered to attempt to escape to friendly waters. This was the start of a two month odyssey during which Lanikai sailed from Manila in the Philippine Islands, to Surabaya on Java in the then Netherlands East Indies. Lanikai participated briefly in the doomed defense of Java and was strafed by Japanese aircraft on at least one occasion. Just prior to the fall of Java, Tolley took Lanikai to Tjilatjap on the south coast of Java where she evacuated allied stragglers. Lanikai departed Java 26 February 1942 just prior to the Dutch surrender and arrived at Fremantle, Australia on 18 March 1942. After suitable recovery and refitting Lanikai was engaged in patrol work along the northern coast of Western Australia until April 27, 1942. In August 1942, the Lanikai was turned over to the Royal Australian Navy. Tolley was then reassigned as an assistant naval attaché in the Soviet Union. There, he met Vlada Gritzenko, whom he married in 1943. He served in this assignment until 1944 and was promoted to lieutenant commander and commander. Late in 1944, Tolley returned to the Pacific when he was assigned as the navigator of the battleship USS North Carolina where he participated in combat action at Leyte Gulf and off Luzon during the liberation of the Philippines. He was also aboard North Carolina during the invasion of Iwo Jima and was wounded by shell fragments at Okinawa Gunto. For his service during the war, Tolley received the Bronze Star Medal for meritorious service, the Purple Heart for being wounded in action and seven battle stars.
Соғыстан кейінгі мансап
Соғыстан кейін ол Әскери операциялар штабында барлау офицері болды және 1947 жылдың маусымынан 1948 жылдың қыркүйегіне дейін USS Vermilion (AKA 107) шабуылдық жүк кемесіне қолбасшылық етті. 1949 жылдан 1952 жылға дейін ол Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы Қарулы Күштер штаб колледжінің барлау бөлімінің директоры болды, онда оның дәстүрден тыйылатын оқыту әдістері жоғары лауазымдағылардың наразылығын тудырды, бірақ оның сабақтары студенттердің арасында өте танымал болды. Басқа да қызметтеріне Амфибиялық топ командирі штабындағы операция офицері және Амфибиялық эскадрилья бесіншісіне қолбасшылық ету кірді, осы кезеңде оған Тайвань үшін эвакуация жоспарын жасау міндеті жүктелді. 1956 жылы ол Жапониядағы Йокосукадағы флот әрекеттерінің командирі болып тағайындалды.
After the war, he became an intelligence officer on the Naval Operations staff and commanded the attack cargo ship USS Vermilion (AKA 107) from June 1947 to September 1948. From 1949 to 1952, he was the director of the intelligence division at the Armed Forces Staff College in Norfolk, Virginia, where his unorthodox teaching methods were frowned upon by his superiors although his classes were very popular with his students. Other tours included operations officer on the staff of Commander Amphibious Group Two and command of Amphibious Squadron Five, during which time he was tasked with forming an evacuation plan for Taiwan. In 1956, he was designated commander of fleet activities at the Yokosuka, Japan.
Кейінгі өмірі
Толли 1959 жылы Әскери-теңіз күштерінен зейнеткерлікке шықты және жауынгерлік қызметі үшін марапатталғандығын ескере отырып, зейнеткерлік тізімінде контр-адмирал шеніне көтерілді. Одан кейін ол Мэриленд штатының Монктон қаласындағы тарихи Корбет ауылындағы балалық шағына оралды. Зейнеткерлікте ол 100-ден астам мақала және үш кітап жазды: "Янцзы патрулі", "Ланикай круизі" және "Кавиар мен комиссарлар". 1992 жылы Вашингтондағы Қорғаныс атташесінің Даңқ залына енгізілді. 1993 жылы оны Ақ үйдің Роза бағында президент Билл Клинтон, ал кейін Ресей президенті Борис Н. Ельцин құрметпен қабылдады. Толли 2000 жылдың 28 қазанында 92 жасында Мэриленд штатының Корбет қаласында дүниеден өтті. Оның құрметіне АҚШ Әскери-теңіз академиясында адмирал Толлидің қола бюсті орнатылды.
Tolley retired from the Navy in 1959, and was promoted to rear admiral on the retired list in recognition of his being decorated for combat service. He then returned to his boyhood home in historic Corbett Village, Monkton, Maryland. In retirement, he wrote more than 100 articles and three books, "Yangtze Patrol," "Cruise of the Lanikai" and "Caviar and Commissars." In 1992, he was inducted into the Defense Attache Hall of Fame in Washington. In 1993, he was honored at the White House Rose Garden by President Bill Clinton and later by Russian President Boris N. Yeltsin. Tolley died at his home in Corbett, Maryland on October 28, 2000 at the age of 92. A bronze bust of Admiral Tolley was erected at the United States Naval Academy in his honor.