Кіріспе

Ирландиядағы жол

N3 жолы – Ирландия Республикасындағы басты ұлттық жол, Дублин, Каван және Ферманаг графтығымен шекара арасында өтеді. Солтүстік Ирландиядағы A509 және A46 жолдары Эннискилленге және солтүстік-батысқа қарай шекараға жалғасатын толық маршруттың бөлігін құрайды, онда N3 Донегал графтығындағы Бэллишаннон қаласына қызмет көрсету үшін қайта пайда болады. Наван мен Дублин қаласы арасындағы сағаттардағы тығындар өте ауыр болды (2002 жылы N3 жолының бір бағытты бөліктерінде күніне 22 000 көлікке дейін), сондай-ақ бұл қалалар арасындағы көптеген елді мекендерде проблемалар туындады. 2010 жылдың 4 маусымында M3 автожолы ашылып, төлемдік баypass құрылысымен алмастырылды. Бұрынғы бөлік, M50 автожолымен Дублин қаласының орталығына дейінгі қиылысынан бастап, Клониден Каван графтығымен шекараға дейінгі айналып өтетін бөлігі R147 жолы ретінде қайта жіктелді.

Бағыт

Дублиннен шыққанда Наван жолы деп аталатын маршрут M50 тас жолымен (6-шы қиылыс) жалғасқан жерден басталады. 1992 жылдың қарашасында ашылған екі қатарлы жолмен Бланчардстаун, Мулхуддарт және Клониді айналып өтеді. Екі қатарлы жол Мет шекарасына жақын жерде Дуншафлин мен Наванды айналып өтетін M3 тас жолына айналады. Келлске жақын жерде маршрут N3 екі қатарлы жолы ретінде Каван округімен шекараға дейін жалғасады. Содан кейін Вирджиния, Каван қалаларынан өтіп, Батлерсбридж және Белтурбет арқылы жалғасады. Маршрут Солтүстік Ирландия шекарасын сенатор Джордж Митчелл Бейбітшілік көпірі (сонымен қатар Аглален көпірі деп те аталады) арқылы кесіп өтеді, ол Вудфорд өзенінен (ирланд тілінде: Sruth Gráinne) өтіп, Ферманаг округіне кіреді, онда ол A509 болып, Эннискилленге дейін жалғасады. A46 (Lough Shore Road деп аталады) Эннискиллен мен Донегал округінің шекарасын байланыстырады, шекарадан Бллэйкте N3 болып өтеді және Баллишаннонға жалғасады. Баллишаннондағы кейбір жол көрсеткіштерінде A46 Эннискиллен және N3 Дублин бағыттары көрсетілген, бір ғана жебе бір бағытқа көрсетілген.

Тарих

Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстар кезінде Бэлтурбет қаласының солтүстігінде Вудфорд өзені арқылы өтетін Аглален көпіріндегі шекаралық өткізу жабылды. Аглален көпірі Каван округінен Ферманаг округіне жалғасты. Көпірге лоялисттік жартылай әскери топтар шабуыл жасады және 1973 жылы толығымен өтпейтіндей етіп қиратылды. Ең қысқа маршрут Сванлинбар арқылы N87 және A32 тас жолдарымен жүргізілді. 1999 жылы өткізу қайта ашылды, ескі Аглален көпірінің қасында АҚШ сенаторы Джордж Митчеллдің атымен аталатын жаңа көпір салынды.

N3 жаңарту

Ұлттық жолдар басқармасы Каван және Донегал округтік кеңестерімен бірлесіп, Ольстердегі N3 бағытындағы жолдың жақсарту жұмыстарын жоспарлап отыр. Каван округіндегі Белтурбет қаласының 6,7 шақырымдық айналма жолы 2013 жылдың 2 тамызында қозғалысқа ішінара берілді, ал Эрн өзені арқылы салынысқан көпірді қоса, толық бөлігі 2013 жылдың желтоқсан айында пайдалануға ашылды.

М3 автожолы

Ескі N3 бағытының бір бөлігі 51 шақырымдық жаңа тас жолдың салынуымен айналып өтті. М3 деп белгіленген бұл тас жолдың бөлігі 2010 жылдың 4 маусымында пайдалануға берілді. M3 Клонидің сыртындағы екі қатарлы жолдың соңынан басталып, N52 жолының алдында Келлстің оңтүстік-батысында аяқталады. Жұмыстар Ферровиал және SIAC (жергілікті мердігер) бірлестігімен жүргізілді. Құрылыс жоспары осымен тоқтамады, себебі жаңа бағытталған N3 2+2 тас жолдан тыс бөлігі тас жолдың соңынан Келлс арқылы өтіп, Каван облысының шекарасына жақын аяқталды. Жобаға сондай-ақ N52 Келлстің солтүстік айналма жолы да кірді. Салынысы аяқталғаннан бері M3 Дуншафлин, Наван және Келлс қалаларын, сондай-ақ бұрын айналып өткен Каван қаласын да айналып өтеді.

Дау

Автомобиль жолы даулы болды, себебі трасса Тара төбесінің жанынан және археологиялық зор байлыққа толы Тара Скрине аңғары немесе Габхра арқылы өтеді. 2003 жылдың тамызында жоспарланған бағыт An Bord Pleanála (Ирландияның жоспарлау шағымдарын қарау кеңесі) тарапынан бекітілді.

Автомобиль жолдарын қайта жіктеу

2008 жылғы 30 қыркүйекте Көлік департаменті 2007 жылғы Жол туралы заңға сәйкес автокөлік жолдарын қайта жіктеудің екінші кезеңін жариялады. Бұл Клонеді айналып өтетін екі бағытты қозғалысқа арналған N3 тас жолының Мулхуддарттың солтүстік-батысынан М3 ақылы автожолының басталуына дейінгі қысқа бөлігіне қатысты. Қоғамдық тыңдалымдардан кейін 2009 жылғы 10 шілдеде Көлік министрі Ноэль Демпси бұл N3 бөлігін 2009 жылғы 28 тамыздан бастап автожол ретінде қайта жіктеу туралы қаулы шығарды. Бұл М3 автожолының құрылысын бастаған алғашқы бөлімі болды.

Жобаның егжей-тегжейі

SIAC мәліметінше, бұл Ирландияда жүзеге асырылған ең қымбат жекелеген жол жобасы, құны шамамен 650 миллион еуроға жетеді. Ол екі жерде төленеді: Наван қаласының солтүстігінде және Дуншафлин мен Клони арасында, 2007 жылдан бастап 45 жыл бойы. Үкімет бұл келісімшартты кез келген уақытта сатып алу құқығына ие. Жол ақысының мөлшерін Ұлттық жолдарды басқару органының (NRA) Басқармасы бақылайды және қажет деп тапса, оны азайтуға, арттыруға немесе жоюға құқылы. Егер M3 жолындағы жол ақысын төмендетсе, үкімет Eurolink M3 Ltd компаниясына салық түсімдері есебінен жыл сайынғы тапшылықты өтеуге міндетті болады. Келісімшарттың бір бөлігі ретінде, жыл сайын өсетін минималды трафик деңгейі туралы келісімге қол жеткізілді. Егер бұл көрсеткіш орындалмаса, Eurolink M3 компаниясына жол ақысы орнына «Айнымалы операциялық төлемдер» жасалады. Бұл төлемдер ашылғаннан бастап 2019 жылға дейін, трафик болжамнан төмен болған кезде жүзеге асырылды. Бірақ қазір трафик өсуіне байланысты қосымша төлемдер қажет болмайды деп күтілуде.
Бұл Ирландияда салынған ең ұзын жекелеген жол жобасы, оның құрамына 100 шақырымға жуық жаңа немесе жаңартылған жол кіреді, соның ішінде 49 шақырым жаңа M3, 10 шақырым жаңа N3, 20 шақырым жаңа қосылатын жолдар мен түйіскерлер, сондай-ақ шамамен 15 шақырым жергілікті жолдарды жақсарту, жаяу жүргіншілер жолдары, велосипед жолдары және жаңа көпірлер бар. Алғашқы жоспар бойынша 2006 жылы ашылуы тиіс болған. An Bord Pleanála жобаны алғаш рет 2003 жылдың 22 тамызында мақұлдаған. Дәл 4 жыл өткен соң, 2007 жылдың 22 тамызында, олар Лисмуллин ескерткішін қазу үшін жаңа жобалау қажет емес деп шешім қабылдады.