Кіріспе

Британдық фотограф

Хамфри Спендер (19 сәуір 1910 – 11 наурыз 2005) – британдық фотограф, суретші және дизайнер.

Отбасы және білім

Хамфри Спендер журналист және жазушы Гарольд Спендердің үшінші ұлы болды. Хамфридің анасы Вайолет Шустер 1870 жылдары Ұлыбританияға көшіп келген неміс отбасынан шыққан. Вайолет 1921 жылы, ал Гарольд Спендер 1926 жылы қайтыс болды. Хамфридің екі ағасы – ақын Стивен Спендер және ғалым және саяхатшы Майкл Спендер, сондай-ақ бір қарындасы Кристин болды. Бала кезінде Хамфри ағасы Майкл Спендерден фотосуретке үйреніп, он жасқа толғанда әдемі неміс камерасын сыйлыққа алды. Грэшем мектебінде оқығаннан кейін Спендер бір жыл бойы Фрайбург университетінде өнер тарихын оқыды, онда ол ағасы Стивен Спендермен және Кристофер Ишервуд сияқты басқа да әдеби тұлғалармен бірге уақыт өткізді. Осы кезеңде ол континенттік Еуропаның авангардтық фотосуреттері мен киносына танысты. Архитектуралық қауымдастықтың сәулет мектебіне қабылданды, бірақ сәулетші болып жұмыс істеуге құлшыныс танытпады. Мектепті бітіргеннен кейін Спендер фотосуретке кәсіби жол ашуға шешім қабылдады.

Мансап

Ол өзінің сүйіктісі Билл Эдмистонмен бірге Страндта фотостудия ашты. 1937-1940 жылдар аралығында түсірілген оның фотосуреттері Массалық бақылаудың барлық қызығушылықтарын қамтиды: саясат және сайлаулар; дін; көшелердегі көріністер; индустриялық ландшафттар; қоғамдық үйлер; базар көріністері; жаңа ғимараттар мен құрылыстар; бақылаушылардың жұмысы; спорт және демалыс; тоқыма фабрикаларындағы еңбек; Блэкпулдағы демалыс; көшедегі жарнамалар мен плакаттар. Осы жобаға суретші Грэм Белл де қосылды. Массалық бақылаумен байланысын аяқтаған кезде Спендер жаңадан құрылған, өте табысты суреттермен толық журнал – Picture Post үшін фотограф ретінде жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Спендер ресми соғыс фотографы болып тағайындалғанға дейін Корольдік армиялық қызмет корпусында қысқа уақыт қызмет етті. Ол сонымен қатар әуе барлау суреттерін түсініп, аударған, неміс ракеталық базаларын анықтаған және D күніне карталар жасаған. 1944 жылдың желтоқсан айында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Спендер Австрияның Инсбрук қаласындағы Грюенвальдер қонақ үйінде Корольдік армиялық қызмет корпусының барлау жұмысының аясында болды. 17 желтоқсанда Спендер нацистік СС-тің әйгілі басшысы Генрих Гиммлермен кездесті, ол әскерлер тобымен қаруланып, қонақ үйге күтпеген жерден келді. Гиммлер үстелде отырғанда, Спендердің өтіп бара жатқанда оған жақындап, неміс тілінде сөйлеуі сұралды. Анасының неміс-жұдайы тегі мен Германияда өткізген уақытының арқасында Спендер, әлдеқандай сәттілікпен, тілді біліп, қонақ үйден ешкім байқамай шығып кетті. Әйтпесе, оның тегіне байланысты оның өліміне себеп болар еді. Спендер 1939 жылы Берлинде Адольф Гитлердің халық алдында сөйлегенін естігенін де айтты. Ол оның дауысының «өте күшті және әміршіл» болғанын айтты. Шамамен 1955 жылы ол фотографияны тастап, сурет салу мен тоқыма дизайнымен айналысты және 1953 жылдан 1975 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Корольдік өнер колледжінде оқытты. 1968 жылы Спендер Мэлдонға (Эссекс) көшіп, Ультингтегі Студияда тұрды. Бұл сәулетші Ричард Роджерстің тұңғыш жобасы болды.