Франсхук: Францияның Оңтүстік Африкадағы мұрасы

Кіріспе

Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы қала.

Тарих

Франшхуктың түпкі тұрғындары – хоисандар. Қазір олардың көпшілігі жойылып кеткен, бірақ олардың ұрпақтары аралас нәсілді (хоисан және француз/голландиялық) адамдар ретінде аймақта өмір сүруді жалғастыруда. 1685 жылы король Людовик XIV Францияда протестантизмді тыйым салған. Жүздеген француз гугеноттары өз елінен қашуға мәжбүр болды. 1688 жылы шамамен 300 француз гугеноты Жақсы үміт мүйісіне кемемен келді және Франшхук аңғарына қоныстанды. Француз гугеноттары аңғарды мекендеп, француз мәдениеті мен ауыл шаруашылығындағы тәжірибесін алып келіп, шаруашылықтар мен кәсіпорындар құрды. Аймақтың атауы тез арада le Coin Français ("Француз бұрышы") деп өзгерді, кейіннен Франшхук (голландия тілінде "Француз бұрышы") аталды. Көптеген қоныс аударушылар өздері тастап кеткен Франция аймақтарының құрметіне жаңа шаруашылықтарына ат қойды. Ла-Мотт, Шампан, Ла-Котт, Кабриер, Ла-Прованс, Бургундия, Ла-Терра-де-Люк және Ла-Дофин – алғашқы құрылған шаруашылықтардың бірі болды, олардың көпшілігі бүгінге дейін түпкі голландтық шаруашылық үйлерін сақтап келеді. Бұл шаруашылықтар әйгілі шарап зауыттарына айналды. Аймақтағы көптеген тегі француз тегіне жатады, мысалы, Дю Туа, Маре, Дю Плесси, Малан, Малхербе және Жубер. Француз қоныс аударушылары өз тілдерін сақтап қалуға тырысты, бірақ голланд және британ отаршылары мектептер арқылы оларды жергілікті қоғамға интеграциялауға мәжбүр етті. Бұл мұра бүгінде қала шетінде орналасқан гугеноттар ескерткішінде көрініс береді. Ескерткішке жақын орналасқан гугеноттар мұражайы Кейпке, әсіресе Франшхук аңғарына қоныстанған француз гугеноттарының тарихын зерттейді. Көрмеде олардың шарап жасау үшін қолданған түрлі құралдары, киімдері, сондай-ақ олардың мәдениеті мен мақсаттары туралы түсіндірулер ұсынылады. Ауылдың көп бөлігіндегі Кейп голландтық сәулеті бұзылмаған, себебі аймақтың алғашқы француз қоныс аударушыларының рухын сақтау үшін жаңартулар мен жаңа құрылыстарға шектеулер қойылған. 1904 жылы Паарл мен Франшхук арасында фермерлер өз өнімдерін нарыққа жеткізу үшін өгіздер тартқан арбаларға балама ретінде қызмет ететін қосымша теміржол желісі салынды. 1970 жылдарға дейін бу локомотивтері жұмыс істеді, содан кейін дизельдік локомотивтерге ауыстырылды. 1990 жылдары теміржол көлігіне қажеттілік азайғаннан кейін теміржол желісіндегі қызмет тоқтатылды. 2012 жылы жеке оператор қосымша теміржол желісін қайта іске қосты және қазір ол Франшхук шарап трамвайы ретінде қызмет етеді – бұл туристік жоба, онда аудандағы шарап шаруашылықтары арасында туристерді тасымалдау үшін 1923 жылғы Blackpool Corporation Tramway компаниясының Double Deck Balcony Tramcar үлгісінде жаңадан салынған екі қабатты трамвайлар пайдаланылады.

Franschhoek's original inhabitants are the Khoisan peoples. They are now mostly extinct, but their descendants continue to live in the area as mixed race (Khoisan and French/Dutch) people. In 1685, King Louis XIV banned Protestantism in France. Hundreds of French Huguenots were forced to flee their country. In 1688, almost 300 French Huguenots arrived at the Cape of Good Hope by ship and were given the Franschhoek Valley to settle. The French Huguenot refugees populated the valley, establishing farms and businesses, bringing with them their French culture and experience in agriculture. The name of the area soon changed to le Coin Français ("the French Corner"), and later to Franschhoek (Dutch for "French Corner"), with many of the settlers naming their new farms after the areas they had left behind in France. La Motte, Champagne, La Cotte, Cabrière, La Provence, Bourgogne, La Terra de Luc and La Dauphine were among some of the first established farms — most of which still retain their original Cape Dutch farm houses today. These farms have grown into renowned wineries. Many of the surnames in the area are of French origin, e. g. Du Toit, Marais, Du Plessis, Malan, Malherbe, and Joubert. The French settlers tried fiercely to hold onto their language, but were forced over generations by the Dutch and British colonialists through schooling to integrate into local society. This heritage is shown today by the Huguenot Monument which stands at the end of the town. The nearby Huguenot Memorial Museum adjacent to the monument explores the history of the French Huguenots who settled in the Cape, and especially in the Franschhoek Valley. On exhibition are the various tools they used to make wine, the clothes they wore, and interpretation of their culture and goals. The Cape Dutch architecture in much of the village is unspoiled, as restrictions have been placed on the extent of renovations and new construction in order to preserve the spirit of the original French settlers to the area. In 1904, a branch line was built between Paarl and Franschhoek to serve as an alternative to ox drawn carts for farmers wanting to get their produce to market. Steam locomotives operated along the route until diesel locomotives took over in the 1970s and then, in the 1990s, as the need for rail transport decreased, service along the railway line was discontinued. The branch line was reinstated in 2012 by a private operator and now sees service as the Franschhoek Wine Tram, a tourism project utilizing newly constructed double decker trams modeled after the Blackpool Corporation Tramway's Double Deck Balcony Tramcar of circa 1923 to transport tourists between wine estates in the area.

Соңғы өзгерістер

Бір кездері тыныш елдік демалыс орны болған, бастапқыда француздықтар қоныстанған бұл ауыл мен аймақ 1990 жылдары қарқынды дамуға ұшырады, соның салдарынан жылжымайтын мүліктің бағасы өсті. Жазғы маусымдағы қолайлы ауа райы, қыста қарлы тау шатқалары және Кейптаунға жақын орналасқандығы Франшхукты (le coin Français) Оңтүстік Африкадағы ең ізделісті тұрғын үй мекенжайларының біріне айналдырды. Ауылдың сыртында ағылшын тілінде білім беретін жеке "Бридж Хаус" мектебінің салынуы да көптеген қала тұрғындарын қызықтырды. Франшхук елдегі үздік мейрамханалардың біріне ие екендігімен ерекшеленеді. Осы факт, мықты шарап мәдениеті және табиғи және сәулеттік сұлулығымен бірге Франшхукты көптеген адамдар Оңтүстік Африканың "тамақ және шарап астанасы" деп атайды. Бұл ауылда "S. Pellegrino әлемдегі 50 үздік мейрамхана" рейтингі бойынша әлемнің үздік 50 мейрамханасының бірі – "Дәм татып көру залы" және бельгиялық пралинелерімен әйгілі бельгиялық кондитерхана орналасқан. Қалада Haute Cabrière сияқты бірнеше танымал мейрамханалар мен шарап заводтары бар. Ауылдың артықшылықтары Франшхукты танымал туристік орынға айналдырды, онда ондаған қонақүйлер мен шағын коттедждерге орналасуға болады. Франшхуктегі сауда тәжірибесі өте қызықты, онда бірнеше тәуелсіз бутиктер, ерлер киімдері дүкендері және сапалы үй жиһаздары дүкендері бар. Көркем галереялар көп және өте жақсы деңгейде. Франшхуктың жыл сайынғы Бастилия фестивалі 1994 жылдан бері, әр шілде айында тойланады, ол Оңтүстік Африкада апартеид дәуірінің аяқталуын белгілеген, жалпы ересектер сайлау құқығымен өткен алғашқы жалпы сайлау болған жыл.

Атақты тұрғындар

Питер Даниэль Россоу (1845–1896), пастор және африкаанс тілінде жазушы. Хендрик Йоханнес ван дер Бийль (1887–1948), Оңтүстік Африка электр инженері және өнеркәсіпші. Джордж Данель (1904–2004), Оңтүстік Африка регбиші. Сесиль Сильерс (1933–2018), африкаанс тіліндегі тәуелсіз журналист және жазушы. Вито Роберто Палаццоло (1947), итальяндық бизнесмен және күдікті мафия мүшесі. Марк Солмс (1961), Оңтүстік Африка психоаналитигі және нейропсихологы. Марго Янсе (1969), аспазшы. Рубен Риффель (1974), Оңтүстік Африканың танымал аспазшысы, ресторан иесі және медиа тұлғасы.