Кіріспе

Швед Социал-демократиялық Жастар Одағы (Sveriges Socialdemokratiska Ungdomsförbund; SSU) – Швеция Социал-демократиялық партиясы мен Швеция кәсіби одақтар конфедерациясының Швециядағы ұйымы. 2021 жылдың тамызынан бері президенті – Лиза Набо.

Ұйым

Мүшелер жергілікті клубтар құрады, бірақ сонымен қатар муниципалитеттік ұйымға (SSU kommun) мүше болады, олар әдетте аудандық бөліністерге сәйкес келіп, аймақтық ұйымдарда бірігеді. Стокгольм округі (екі аудан: Стокгольм және Стокгольм Лен) және Västra Götaland округі (бес аудан: Fyrbodal, Göteborg, Göteborgsområdet, Södra Älvsborg, Skaraborg) бұл ережеден тыс. Ұлттық ұйым екі жыл сайын конгресс өткізеді, онда саяси құжаттар бекітіліп, ұлттық кеңес сайланады. Ұлттық бас кеңсе Стокгольмнің орталық бөлігіндегі Сёдермальм ауданында орналасқан. Швецияның Социал-демократиялық жастар лигасы Еуропалық жас социалистері (YES) мен Халықаралық социалистік жастар одағына (IUSY) кіреді.

Басталуы

Жастар лигасы 1917 жылы бұрынғы Жастар лигасы, Социал-демократиялық жастар (СДДЖ) партиясындағы бөліністен кейін, Швед Социал-демократиялық солшылдары құрылғаннан соң құрылды. Бұл бөлініс – Еуропалық социал-демократияның басынан өткен сол және оң фракциялар арасындағы тартыс еді. Пер Альбин Ханссон 1910 жылғы СДДЖ съезінде көпшілік дауысқа ие болған Зеф Хоглунд бастаған солшылдарға қарсы күресті жетектеді, олар Ханссонды басқармадан шығаруға дауыс берген еді. Партия басшысы және кейін президенті Хьяльмар Брантинг Ханссонды қолдады, ал партия басқармасы Жастар лигасынан адалдық туралы мәлімдеме талап етті. Жастар лигасы «партияның және оның бөлімшелерінің шешімдерін толық сақтай отырып, партияның қызметін дамытуға әрдайым дайын болуды» талап ететін мәлімдеме сөздерін қабылдамады, себебі ұйым бұл партия ішіндегі оппозицияны басу мақсатында жасалғанын сенді. Олар бұл ультиматумды «Еріксіз жарғы» деп атады. Содан кейін бөлініс орын алды, және Жастар лигасы партиядан кетуге мәжбүр болды, өйткені 1917 жылғы Социал-демократиялық партия съезінде көпшілік (136 дауыс 42-ге қарсы) Бранттың ұсынысын қолдады және сол кездегі Жастар лигасының Социал-демократиялық партиядан (САП) бөлінуі туралы қаулы қабылдады. 27-28 қазан күндері 1917 жылы Стокгольм халық үйлерінде өткен съезде 45 өкіл қатысқан кезде жаңа Жастар лигасы, Швед Социал-демократиялық Жастар лигасы (SSU) құрылды. Қатысушылардың арасында Пер Альбин Ханссон және Густав Мёльлер болды. Съездің маңызды мәселелерінің бірі – әйелдердің сайлау құқығы мәселесі еді.

1930 жылдар

SSU мүшелері 1930 жылдардағы дағдарыс жылдарында көбейді. Мүшелерді оқыту қажеттігін түсінген SSU, одақтық мектеп ашу үшін Бомерсвикте шаруашылық сатып алды. Осы кезеңде SSU-ның 100 мыңнан астам мүшесі болды.

1940 жылдар

1940 жылдары SSU ұлттық, толыққанды жұмыс істейтін ұйымға айналып, аналық ұйымымен байланысын нығайтты. SSU 1940 жылдары фашизмді сынап, қашқынға көмектесіп, фашистік қылмыстар туралы лекциялар оқыды. Вилли Брандт Бомерсвик тақырыбында лекция берді.

1950 жылдар

1950 жылдары ССУ үшін ең басты мәселе – Швецияның ядролық қаруға ие болуы керек пе, жоқ па деген сұрақ еді. Бертил Лёфберг атом қаруын жақтады, ал Оскар Линдквист оған қарсы болды. Партия осы кезеңде өзін реформалауға тырысып, әл-ауқат мемлекетіне ұқсас «халық үйі» құруға ұмтылды. ССУ тұрғын үй дағдарысын шешу жолдары бойынша үгіт жүргізе бастады, соның нәтижесінде «бір миллиондық бағдарламаға» әкелген тұрғын үй саясаты туралы идеялар пайда болды.

1960 жылдар

Президент Ингвар Карлссон (1961–1967) және Боссе Рингольм (1967–1972) осы кезеңді Швеция үшін сәтті кезең деп сипаттады, соның арқасында әлеуметтік реформалар қарқынды жүргізілді. Осы жылдары халықаралық мәселелер маңызға ие болды, себебі SSU, әсіресе шетелде, зор әділетсіздіктерді байқады. Ол шетелдік диктатураларды және соғыстарды, оның ішінде Вьетнам соғысын сынады. SSU демократиялық социализм үшін күресуге міндетті деп есептеді. Рингхолм осы кезең туралы былай деді: "SSU-ның маңызды міндеті – социал-демократияның сол қанатына адал болу және SSU-ның социал-демократияның сол жағындағы секталарға жіктелмеуін қамтамасыз ету болды". Федералдық кеңес Вьетнам соғысына қалай ден қою керектігі туралы келісе алмады. Барлығы АҚШ-ты сынағысы келді, бірақ Ингвар Карлссон мен Рингхолм бірқатарда Солтүстік Вьетнамдағы коммунистермен байланысқа түскімді болмады. Олоф Палме SSU-ның дұрыс түсінілмеу қаупі жоқ деп ойлады. Кеңес ешқандай тапсырма бермеуді шешті, бірақ әрбір мүшеге/қалалық әкімшілікке/ауданына коммунистерге қарсы наразылыққа қатысу-қатпауды өздері шешуге мүмкіндік берді.

1970 жылдар

1972 жылы солшылдар бірнеше съездерде жеңіліске ұшырағаннан кейін, «Бейсенбі клубы» ретінде ұйымдаса бастады. «Бейсенбі клубы» атауы 1972 жылы Конгресте бейсенбі күні кездесіп, келесі съезге дейін саяси семинарлар арқылы да байланыс орнатуды шешкен 40 солшыл делегаттан шыққан. Біраз уақыттан соң бұл топ тарады, ал 1973 жылы басталған газеттік шабуылды қолдаушылардың шағын тобы жинала бастады. 1976 жылы ССУ ішінде құпия троцкишіл әрекеттер болғаны белгілі болды, бірақ оны дәлелдеуге төрт жыл уақыт кетті. Ақыры, екі әйел мүше кеңеске тәуелсіз түрде хабарласып, дәлелдер ұсынды. 1972–1978 жылдары ССУ президенті болған Ларс Энгквист ССУ-да осы адамдарды шеттету үшін көпшілік дауыс алуға тырысты, бірақ дәлелдер жеткіліксіз болды. 1976 жылдың күзінде жеті мүше шеттетілді. 1978 жылғы Конгресте шеттету туралы міндетті шешімдер қабылданды және шабуыл мәселесі бойынша пікірталас басталды. Олардың ССУ федерациясында болуы мүмкін бе деген сұрақ туды. Ларс Энгквист Конгресте шабуылды қатты сынады. Басқармада шеттетуді қолдаушылардың басым көпшілігі болды. 1975–1977 жылдары IUSY президенті Джерри Смит болды, ол бұл лауазымға алғашқы швед ретінде сайланды және Бельгияның Брюссель қаласындағы Конгресте сайланды. Ядролық энергия 1970-ші жылдардағы маңызды саяси мәселе болды, ол кейін 1980 жылы референдумға әкелді.

1980 жылдар

1980 жылы жасырын ұйымның бар екені және он бөлімшеде 100-ге жуық мүшесінің, сондай-ақ үш адамның ұйымда толық жұмыс істейтіні анық болды. Төраға Ян Нигрен (1978–1984) былай деді: «Бұл таза Джеймс Бонд стиліндегі оқиға. Бір газетте менің атымды және менен болған әңгіме туралы мәліметті көрдім. Бұл SSU-ның әскери қызметі және SSU-ны қалай жандандыруға болатыны туралы болды: әскерилер қатарында. Сонда мен бұл Fuales емес екенін түсіндім». Соның нәтижесінде кейбір адамдар шеттетілді. Ларс Энгквист, кейін Ян Нигрен оппозицияны үнсіздендіруге тырысқандарын жоққа шығарды. 1981 жылғы съезде SSU-дан троцкистерді шығару қажеттігі белгіленді. Солшылдар оңшылдар ұнатпағандарды жою үшін тазалауды пайдаланады деп қорқып, 100-ден астам мүше шеттетілді. 1981 жылғы съез SSU-дағы фракциялар арасындағы келісімге негіз болды. Бо Бернхардсон Федералды хатшы лауазымына сайланды. Президенттікке қайта сайланған Ян Нигрен мен Бернхардсон бастапқыда өзара сенімсіздікке ұшырағанмен, бірлесіп жұмыс істеді және Федерациядағы шиеленіс басылды. Бұл шешім 2005 жылғы съезде қайталанды, онда ұйымдағы қақтығыстарды басу үшін президент пен хатшы әртүрлі топтардан тағайындалды. Ана партиясы 1982 жылғы сәуірдегі партия отырысында оны да шеттету туралы шешім қабылдады. SSU Андерс Лидстрём мен Генри Ольссонның «SSU-ның Швециядағы енушілері» атты кітабын жариялады, онда газеттің агрессивті саясаты сынға алынды. 1984 жылғы съезде Анна Линд жаңа президент болып сайланды. Оның төрағалық ету кезеңі Лигадағы бейбітшілікпен ерекшеленді және ол SSU-ның алғашқы әйел президенті болды. Ол SSU-ға қоғамды өзгертудің жаңа әдістерін сынауға мүмкіндік берді. 1989 жылы Боммерсвикте Халықаралық Социалистік Жастар Одағының (IUSY) съезі өтті. Свен Эрик Сёдер 1989–1991 жылдарға IUSY президенті болып сайланды.

1990 жылдар

1990 жылғы конгресте Карл Петтер Торвальдссон төраға болып сайланды. Ішкі тартыс күшті болған жоқ. 1991 жылы оңшылдар сайлауда жеңіске жетті, ал ССУ оппозицияда қалды. 1991-1993 жылдар аралығында ССУ мүшелерінің саны артты. I Sec (кейін Чехословакия) 1991 жылы Роджер Холлберг IUSY президенті болып сайланды. Бұл елде президенттікке екі рет сайлану болған емес. 1994 жылы ССУ-ның веб-сайты іске қосылды. 1995 жылы Норрчепингте өткен конгресте Никлас Нордстром төраға болып сайланды. Сол жылы фракциялар арасындағы қазіргі қайшылық пайда болды. Партияның оң жақ қанаты коммунизмнен алшақтауды қалады, мысалы, коммунизммен байланысты символдар мен сөздерді қалдыру арқылы. Бұл, негізінен, Кеңес Одағының ыдырауына және Шығыс блогындағы теріс әрекеттер демократиялық социализмнің беделін түсіргеніне байланысты болды. Солшылдар бұл қозғалыстың дәстүрлеріне қайшы келеді деп есептеді; осы бағытта жылжу негіздерге сатқындық болар еді. Бұл қайшылық 2000-ші жылдарға дейін жалғасты. 1996 жылы «Оффенсив» газетінен белсенді адамдар басқарған «Социалистік» газетінен және «Социалистік» журналының қауымдастығына мүшелік ССУ-ға мүшелікпен үйлеспейтіні шешілді. 1997 жылы Гётеборгте өткен конгресте қайшылық ушықты. Екі бөлек фракция пайда болды және Басқармаға дауыс беру өте қызу болды. Сайлау комиссиясы келісімге келе алмады және солшыл вице-президент Андерс Йигеман лауазым жойылғандықтан Басқармадан кетуге мәжбүр болды. 1999 жылы Вестерос қаласында өткен конгресте ССУ-ның Сконе округінен келген солшыл кандидат Лучано Астудилло президент болуға жақын келді. Фракциялар арасындағы айырмашылықтар мен керістігі бар конгресс Астудиллоны жеңіліске ұшыратты, ал Стокгольм округінің ССУ округінен келген Микаэль Дамберг 126-124 дауыспен жеңіске жетті. Еуропалық Одақ (ЕО) және Еуропалық Монетарлық Одақ (ЕМО) маңызды мәселелер болды. ССУ 1994 жылы кезектен тыс конгресте Швецияның ЕО-ға мүшелігіне қарсы науқан жүргізу туралы шешім қабылдады, бірақ сол жылы референдум өткізу үшін ешқандай науқан ұйымдастырмады. Одақ ЕО-ға қатысты көзқарасын біртіндеп жақсартты және 2001 жылы конгресте Швецияның ЭМО-ға мүшелігін мақұлдауды қарастырды. Бірнеше жыл бойы Лиза Пелинге IUSY Бас хатшысы қызметін атқарды.

2000 жылдар

2000 жылы SSU Мальмё қаласында Халықаралық Социалистік Жастар Одағының Дүниежүзілік лагерін өткізді, онда шамамен 2000 қатысушы болды. Бұл лагерь IUSY ұйымдастырған ең ірі шара болды. 2001 жылы Портсмут қаласында өткен съезде Дамберг қарсы кандидат болмағандықтан қайта сайланды. Бұл оңшыл үкіметке қарсы айқын сигнал болды және қақтығыстың күшті екенін көрсетті. Солшылдар «демократиялық социализмді» «әлеуметтік демократиямен» алмастырған бағдарламаларды сынға түсті, бұл SSU социалистік екенін ескеретін идеологиялық тұжырымдама деп саналды. Оңшылдар Конгресте көпшілікке ие болды және Басқармада үштен екі бөлігін құрады. Экономикалық және монетарлық одақ (ЭМО) тағы да қызу талқылау тудырды. 2002 жылы SU өзінің веб-сайтын іске қосты. 2002 жылдың 21 қаңтарында партия мүшесі Фадиме Сахиндал құрметке қарсы қылмыс жасап, әкесінің қолынан қаза тапты. Ол теңдік пен шетелдік жастардың құқықтары үшін күресті. 2003 жылы SSU оның естелігіне арналған қор құрды. 2003 жылы Боммерсвик қаласында Еуропалық Жастар Ұйымының Социалистік Жастар Конгресі өтті. SSU француз президентінің жастарымен күресте жеңіске жетті. Андерс Линдберг жас социалистердің алғашқы швед президенті болып сайланды. 2003 жылы Карлстадта өткен съезде оңшыл президенттікке кандидат Ардалан Шекараби (SSU Uppland), ал солшыл кандидат Лина Афвандер (SSU Jönköping) болды. Афвандер 6 тамыздағы таңертең президент сайлауына дейін өтінішін кері алып, Таңдау комитетінің ұсынымына ие болғаннан кейін Шекараби бірауыздан сайланды. Сара Хельге Викманг (SSU Östergötland) Бас хатшы болып сайланды. Конгресс сондай-ақ референдумға бір ай қалғанда Швецияның евроны қабылдауы туралы пікір білдірмеуге шешім қабылдады. Бұқаралық ақпарат құралдарында Шекарабидің таңдалуына қатысты кейбір бұзушылықтар болған деген ақпарат тарады, бұл федерация үшін қиындықтар тудырды. Даму қызметінен қаражат Шекарабидің ішкі сайлау кампаниясын қаржыландыруға жұмсалған деген күдік болды. Бұл 2005 жылғы Конгреске дейін фракциялардың келісімге келуін күшейтуге ықпал еткен факторлардың бірі болуы мүмкін. Шекарабидің жазбалары 2005 жылы Конгрестің отставкаға кетуіне және оң және сол қанаттар арасында билікті бөлісуді ұсынған болашақ комиссияның құрылуына әкелді. 2004 жылы Анна Шёдин Будапешттегі Халықаралық Социалистік Жастар Одағының вице-президенті болып сайланды. 2004 жылы партия мектептегі тамаққа төлемақыны жою науқанын жүргізді. 2005 жылы SSU-ның мүшелер тізілімінде ауыр қателер анықталды. Көптеген адамдар мүшелік жарна төлеместен тізімге енгізілген. SSU мүшелік санына негізделген қаржылық көмек алғандықтан, полиция жәрдемақы алаяқтығына күдікпен тергеу бастады. Тізімдер жаңартылды және Конгреске Федералдық орталық мүшелердің жақсы бақылау жасауы керек екені ұсынылды, сонда аудандар жүйелі түрде алдауға бармайды. Полиция жәрдемақы алаяқтығын тексеруді тоқтатты, өйткені қылмыс дәлелденбеді және SSU-да барлық айыптар жоқ. 2005 жылғы съезде Басқарма екі фракцияға басқарманы тең бөлісуге мүмкіндік беріп, ұйымдық бірлікке қол жеткізуге тырысты. Федералдық басшылықты оңшыл Анна Шёдин төрағалыққа, ал солшыл Mattias Vepsä хатшылыққа ие болды. 2006 жылы Анна Шёдин Эсбьергтегі Халықаралық Социалистік Жастар Одағының вице-президенті болып қайта сайланды. 2006 жылдың желтоқсанында Шёдин қорлау, лауазымды адамдарға қарсы зорлық-зомбылық, зорлық-зомбылыққа қарсы тұру және еріксіз әрекет жасағандығы үшін сотталғаннан кейін президенттік қызметінен кетті. Сондай-ақ ол 5500 швед кронасы көлемінде өтемақы төлеуге міндеттелді. Президент лауазымы келесі Конгресске дейін бос қалды. Хатшы Mattias Vepsäға сол арада 2007 жылғы Конгресс үшін SSU-ның өкілі болу міндеті жүктелді. 2007 жылдың қаңтар айында Басқарманың жаңа мүшелік саны жарияланды; ол 20 500-ден 4300-ге дейін төмендеді. Алдаудың алдын алу шаралары енгізілді, бұл мүшелік санының бір жарым жыл ішінде үштен екісіне дейін төмендеуіне әкелді, ал SSU енді елдегі ең ірі саяси жастар лигасы болмады. 2007 жылдың мамыр айында тамыздағы Конгресске кандидаттар жарияланды. Mattias Vepsä федералды хатшы лауазымына жалғыз үміткер болды. Стокгольм округінің SSU округінен шыққан және оңшыл саналатын Ютте Гутланд Федералдық лауазымға ұсынылды. Алайда, бірнеше оңшыл округтер SSU Kalmar Län-нен Лейла Нарагиді қолдады. Оңшыл қанаттың бір бөлігінде наразылық болды, өйткені Стокгольм округінің SSU ауданы және Jytte Guteland-тің басқа қолдаушы ауданы Интер демократияны нашар басқарды. Көктемде Ютте Гутеландты Федералды ССУ-ға қолдау көрсету үшін екіге бөлінген caucus өткізу туралы шешім қабылданды. 8 тамыздағы съезде Гутленд 131 дауыспен Лейла Нарагиге (115 дауыс) қарсы төраға болып сайланды.

2010 жылдар

Габриэль Викстрем 2011 жылы президент болып сайланды. 2014 жылдың қазан айында ол Лёвен кабинетінде Халық денсаулығы, денсаулық сақтау және спорт министрі лауазымына тағайындалғанда SSU-ның қызмет істеп тұрған президенті ретінде алғашқысы болды. Бас хатшы қызметін атқарған Эллинор Эриксон содан кейін SSU президенті міндетін атқарушы болды. 2015 жылдың тамызында SSU өзінің 38-ші ұлттық құрылтайын Вестерос қаласында өткізді. Құрылтай Филип Ботстремді SSU-ның жаңа президенті және Андреа Тёрнестамды бас хатшы етіп сайлады. Жаңа басшылық екі жылдық мерзімге сайланады. Ботстрем мен Тёрнестам тағы екі рет Äлвшёдегі 39-шы және Карлстадтағы 40-шы ұлттық құрылтайларда сайланды.

2020 жылдар

2021 жылдың қаңтар айында Филп Ботстрем келесі ұлттық құрылтайда президент лауазымынан қанағаттандырылатынын хабарлады. Шілде айында көшбасшылыққа үміткерлер көріне бастады. Лиза Набо және Амалия Руд Педерсен есімді екі адам президент лауазымына түсті. Дияр Чичек пен Исак Эрлунд бас хатшы лауазымына үміткерліктерімен қатысты. 41-ші ұлттық құрылтайда (және алғашқы цифрлық ұлттық құрылтайда) Лиза Набо, Таңдау комитеті ұсынған Амалия Руд Педерсенді екі дауыспен басып өтіп, 114 112 дауыспен жеңіске жетті. Дияр Чичек бас хатшы болып сайланды. Жаңа басшылықты сайлау процесі SSU тарихындағы ең ашық сайлау ретінде танылды.