Эфраин Мороте Бест: Заңгер, антрополог және «Шығақ Жол» идеологы
Efraín Morote Best
Эфраин Мороте Бест – перуандық заңгер, антрополог, әкімші. 1962-68 ж. Huamanga Университетінің ректоры болды. Отбасы мүшелері "Shining Path" ұйымына қатысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Эфраин Мороте Бест (8 шілде 1921 – 7 сәуір 1989) – перулік заңгер, антрополог және академиялық әкімші. 1962 жылдан 1968 жылға дейін ол Перудің Аякучо қаласындағы Хуаманга университетінің Сан-Кристобаль университетінің ректоры (бас әкімшісі) болып қызмет етті. Ол және оның үш баласы "Шайнинг Пэтх" ұйымына қосылды.
Peruvian lawyer, anthropologist, and academic administrator
Efraín Morote Best (8 July 1921 7 April 1989) was a Peruvian lawyer, anthropologist, and academic administrator. From 1962 to 1968 he served as the Rector (i. e., chief administrator) of San Cristóbal of Huamanga University in Ayacucho, Perú. He and three of his children became members of Shining Path.
Өмірбаян
Мороте Перудің оңтүстігіндегі Айакучо, Абанкай және Кускода жер иелігінде болған бай және беделді отбасында дүниеге келді. 1940-1950 жылдары ол Перудің әртүрлі университеттерінде оқып, әдебиет, тарих және құқық салаларында білім алды. Содан кейін Мороте Перу тауларының кечуа тілді жергілікті халқының фольклоры саласында маман болып, Куско университетінде оқытумен айналысты. Перу үкіметі Айакучодағы ескі католик семинариясын қайта ашып, оны аймақтың кедей халқының жағдайын жақсартуға бағытталған заманауи университетке айналдыруды шешкен кезде, Мороте жаңа оқу орнына антропология профессоры және проректор болып қосылды. Университет 1959 жылы қызметін бастады. 1962 жылы Мороте теңіз тарихшысы Фернандо Ромеро Пинтадодан кейін университет басшысы болып тағайындалды. Сол кезде Латын Америкасының жоғары және орта тапқа жататын зиялыларының арасында кең таралған үрдіске сәйкес, Мороте алдымен дінге (евангелист христиан шіркеуінің пасторы болып) еніп, кейін коммунизмді қабылдады. Ректорлық қызметінің басында Мороте Абимаэль Гусманды университетте философия профессоры ретінде жұмысқа алды. Гусман Қытайдағы Мао Цзэдун революциясының үлгісімен Перуде коммунистік төңкеріс жасауды мақсат тұтқан «Жарқын жол» террористік ұйымының жетекшісіне айналды. «Жарқын жол» 13 жыл бойы Перу үкіметімен де, қарсылас солшыл топтармен де қақтығысты жүргізді. Эфраин Моротеның ұлдарының бірі – Осман Мороте Баррионуэво «Жарқын жолдың» екінші басшысы болды. Эфраин Моротеның қалған екі баласы да «Жарқын жол» мүшелеріне кірді. Кейбір сарапшылар, мысалы, британдық жазушы Николас Шекспир (өз романы «Жоғардағы бишіде» Абимаэль Гусманның тұтқындалуын көркемдеп суреттеген) Эфраин Мороте «Жарқын жолдың» нағыз интеллектуалдық жетекшісі болған деп санайды. Шекспир Абимаэль Гусманды «мінезі жоқ» адам деп сипаттаса, Моротені «өте зиялы және сезімтал емес», шынайы «жаман» адам деп атады. Көпшілік алдында Мороте өмірінің соңына дейін солшыл көзқарастары бар, беделді әлеуметтік ғалым ретінде танылды.
Morote was born in Ayacucho into a wealthy and established family that owned land in Ayacucho, Abancay, and Cuzco, in southern Perú. During the 1940s and 1950s, he studied at various Peruvian universities and obtained degrees in literature, history, and law. Morote then became a specialist in the folklore of the Quechua speaking native population of the Peruvian Andes and taught at the University of Cuzco. When the Peruvian government decided to reopen an old Catholic seminary in Ayacucho and make it into a modern university dedicated to improving the condition of the region's impoverished native population, Morote joined the new institution as professor of anthropology and vice rector. The university began to operate in 1959. In 1962, Morote was chosen to succeed naval historian Fernando Romero Pintado as the university's leader. Following a pattern which was not uncommon among Latin American intellectuals from upper and upper middle class backgrounds at the time, Morote embraced first religion (becoming the pastor of an evangelical Christian church) and later Communism. At the beginning of his tenure as rector, Morote recruited Abimael Guzmán as a professor of philosophy at the university. Guzmán went on to become the leader of a terrorist group, the Shining Path, which sought to bring about a pro Communist uprising in Perú modeled after Mao Zedong's revolution in China. The Shining Path waged a 13 year long conflict with both the Peruvian government and rival leftist militants. Osmán Morote Barrionuevo, one of Efraín Morote's sons, became the Shining Path's second in command. Efraín Morote's other two children also became members of the Shining Path. Some observers, such as British writer Nicholas Shakespeare (who fictionalized the capture of Abimael Guzmán in his novel The Dancer Upstairs), have argued that Efraín Morote was probably the true intellectual leader of the Shining Path. Shakespeare described Abimael Guzmán as a man "absolutely without character" while he claimed that Morote was "incredibly intelligent and without emotion," a truly "evil" man. Publicly, Morote remained until his death a respected social scientist of leftist political leanings.