Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Органикалық қосылыс
Organic compound
Оксалоацетат қышқылы (оксалацеттік қышқыл немесе ОАА деп те аталады) – HO2CC(O)CH2CO2H химиялық формуласы бар кристалл органикалық қосылыс. Оксалоацетат қышқылы, оның конъюгат базасы оксалоацетат түрінде, жануарларда жүретін көптеген процестердегі метаболизм аралық өнімі болып табылады. Ол глюконеогенез, мочевина циклі, глиоксилат циклі, аминқышқылдарының синтезі, май қышқылдарының синтезі және лимон қышқылы цикліне қатысады.
Oxaloacetic acid (also known as oxalacetic acid or OAA) is a crystalline organic compound with the chemical formula HO2CC(O)CH2CO2H. Oxaloacetic acid, in the form of its conjugate base oxaloacetate, is a metabolic intermediate in many processes that occur in animals. It takes part in gluconeogenesis, the urea cycle, the glyoxylate cycle, amino acid synthesis, fatty acid synthesis and the citric acid cycle.
Биохимиялық функциялар
Оксалоацетат – цитрин қышқылы циклының аралық өнімі, ол цитрат синтетаза ферментінің катализі арқылы ацетил-КоА-мен реакцияласып, цитратты құрайды. Ол сондай-ақ глюконеогенез, мочевина циклы, глиоксилат циклы, аминқышқылдарының және май қышқылдарының синтезіне қатысады. Оксалоацетат II кешеннің күшті тежегіші болып табылады.
Oxaloacetate is an intermediate of the citric acid cycle, where it reacts with acetyl CoA to form citrate, catalyzed by citrate synthase. It is also involved in gluconeogenesis, the urea cycle, the glyoxylate cycle, amino acid synthesis, and fatty acid synthesis. Oxaloacetate is also a potent inhibitor of complex II.
Глюконеогенез
Глюконеогенез – 11 фермент катализдейтін реакциядан тұратын метаболикалық жол, нәтижесінде көмірсулар емес субстраттардан глюкоза пайда болады. Бұл процестің басталуы пируват молекулалары табылған митохондрия матрицасында жүзеге асады. Пируват молекуласы пируват карбоксилаза ферментімен карбоксилденіп, әрбір АТФ және су молекуласымен белсендіріледі. Бұл реакция оксалоацетаттың түзілуіне әкеледі. NADH оксалоацетатты малатқа дейін тотықсыздандырады. Бұл трансформация молекуланы митохондриядан шығару үшін қажет. Цитозольге енгеннен кейін малат NAD+ арқылы қайта оксалоацетатқа тотықтырылады. Содан кейін оксалоацетат цитозольде қалады, онда қалған реакциялар өтеді. Оксалоацетат кейіннен фосфоенолпируват карбоксикиназасымен декарбоксилденіп, фосфат көзі ретінде гуанозин трифосфатын (GTP) пайдалана отырып, 2-фосфоенолпируватқа айналады. Глюкоза одан әрі өңдеуден кейін алынады.
Gluconeogenesis is a metabolic pathway consisting of a series of eleven enzyme catalyzed reactions, resulting in the generation of glucose from non carbohydrates substrates. The beginning of this process takes place in the mitochondrial matrix, where pyruvate molecules are found. A pyruvate molecule is carboxylated by a pyruvate carboxylase enzyme, activated by a molecule each of ATP and water. This reaction results in the formation of oxaloacetate. NADH reduces oxaloacetate to malate. This transformation is needed to transport the molecule out of the mitochondria. Once in the cytosol, malate is oxidized to oxaloacetate again using NAD+. Then oxaloacetate remains in the cytosol, where the rest of reactions will take place. Oxaloacetate is later decarboxylated and phosphorylated by phosphoenolpyruvate carboxykinase and becomes 2 phosphoenolpyruvate using guanosine triphosphate (GTP) as phosphate source. Glucose is obtained after further downstream processing.
Амино қышқылдар синтезі
Оксалоацетат пен пируваттан 6 қажетті және 3 қажетсіз аминқышқылы синтезделеді. Аспартат және аланин тиісінше оксалоацетат пен пируваттан глютаматтан трансаминация арқылы түзіледі. Аспарагин аспартаттың амидтелуі арқылы синтезделеді, онда глютамин NH4-ты ұсынады. Бұлар қажетсіз аминқышқылы болып табылады және олардың қарапайым биосинтез жолдары барлық организмдерде кездеседі. Метхионин, треонин, лизин, изолейцин, валин және лейцин адамдар мен көптеген омыртқалы жануарлар үшін қажетті аминқышқылы болып табылады. Бактериялардағы олардың биосинтез жолдары күрделі және бір-бірімен байланысты.
Six essential amino acids and three nonessential are synthesized from oxaloacetate and pyruvate. Aspartate and alanine are formed from oxaloacetate and pyruvate, respectively, by transamination from glutamate. Asparagine is synthesized by amidation of aspartate, with glutamine donating the NH4. These are nonessential amino acids, and their simple biosynthetic pathways occur in all organisms. Methionine, threonine, lysine, isoleucine, valine, and leucine are essential amino acids in humans and most vertebrates. Their biosynthetic pathways in bacteria are complex and interconnected.