Испания Король Кубогы

Кіріспе

Испания футбол чемпионаты

Campeonato de España–Copa de Su Majestad el Rey, көбінесе Copa del Rey, La Copa немесе (ағылшын тілінде) Испания кубогы деп белгілі, бұрын Copa del Presidente de la República (1932–36) және Copa del Generalísimo (1939–76) деп аталған, Испания футболындағы жыл сайынғы нокаут футбол жарысы, оны Корольдік испан футбол федерациясы ұйымдастырады. Жарыс 1903 жылы құрылған, осылайша ол ұлттық деңгейдегі ең көне испан футбол жарысы болып табылады. Copa del Rey жеңімпаздары келесі маусымдағы УЕФА Еуропа лигасына қатысады. Егер олар лига арқылы Еуропаға іріктеліп алған болса, онда Еуропа лигасына лигадағы ең жоғары орын алған, бірақ әлі іріктеуден өтпеген команда ие болады (2014 жылға дейін бұл орын Copa күміс жүлдегерлеріне берілді, егер олар да лига арқылы іріктеліп алмаған болса). Барселона – 31 титулды жеңіп алған, осы жарыста ең табысты клуб. "Атлетик Билбао" 24 жеңісімен екінші орында, ал "Реал Мадрид" 20 жеңісімен үшінші орында тұр. "Атлетик Билбао" сонымен қатар ең соңғы жеңімпаз, ол 2024 жылы Эстадио де Ла Картужада өткен финалда "Майорканы" жеңді.

Тарих

1902 жылы Испания королі Альфонсо XIII-нің тажына отырғызуын атап өту үшін футбол турнирі өткізуді ұсынған Бильбао футбол клубының президенті Хуан де Асторкия мен кейін Реал Мадридтің президенті Карлос Падрос ұсынғаннан кейін, "Копа де ла Коронасьон" атауымен жарыс өткізілді. Жарысқа басқа төрт команда қосылды: Барселона, Club Español de Foot Ball, New Foot Ball de Madrid және Club Bizcaya (Атлетик пен Бильбао футбол клубтарының ойыншыларынан құралған команда), олар ақырында финалда Барселонаны жеңді. Бұл кубок "Атлетик Билбао" мұражайында сақталған, ал клуб жеңісті өздерінің марапаттары тізіміне енгізді. Дегенмен, бұл тек Копа дель Рейдің бастауы деп саналады. Испанияның Корольдік футбол федерациясы оны ресми түрде мойындамайды. Копа дель Рей – Испанияның 1903 жылдан бастап (алғашқы жарысты "Атлетик Билбао" жеңіп алды, оның капитаны және президенті Хуан де Асторкия болды) 1928 жылы Лига чемпионаты құрылғанға дейін ұлттық футбол чемпионаты. Ол бастапқыда Копа дель Аюнтамьенто де Мадрид (Мадрид қалалық кеңесінің кубогы) деп аталды. 1905-1932 жылдар аралығында ол Копа де Су Majestad El Rey Alfonso XIII (Оның Ұлылығы Король Альфонсо XIII кубогы) деп аталды. Екінші испан республикасы кезінде ол Copa del Presidente de la República (Республика президенті кубогы) немесе Copa de España (Испания кубогы) деп аталды, ал Франсиско Франконың испан мемлекетінің жылдарында Copa de Su Excelencia El Generalísimo немесе Copa del Generalísimo (Атақты, Жоғарғы генерал кубогы) деп аталды. Алайда 1910 және 1913 жылдары клубтар арасында екі топқа бөліну болды және екі қатарлы жарыстар өткізілді, біреуі FECF, екіншісі UECF (Unión Española de Club de Football) ұйымдастырды. Бұл басылымдардың барлығы RFEF-пен ресми түрде танылған. 1937 жылы Испанияда Азамат соғысы кезінде Испанияның республикалық аймағындағы клубтар Copa de la España Libre-ға кірді, Леванте ФК (қазіргі Леванте UD-нің ілеспесі) финалда қаладағы қарсыластары Валенсияны 1:0 есебімен ұтып алды. 2007 жылы Депутаттар Конгресі Корольдік испан футбол федерациясын оны Леванте үшін Копа дель Рейдің жеңімпазы деп тануға шақырса да, бірнеше жыл бойы испан футболының басқарушы органы бұл мәселе бойынша шешім қабылдамады. 2023 жылдың 25 наурызында турнирді RFEF ресми түрде таныды, бірақ Копа дель Рей ретінде емес. Барлық турлар бір турда өтеді, төменгі дивизион командалары ойынды өткізеді және бірінші турда ең жоғары деңгейдегі клубтардың көпшілігі қатысады (Supercopa de España-ға қатысатын төрт команда үшінші турға – соңғы 32), жартылай финалдық кезеңнен басқа, ол екі турда ойналады. Бұл 2019-20 жылы енгізілген тағы бір өзгеріс, алдыңғы басылымдарда төртінші раундқа (соңғы 32), ең жоғары деңгейдегі клубтар кірген сәттен бастап екі аяқты қамтиды. Атап айтқанда, "Атлетик Билбао" жаңа форматты қолдап, алғашқы бес маусымда екі аяқты жартылай финалға жету үшін 21 бір аяқты жекпе-жекте жеңіске жетті. Финал ойындары бейтарап жерде өтеді. Жеңімпаздар келесі маусымда Испания Суперкубогы мен УЕФА Еуропа Лигасына қатысады; бұрын, жеңімпаздар лига чемпиондары ретінде аяқтаған жағдайда, екінші орын иелері жиі Суперкубокта ойнайтын (бұл жағдайда кейбір жағдайларда Суперкубокта матч өткізілмеді және екі мәрте жеңімпаз атақ иеленді). 2019-20 Суперкубогынан бастап, алдыңғы Копа дель Рей жеңімпаздары автоматты түрде іріктеледі, жеңімпаздармен қатар төрт команда қатысатын болады. Жарыстың тарихында 12 нақты кубок болды, олар клубтарға үш рет қатардан немесе бес рет жеңіп алғандары үшін және басқа да ерекше себептермен берілді. Осылайша бес кубок тұрақты түрде "Барселонаға", үш "Атлетик Билбаоға" және бір "Реал Мадридке" (соңғы Копа дель Республика 1936 жылы) берілді. "Атлетик Билбао" алғашқы жеңімпаз ретінде бірінші кубокты сақтады, "Севилья" 1939 жылы алғашқы басылымнан кейін Trofeo del Generalísimo сыйлығын алды, ал өткен жылы жеңімпаз болған "Атлетико Мадрид" 1976 жылы Франсиско Франконың өлімінен кейін 11-ші кубокты алды. 2010 жылдың 22 желтоқсанында Корольдік испан футбол федерациясының кезектен тыс жалпы жиналысында "Севилья" Испания құрамасының 2010 жылы Оңтүстік Африкада өткен ФИФА әлем чемпионатында жеңгенін еске алу үшін 2010 жылғы финалда жеңген кубогын сақтауға федерациядан рұқсат сұрады. Жаңа кубокты Мадрид зергері Федерико Алегре жасады. Күміспен жасалған кубок салмағы және биіктігі белгілі. 2011 жылдың 21 сәуірінде "Реал Мадрид" алғашқы алушы болды. Ойыннан кейінгі мерекелер кезінде "Реал" футболшысы Серхио Рамос трофейді екі қабатты автобустың үстінен құлатып жіберді, содан кейін ол оның үстінен жүрді. Азаматтық қызметшілер оны Плаза де Сибелес алаңында жерден алып шыққанда он бөлшекті тапты. Клуб Santiago Bernabéu стадионында қойылған көшірмесін алды. Федерациядағы жаңа басшылық Луис Рубиалестің бастамасымен терең құрылымдық өзгерістер енгізілді. Бұл өзгерістер ұйым ұйымдастырған жарыстарға, әсіресе Копа дель Рей мен Суперкубогына әсер етті. Екеуі де жаңа форматтармен жаңартылды, бұл бәсекелестікті және тартымдылықты арттыруға бағытталған. Суперкубок жағдайында өзгерістер өзара әсер етті; Копа чемпионы мен екінші орын иесі лига чемпионатының ең жақсы екі ойыншысымен бірге төрт командадан тұратын жарыс құрылды. 2019-20 маусымынан бастап кубок чемпионаты маңызды өзгеріс енгізді: финалға бекітілген орын тағайындалды; Севильядағы Estadio de La Cartuja төрт жылға финалға таңдалды.

In 1902, a competition under the name Copa de la Coronación was played after Juan de Astorquia, President of Bilbao Football Club, and Carlos Padrós, later president of Real Madrid, suggested a football tournament to celebrate the coronation of Spanish King Alfonso XIII. Four other teams joined Madrid FC for the competition: FC Barcelona, Club Español de Foot Ball, New Foot Ball de Madrid and Club Bizcaya (a team made up of players from Athletic Club and Bilbao FC), which eventually defeated Barcelona in the final. That cup is on display in the Athletic Bilbao museum and the club includes the victory in its honours list. Nevertheless, it is considered only the forerunner of the Copa del Rey. The Royal Spanish Football Federation officially does not recognize it. The Copa del Rey was Spain's football national championship from 1903 (the first edition won by Athletic Bilbao with Juan de Astorquia as captain and president) until the foundation of the Campeonato de Liga—League Championship—in 1928. It was initially known as the Copa del Ayuntamiento de Madrid (Madrid City Council's Cup). Between 1905 and 1932, it was known as the Copa de Su Majestad El Rey Alfonso XIII (His Majesty King Alfonso XIII's Cup). During the Second Spanish Republic, it was known as the Copa del Presidente de la República (President of the Republic Cup) or Copa de España (Spanish Cup) and during the years of Francisco Franco's Spanish State, it was known as the Copa de Su Excelencia El Generalísimo or Copa del Generalísimo (His Excellency, The Supreme General's Cup). However, in both 1910 and 1913 there was a split among the clubs and two parallel competitions were held, one organized by the FECF and the other by the UECF (Unión Española de Club de Football). All these editions are officially recognized by the RFEF. In 1937, during the Spanish Civil War, clubs in the Republican area of Spain entered the Copa de la España Libre, with Levante FC (forerunner of the present Levante UD) beating their city rivals Valencia 1–0 in the final. Although in 2007 the Congress of Deputies urged the Royal Spanish Football Federation to recognise it as a Copa del Rey win for Levante, for several years the governing body of Spanish football made no decision on the matter. On 25 March 2023, the tournament was officially recognized by the RFEF, but not as a Copa del Rey. All rounds are single leg ties with lower division teams hosting the match and the majority of the top level clubs entering at the First Round (four teams taking part in the Supercopa de España entering in the Third round – last 32), other than the semi final stage which is played over two legs. This is another change introduced in 2019–20, with prior editions involving two legs from the point at which the top tier clubs entered in the Fourth round (last 32). Athletic Bilbao particularly embraced the new format, winning a total of 21 single leg ties to reach the two legged semi finals in each of its first five seasons. The final is a one off game played at a neutral venue. The winners qualify for both the Supercopa de España and the UEFA Europa League the following season; in the past, the runners up often played in the Supercopa if the winners had also finished as league champions (although on some occasions in these circumstances, no Supercopa match was not played and the double winners were awarded the title). From the 2019–20 Supercopa de España edition onwards, the previous Copa del Rey runners up automatically qualify in addition to the winners with four teams taking part in the event. Throughout the history of the competition, there have been 12 actual trophies, which were permanently awarded to clubs for winning the competition either three times in a row or on five separate occasions, and for other special reasons. Thus, five trophies have been permanently awarded to Barcelona, three to Athletic Bilbao and one to Real Madrid (the last Copa de la República in 1936). Athletic kept the first trophy as inaugural winners, Sevilla were awarded the Trofeo del Generalísimo after its first edition in 1939 and Atlético Madrid, winners the previous year, were awarded the 11th trophy following the death of Francisco Franco in 1976. On 22 December 2010, at an extraordinary general meeting of the Royal Spanish Football Federation, Sevilla requested permission from the Federation to keep the trophy they had won in the 2010 final to commemorate the victory of the Spain national team at the 2010 FIFA World Cup in South Africa. A new trophy was made by Madrid jeweler Federico Alegre. The trophy, made of silver, weighs and is tall. On 21 April 2011, Real Madrid became the first recipients. During the post game celebrations, the trophy was accidentally dropped by Real Madrid player Sergio Ramos from the top of a double decker bus, which then ran over it. Ten pieces were found by civil servicemen when they recovered it from the ground at Plaza de Cibeles. The club received a copy which is displayed at Santiago Bernabéu. The new presidency of Luis Rubiales initiated profound restructuring within the Federation. These changes impacted competitions organized by the organization, specifically the Copa del Rey and the Supercopa de España. Both were reformed with new formats designed to increase competitiveness and attractiveness. In the case of the Supercopa, the changes had a reciprocal effect; the Copa champion and runner up were included alongside the league championship's top two finishers, creating a four team competition. Beginning with the 2019 20 edition, the cup championship introduced a significant change: the designation of a fixed venue for the final; the Estadio de La Cartuja in Seville was chosen to host the final for a four year period.

Өнер көрсетулер

Ресми жеңімпаздар тізімі, RFEF ұсынған, 2024 жылғы 7 сәуір. +Жеңістер саны бойынша футбол клубтарының тізімі, сондай-ақ финалға шыққандар, барлық финалистер және финалға өткен маусымдар.
РангКлубЖеңімпаздарФиналға шыққандарФиналистерМаусымдар
1Барселона3111421909–10, 1911–12, 1912–13, 1918–19, 1919–20, 1922, 1925, 1926, 1928, 1931–32, 1935–36, 1942, 1951, 1952, 1952–53, 1953–54, 1957, 1958–59, 1962–63, 1967–68, 1970–71, 1973–74, 1977–78, 1980–81, 1982–83, 1983–84, 1985–86, 1987–88, 1989–90, 1995–96, 1996–97, 1997–98, 2008–09, 2010–11, 2011–12, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2020–21
2Атлетик Бильбао2416401903, 1904, 1905, 1906, 1910, 1911, 1913, 1914, 1915, 1916, 1920, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1942, 1943, 1944, 1944–45, 1948–49, 1949–50, 1952–53, 1955, 1956, 1958, 1965–66, 1966–67, 1969, 1972–73, 1976–77, 1983–84, 1984–85, 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2019–20, 2020–21, 2023–24
3Реал Мадрид2020401903, 1905, 1906, 1907, 1908, 1916, 1917, 1918, 1924, 1928–29, 1930, 1933, 1934, 1936, 1940, 1943, 1946, 1947, 1958, 1959–60, 1960–61, 1961–62, 1967–68, 1969–70, 1973–74, 1974–75, 1978–79, 1979–80, 1981–82, 1982–83, 1988–89, 1989–90, 1991–92, 1992–93, 2001–02, 2003–04, 2010–11, 2012–13, 2013–14, 2022–23
4Атлетико Мадрид109191920–21, 1925–26, 1955–1956, 1959–60, 1960–61, 1963–64, 1964–65, 1971–72, 1974–75, 1975–76. 1984–85, 1986–87, 1990–91, 1991–92, 1995–96, 1998–99, 1999–2000, 2009–10, 2012–13
5Валенсия810181934, 1941, 1944, 1944–45, 1946, 1948 49, 1952, 1954, 1966–67, 1969–70, 1970–71, 1971–72, 1978–79, 1994–95, 1998–99, 2007–08, 2018–19, 2021–22
6Сарагоса65111962–63, 1963–64, 1964–65, 1965–66, 1975–76, 1985–86, 1992–93, 1993–94, 2000–01, 2003–04, 2005–06
7Севилья5491935, 1939, 1947–48, 1955, 1961–62, 2006–07, 2009–10, 2015–16, 2017–18
8Эспаньол4591911, 1915, 1929, 1940, 1941, 1947, 1957, 1999–2000, 2005–06
9Реал Бетис3251931, 1976–77, 1996–97, 2004–05, 2021–22
Реал Унион3141918, 1922, 1924, 1927
Реал Сосьедад2461913, 1928, 1951, 1986–87, 1987–88, 2019–20
Депортиво Ла-Корунья2–21994–95, 2001–02
Аренас1341917, 1919, 1925, 1927
Мальорка1341990–91, 1997–98, 2002–03, 2023–24
Клуб Циклиста де Сан-Себастьян1–11909
Рэсинг Клуб де Ирун1–11913
Эспаньол де Мадрид–331904, 1909, 1910
Сельта Виго–331947–48, 1993–94, 2000–01
Спортинг Хихон–221981, 1982
Реал Вальядолид–221949–50, 1988–89
Хетафе–222006–07, 2007–08
Осасуна–222004–05, 2022–23
Бизкая–111907
Реал Виго Спортинг–111908
Васкония Спортинг Клуб–111910
Химнастика–111912
Эспанья де Барселона–111914
CE Европа–111923
Сабадель–111935
Рэсинг де Ферроль–111938–39
Гранада–111958–59
Эльче–111969
Кастельон–111972–73
Лас-Пальмас–111977–78
Реал Мадрид Кастилья ‡–111979–80
Рекреативо–112002–03
Алавес–112016–17

Official winners list provided by the RFEF, as of 7 April 2024. +List of football clubs ranked by wins, together with runners up, total finalists and seasons of finals. RankClubWinnersRunners upFinalistsSeasons1Barcelona3111421909–10, 1911–12, 1912–13, 1918–19, 1919–20, 1922, 1925, 1926, 1928, 1931–32, 1935–36, 1942, 1951, 1952, 1952–53, 1953–54, 1957, 1958–59, 1962–63, 1967–68, 1970–71, 1973–74, 1977–78, 1980–81, 1982–83, 1983–84, 1985–86, 1987–88, 1989–90, 1995–96, 1996–97, 1997–98, 2008–09, 2010–11, 2011–12, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2020–212Athletic Bilbao2416401903, 1904, 1905, 1906, 1910, 1911, 1913, 1914, 1915, 1916, 1920, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1942, 1943, 1944, 1944–45, 1948–49, 1949–50, 1952–53, 1955, 1956, 1958, 1965–66, 1966–67, 1969, 1972–73, 1976–77, 1983–84, 1984–85, 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2019–20, 2020–21, 2023–243Real Madrid2020401903, 1905, 1906, 1907, 1908, 1916, 1917, 1918, 1924, 1928–29, 1930, 1933, 1934, 1936, 1940, 1943, 1946, 1947, 1958, 1959–60, 1960–61, 1961–62, 1967–68, 1969–70, 1973–74, 1974–75, 1978–79, 1979–80, 1981–82, 1982–83, 1988–89, 1989–90, 1991–92, 1992–93, 2001–02, 2003–04, 2010–11, 2012–13, 2013–14, 2022–234Atlético Madrid109191920–21, 1925–26, 1955–1956, 1959–60, 1960–61, 1963–64, 1964–65, 1971–72, 1974–75, 1975–76. 1984–85, 1986–87, 1990–91, 1991–92, 1995–96, 1998–99, 1999–2000, 2009–10, 2012–135Valencia810181934, 1941, 1944, 1944–45, 1946, 1948 49, 1952, 1954, 1966–67, 1969–70, 1970–71, 1971–72, 1978–79, 1994–95, 1998–99, 2007–08, 2018–19, 2021–226Zaragoza65111962–63, 1963–64, 1964–65, 1965–66, 1975–76, 1985–86, 1992–93, 1993–94, 2000–01, 2003–04, 2005–067Sevilla5491935, 1939, 1947–48, 1955, 1961–62, 2006–07, 2009–10, 2015–16, 2017–188Espanyol4591911, 1915, 1929, 1940, 1941, 1947, 1957, 1999–2000, 2005–069Real Betis3251931, 1976–77, 1996–97, 2004–05, 2021–22Real Unión3141918, 1922, 1924, 192711Real Sociedad2461913, 1928, 1951, 1986–87, 1987–88, 2019–20Deportivo La Coruña2–21994–95, 2001–0213Arenas1341917, 1919, 1925, 1927Mallorca1341990–91, 1997–98, 2002–03, 2023–24Club Ciclista de San Sebastián1–11909Racing Club de Irún1–11913 17Español de Madrid–331904, 1909, 1910Celta Vigo–331947–48, 1993–94, 2000–01Sporting Gijón–221981, 1982Real Valladolid–221949–50, 1988–89Getafe–222006–07, 2007–08Osasuna–222004–05, 2022–23Bizcaya–111907Real Vigo Sporting–111908Vasconia Sporting Club–111910Gimnástica–111912Espanya de Barcelona–111914CE Europa–111923Sabadell–111935Racing de Ferrol–111938–39Granada–111958–59Elche–111969Castellón–111972–73Las Palmas–111977–78Real Madrid Castilla ‡–111979–80Recreativo–112002–03Alavés–112016–17

‡ Резервтік команда. Резервтік командаларға бұл жарыстан 1990–91 жылдардан бастап тыйым салынды. ‡‡ Атлетик Билбаоның жеңімпаздарының саны даулы. 1902 жылғы нұсқаны "Атлетико" мен "Билбао" футбол клубтарының ойыншыларынан құралған "Бизкая" командасы жеңіп алды. 1903 жылы бұл екі клуб бірігіп, қазіргі Атлетик Билбао болып қалыптасты. 1902 жылғы кубок Атлетик мұражайында орналасқан және клуб оны өз құрметіне ие болғандар тізіміне енгізді. Алайда, бұл басылымды RFEF ресми деп танымайды.

Телерадио хабар таратушылар

2019–20 маусымынан бастап финалдық матч Ла Копаның теледидарлық құқықтарына енгізілген. Бұрын финалдық матч белгілі бір елдерде қосылмаған (басқа телеарналар (Испания да оның ішінде) Копа финалын көрсеткеннен кейін Суперкубок құқығын алатын), себебі CNMC Испанияда турнирді теледидардан көрсету құқықтарына қатысты заңдар мен ережелерге байланысты болды.