Кіріспе

Сако өзені (Saco River) – АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатының солтүстік-шығысында және Мэйн штатының оңтүстік-батысында орналасқан өзен. Ол Портлендтен батысқа және оңтүстік-батысқа қарай 1703 шаршы миль (4411 км²) орман және егістік жерлерді кесіп өтеді, бастауынан 219 км қашықтықтағы Сако шығанағы арқылы Атлант мұхитына құяды. Өзен 35 қаладағы шамамен 250 000 адамды ауыз сумен қамтамасыз етеді; сонымен қатар, тарихи тұрғыдан Биддефорд және Сако қалаларының, Фрайбург және Хирам қалаларының дамуына көмектесетін көлік және су энергиясын ұсынып келді. Сэмюэл де Шамплен 1605 жылы өзеннің бір бөлігін кезіп, оны Шоуакоет деп атады, бұл атауды Альмучикуи тайпасы қолданған. Әртүрлі дереккөздер олардың атын "Сококи" деп көрсетеді (бұл термин сонымен қатар Нью-Англияның батысындағы Миссиквей тайпасы үшін де қолданылады) және олар қазіргі Фрайбург маңындағы өзен бойында өмір сүрген Пекваукет тайпасының ата-бабалары немесе жақын туыстары болған. Уильям О. Брайт "Сако" атауының шығуын Шығыс Абенаки тілінде "өзен шығатын жер" деген мағына беретін сөзбен байланыстырды, оны Сагус сияқты басқа да жер-су атауларымен, яғни Паутукет тайпасының "саңылау" деген сөзімен байланыстырды.

Курс

Өзен Ақ таулардағы Кроуфорд Ночте орналасқан Сако көлінен басталады және Мэн штатының Оксфорд округіне өтуден бұрын Нью-Гэмпшир штатының Кэрролл округіне қарасты Бартлетт және Конвей қалалары арқылы негізінен оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай ағады. Фрайбургке (Мэн штаты) кіргеннен кейін көп ұзамай өзен "Ескі арна" Сако өзеніне және жиі қолданылатын "Канал өзеніне" бөлінеді. 1800 жылдары шаруаларға қолайлы болу үшін салынған 6 мильдік (10 км) канал ескі арнадан 15 мильге (24 км) қысқарақ және қазір өзеннің ресми арнасы саналады, себебі ескі арнаның бастапқы бөлігі көбінесе лайға толып қалған. Екі арна Мэн штатындағы Ловелл маңында қайтадан бірігеді. NextEra Energy Resources компаниясына қарасты алты гидроэлектр стансасынан (ішінде Скелтон және Бонни Игл бөгеттері бар) өткен соң, өзен Йорк округіне кіреді, Interstate 95 магистралінің астынан өтеді және Сако мен Биддфорд қалалары арасынан ағып өтеді, онда ол АҚШ 1-ші бағытымен жалғастырылған. Ол Атлантика мұхитындағы Сако шығанағына құяды, солтүстік жағалауда Сакодағы Кэмп Эллис және оңтүстік жағалауда Биддфордтағы Хиллс Бич орналасқан.

Ағын ағыны

АҚШ үкіметі Сако өзенінде екі ағын өлшегішті пайдаланады. Біріншісі Конвей, Нью-Гэмпширде орналасқан, өзеннің су жиналатын алабы 385 шаршы мильді (997 км²) құрайды. Мұндағы су шығыны орташа және ең төменгі көрсеткіштен ең жоғары көрсеткішке дейін өзгереді. Екіншісі Мэн штатының Корниш қаласында, мұндағы су жиналатын алап 1293 шаршы мильді (3,349 км²) құрайды. Су ағыны орташа және ең төменгі көрсеткіштен ең жоғары көрсеткішке дейін ауысады.

Көрікті жерлер

Сако – танымал демалыс өзені, жазғы демалыс күндері шамамен 3000-7000 адамды тартады, көбінесе Суон шатқалынан (бұрын Аппалачи тау клубы күткен, қазір Сако өзені демалыс кеңесі күтетін лагерь) Браунфилдке дейінгі бөлігіне. Су тасқыны болмаған кезде Сако бойында көптеген құмды жағажайлар бар, ал кейбір жағажайларда тегін кемпинг жасауға рұқсат етіледі. Пайдаланушылардың қалдырған көптеген қоқысы, заңсыз от жағу, сондай-ақ жер иелеріне деген құрметсіздік сияқты дұрыс пайдаланбау салдарынан көптеген жағажайлар белгіленген және бақыланатын болып табылады. Кез келген белгіленбеген өзен жағажайларында от жағу үшін Мэн штатынан рұқсат алу қажет. Сако каноэшілер үшін маңызды тартымдылық орын. Өзеннің бір бөлігі, Уокерс Рип, ағысы күшті шатқалдардан тұрады, ол тәжірибесі аз каноэшілердің суға түсуіне себеп болған, бірақ оны сәтті жүзуге болады. Өзен бойында бірнеше каноэ жалдау орындары бар. Сако өзені спорттық балық аулаумен де әйгілі, бірақ уақыт өте келе оның балық саны күрт азайды.

Қиындықтар

2001 жылы болған бірнеше зорлық оқиғалары, сондай-ақ олардың алкогольге байланысты болғандығы туралы хабарлар полиция патрульдерін күшейтуге және ливре компанияларының, жер иелерінің және мемлекеттік органдардың жағдайды жақсартуға бағытталған күш-жігеріне әкеп соқты.