Кіріспе

Британдық көлік құралын өндіруші Associated Equipment Company (AEC) 1912 жылдан 1979 жылға дейін автобустар, автобус-экспресс және жүк көліктерін құрастырған британдық компания болды. Associated Equipment Company деген атау көбінесе қолданылмады, орнына AEC және ACLO брендтерімен сауда жасады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде AEC, соғысқа дейін Лондон автобустарын жасағаннан кейін, Ұлыбританиядағы ең көп жүк көлігін өндірген компания болды. 1912 жылы LGOC компаниясы Underground Group компаниясының меншігіне өтті, ол сол кезде Лондон метрополитенінің көп бөлігі мен кеңейтілген трамвай желілерін басқарды. Сатып алынғаннан кейін болған қайта ұйымдастырудың аясында автобус өндірісі бөлігі үшін жеке компания құрылды, ол Associated Equipment Company, немесе қысқаша AEC деп аталды. AEC-тің алғашқы коммерциялық көлігі X типті автобус шассиіне негізделген жүк көлігі болды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, AEC-тің америкалық үлгідегі жылжымалы конвейерлік желілерді пайдалана отырып, көптеген көлік құралдарын өндіру мүмкіндігі әскери жүк көліктеріне деген қажеттілікті қанағаттандыруда маңызды рөл атқарды. AEC 1916 жылы 3 тонналық Y типті жүк көлігін кең көлемде өндіруді бастады, оның кейбір үлгілері Daimler компаниясы жасаған қозғалтқыштармен жабдықталды және Daimler белгісімен сатылды. Соғыс аяқталғаннан кейін де өндіріс жалғасты, 10 000-нан астам Y типті жүк көлігі жасалды, бұл AEC-ті елдің қарулы күштері үшін жүк көліктерін жеткізуші ең ірі отандық өндіруші етті. Соғыс жылдары AEC 10 тонналық 4x4 Matador артиллериялық тракторын шығарды (бұл AEC-тің Hardy FWD жобасындағы тәжірибесін пайдаланған 4x2 Matador жүк көлігінің жетілдірілген нұсқасы болды). Matador 5,5 дюймдік орта және 3,7 дюймдік зениттік қаруларды буксирлеу үшін қолданылды. Matador шассиі Солтүстік Африкада қысқа мерзімге қолданылған 6 фунттық танкіге қарсы Диакон өзі жүретін артиллериялық қондырғысының негізі болды. Thornycroft атауы барлық көліктерден жойылды, тек арнайы әуежайлық авариялық көліктерде, мысалы Nubian және жолдан тыс Антар тракторларында сақталды. AEC Dumptruk өндірісі Basingstoke қаласына көшірілді, ал Thornycroft алты жылдамдықты тұрақты беріліс қорабы және кейінірек тоғыз және он жылдамдықты өзгертуге арналған нұсқалары AEC, Albion және Leyland автобустары мен жүк көліктеріне орнатылды. AEC қозғалтқыштары 1960 жылдары финляндиялық Vanaja жүк көліктері мен автобустарында қолданылды.

Leyland сатып алу

Лейланд Моторс 1962 жылы ACV компаниясын сатып алды. AEC жүк көліктеріне бірнеше Leyland маркаларында (Albion да оның ішінде) қолданылатын "Ergomatic" кабиналары орнатылды. 1968 жылы соңғы Routemaster автобусының құрастырылуымен AEC екі қабатты автобустарының өндірісі тоқтатылды, ал оның соңғы автобустары, туристік автобустары және жүк көліктері 1979 жылы шығарылды. AEC атауы 1977 жылы тауарлық көліктерден мүлдем жойылды, бірақ Leyland Marathon 1979 жылға дейін, British Leyland зауыты жабылғанға дейін Southall зауытында құрастырылды. 1979 жылы Leyland (AEC) көліктерінің өндірісі қалған Leyland Truck and Bus зауыттарына көшірілді.

АСОҚ

ACLO – AEC компаниясының Латын Америкасы мен Испаниядағы өнімдерін сату үшін қолданған бренд атауы. ACLO автобустары негізінен Аргентинада, Бразилияда және әсіресе Уругвайда кездесті, онда Verheul компаниясы (Нидерланды) Regal Mark IV шассиі бойынша екі ACLO автопаркін (барлығы 150 автобус) құрастырды. Бұл автобустар қызықты еді, олар басқа автопарктерде пайдаланылған Leyland Tiger автобустарынан жылдам болды. Сол кезде (1960-шы жылдардың басында) бұл себебі Leyland автобустарындағы қалалыққа арналған жабдықтардың орнына, қалааралыққа арналған жабдықтар болғандығымен түсіндірілді. Ерекшелігі – Leyland автобустарындағы сияқты, рульдің жанында орнатылған кішкентай селектор дәнекерімен басқарылатын алдын ала таңдаулы беріліс қоробкасы, кері схемасымен, бірінші беріліс оңға және жоғары, ал төртінші беріліс төменге және солға орналасқан. Аргентинада 1961 жылы Regal Mark IV шассиі бойынша 25 Verheul автобусы сатылды. Испанияда ACLO автобустарын көбінесе Барселонада екі қабатты автобустар ретінде, ал ALSA автопаркінде магистральдық автобустар ретінде кездестіруге болады.

UTIC-AEC

Португалияда AEC көліктері, негізінен автобустар мен коучтар, сондай-ақ жүк көліктері, Лиссабон мен Опорто қалаларында орналасқан ірі вагондар құрастыру компаниясы UTIC арқылы құрастырылып, корпустары жасалды және UTIC AEC таңбасымен сатылды. AEC негізіндегі көліктер Португалия нарығында көшбасшы болды, мысалы, 1975 жылы Rodoviária Nacional құрылған кезде, олар мұрагерлік парктегі 2500-нен астам автобус пен коучтың 67,5% құрады. Өндіріс 1970 жылдардың соңына дейін жоғары деңгейде сақталды және 1980 жылдың күзінде тоқтатылды. 1971 жылдан 1973 жылға дейін Лоуборо қаласындағы Moseley дилері Moseley Continental Tagus деген атпен сатылған тоғыз UTIC U2043 коучын импорттады. Олар механикалық тұрғыдан артқы двигательді Reliance немесе AEC жоспарлаған, бірақ ешқашан сатпаған Swift 691 коучының нұсқасына тең болды. Жаңадан сатып алуға олардың бағасы жоғары болды және төртбұрышты дизайны Elite және Dominant коучтарының дәуірінде британдықтарға көне көрінді, сондықтан олар жай сатылды. Бұл, бағана келгенде, UTIC құрастырған жалғыз оң рульді коучтар болды. Сол кезде Moseley Salvador Caetano Coaches-ті де өз атымен сатты.

Баррерос АЭК

1950 жылдардың соңында Испания үкіметі импортқа шектеулер салғаннан кейін AEC компаниясының Испаниядағы сатылымы дерлік тоқтады. Осының салдарынан AEC испандық жүк көліктерін өндіретін Barreiros Diesel компаниясына AEC эскиздері негізінде автобустар мен автобус құрылымдарын бірлесіп өндіруді ұсынды. 1961 жылы басталған бұл жоба ACLO есімді таңбаны пайдаланбады, орнына Barreiros AEC таңбасы қолданылды және үміттерді ақтады; AEC компаниясының жолдан тыс жүк таситын машиналарын өндіру де жоспарланды. Бірақ 1962 жылы Leyland компаниясының сатып алынуы осы келісімге нұқсан келтірді, себебі Leyland Barreiros компаниясының испандық қарсыласы Pegaso компаниясымен серіктес болды; соңында Barreiros автобус саласында басқа серіктес іздеді және 1967 жылы бельгиялық Van Hool компаниясымен келісімге келді.

Жүз жылдық мерейтойы

2012 жылы AEC Ltd құрылғанға 100 жыл толып, осы мерейге орай жыл бойы бірнеше іс-шаралар ұйымдастырылды. Ең ірі шараны The AEC Society өткізді, ол 2012 жылдың 26 және 27 мамырында Нотингемширдегі Ньюарк көрме алаңында өтті. Бұл AEC көліктерінің ең көп жиналған жиыны болды, оған 225-тен астам көлік, сондай-ақ басқа маркалы 350-ден астам көлік қатысты. The AEC Society-нің ұйымдастырған ең үлкен шарасы осы болды және Ұлыбритания шайқасының естелікке арналған авиашоуымен аяқталды.