Кіріспе
USS S 32 (SS 137) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің S класты суасты кемесі.
USS S 32 (SS 137) was an S class submarine of the United States Navy.
Құрылыс және іске қосу
S 32 1918 жылдың 12 сәуірінде Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Union Iron Works компаниясында салынды. Ол 1919 жылдың 11 қаңтарында суға түсірілді, демеушісі Маргарет Тайнан қыз болды және 1922 жылдың 15 маусымында қолданысқа берілді.
1922-1941 жылдар
Көп ұзақтан соң, S 32 кемесі 17-ші Су асты кемелер дивизиясына бекітіліп, Калифорния штатының Сан-Педро портына орналасты. 1922 жылдың 25 қыркүйегінде ол қызметтен босатылды. Кейін, бас мердігер «Электрик Бот Компани» және инженерлік субподрядшы «Нью-Лондон Кеме және Қозғалтқыш Компани» жүргізген инженерлік жөндеулерден кейін, 1923 жылдың 21 ақпанында қайтадан қызметке кірісті. 11-ші Су асты кемелер дивизиясымен уақытша міндеттерді орындау оны 1923 жылғы флоттың қысқы жаттығулары үшін Кариб теңізі мен Панама каналы аймағына жеткізді, содан кейін ол өз дивизиясының S кемелеріне қосылып, қазір 16-шы Су асты кемелер дивизиясы деп аталады, және Сан-Педроға оралды. 1923 жылдың жазында ол Алеут аралдарында суық ауа райындағы жаттығуларға қатысты. 1923 жылдың күзінде Оңтүстік Калифорнияда жергілікті операцияларды қайта бастады, ал 1923–1924 жылдардың қысында Панама каналы аймағына оралды. 1924 жылдың сәуір айында ол Сан-Педроға қайта оралды, онда 1925 жылға дейін жұмыс істеді. 1925 жылдың басында оның дивизиясы Филиппиндегі АҚШ Азия флотына ауыстырылды, ал оның су асты кемелері Тынық мұхиты арқылы өтуге дайындық үшін Калифорниядағы Маре аралына көшті. 1925 жылдың 15 сәуірінде S 32 Сан-Францискодан Филиппинге аттанды. Ол 1925 жылдың жазында Лусонға жетіп, 1926 жылдың қысында Лусон аймағында жергілікті жаттығулар өткізді. 1926 жылдың көктемінде ол Қытай жағалауына барып, өзінің жазғы базасына, бұрынғы Императорлық неміс Әскери-теңіз күштерінің базасы болған Цинтаоға бара жатқанда жаттығулар өткізді. 1926 жылдың қыркүйегінде Филиппинге оралғаннан кейін күрделі жөндеуден өтті. Ол осы кесте бойынша алты жыл бойы жұмыс істеді. 1932 жылы 16-шы Су асты кемелер дивизиясы Перл-Харборға (Гавай) көшірілді. S 32 Манила шығанағынан 1932 жылдың 2 мамырында шығып, 1932 жылдың мамыр айының соңында Перл-Харборға жетті. Перл-Харбор келесі бес жыл бойы оның үй порты болды. 1937 жылдың маусым айында S 32 Перл-Харбордан АҚШ-тың шығыс жағалауына бағытталды. 1937 жылдың тамызында ол Филадельфияда, Пенсильванияда, деактивациялауға тіркелді, ал 1937 жылдың 7 желтоқсанында қызметтен босатылып, Филадельфиядағы Лиг аралына орналастырылды. 1940 жылдың жазында S 32 қайта жандандыру процесін бастады. 1940 жылдың 18 қыркүйегінде қайтадан қызметке кірісіп, 52-ші Су асты кемелер дивизиясына бекітілді. 1940 жылдың қараша айына дейін Нью-Лондоннан сынақтарды өткізді, ал 1940 жылдың желтоқсанында Панама каналы аймағына барып, 1941 жылдың сәуіріне дейін жұмыс істеді. Содан кейін ол Нью-Лондонға оралды, бірақ 1941 жылдың сәуір айының соңында Бермудаға көшті. 1941 жылдың мамыр айында ол 1940 жылдың 2 қыркүйегінде АҚШ Ұлыбританиядан сатып алған Бермудадағы Сент-Джордж базасынан жаттығулар жүргізді. 1941 жылдың маусым айының соңында S 32 Нью-Лондонға оралып, жаттығуларды қайтадан бастады. 1941 жылдың қыркүйегінде ол күрделі жөндеуге Филадельфияға көшті, ал 1941 жылдың желтоқсанына қарай ол қайтадан Нью-Лондонға келді.
Бірінші, екінші және үшінші соғыс патрульдері
Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасауы 1941 жылдың 7 желтоқсанында АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа тартты, ал 1942 жылдың басында S 32 Панама каналы аймағына қайта оралуға бұйрық алды. 1942 жылдың ақпан айында Панамадағы Коко-Солоға жетті. 1942 жылдың көктемінде ол Панама каналына жақын Тынық мұхитында екі қорғаныс патрулін жүргізді. 1942 жылдың 3 маусымында Алеут аралдары үшін науқан Голланд порты шайқасымен басталды, одан кейін жапондықтар Ату және Кисканы басып алды. 1942 жылдың маусым айында S 32 Алеут аралдарына жол тартқанда Сан-Диегоға (Калифорния) тоқтады. 1942 жылдың шілде айының басында ол Аляскадағы Амакнак аралындағы Голланд портына келді. 1942 жылдың 7 шілдесінде ол Голланд портынан өзінің алғашқы шабуылдық әскери патруліне, жалпы есебінде үшінші патруліне шықты. 1942 жылдың тамызына дейін ол Шошқа аралдары мен Амчитканың тұманға толы суларында патрульдеді, содан кейін Атудан солтүстікке қарай өтті. 1942 жылдың 10 тамызында ол Голланд портына қайта оралды.
Төртінші әскери қарауыл
1942 жылы 22 тамызда S 32 төртінші рет әскери патрульге шықты. Батысқа қарай қозғалғанда, патрульдің алғашқы аптасында Киска мен Ату арасындағы теңіз жолдарында жапон кемелерін іздеді. 28 тамызда оның артқы балластык резервуарында ағып кетулер пайда болды, бірақ экипаж алдыңғы балластык резервуарларға су құйып, оларды өтеді. Бұл тек бір торпеданы қайта зарядтауға жеткілікті орын қалды дегенді білдірсе де, S 32 экипажы тереңдікті бақылауды қалпына келтірді, ал отын сору алға жылжытылғаннан кейін, қайта зарядтау мүмкіндігі бірте-бірте жақсарды. 1942 жылдың 29 тамызында S 32 Амчиткаға жақын орналасып, Амчитканың солтүстік жағалауындағы қорғалған аймақтарда жапондық кемелерді тексеруге кірісті. 1942 жылы 31 тамызда ол шығысқа қарай Адак аралының одақтастар тарапынан басып алынуын қамтамасыз ету үшін бағыт алды. 1942 жылы 14 қыркүйекте ол Тышқан аралы мен Амчитканың қиылысына қайтып оралды, онда тағы алты күн бойы патрульдік міндетін жалғастырды. 1942 жылы 20 қыркүйекте ол Голланд портына қарай жол тартты, ол жерге 1942 жылы 23 қыркүйекте жетті.
Бесінші әскери қарауыл
S 32 кемесі 1942 жылдың 8 қазанында Голланд портынан бесінші әскери патрульді бастады. Патрульдеу кезінде экипаж Голланд портында жанармай құю барысында құбырға су кіргеннен туындаған жанармай тапшылығын анықтады. Нәтижесінде, 1942 жылдың 12 қазанында үшінші басты балласттық резервуардағы қосалқы отыны таусылды, бірақ ол Курил аралдарындағы патрульдік аймаққа батысқа қарай жолын жалғастырды. 1942 жылдың 17 қазанында S 32 кемесі Курил аралдарының солтүстік ұшындағы Парамушироға жетті. Сол күні кешке ол аралдың оңтүстік-шығыс жағалауында Мусаси шығанағы мен Онекотан бұғазына қарауыл қоюға орналасты. 1942 жылдың 18 қазанында таңертең Мусаси шығанағында екі кемеге кездесті. Перископ арқылы тексергеннен кейін аймақта басқа кемелер жоқ екенін анықтағаннан кейін, ол кемелердің батысында немесе оңтүстік-батысында шабуылға дайындала бастады. Тыныш және нашар карталанған шығанақты баяу жылдамдықпен, қысқа және сирек перископ көмегімен өтеді. 10:23-те соңғы тексеру үшін су бетіне көтерілді. Іздеу кезінде белгісіз құм сілкініп қалды. S 32 кемесінің торпедалық түтікшелері 10 градусқа көтерілді. Тереңдік көрсеткіші 10 метр көрсетті. Келесі бірнеше секунд ішінде ол құм сілкініп қалған жерден сырғып өтті, перископ тіреуі, мұрты және мүмкін бүкіл көпір құрылымы су бетіне көтерілді, содан кейін құм сілкініп қалған жерден жоғары жылдамдықпен төмен бағытталды. 10:25-те ол әр кемеге 2 метр тереңдікте атқыланатын екі торпеданы іске қосты. Төртінші және соңғы торпеданы атқаннан кейін, ол бағытын өзгертіп, ашық теңізге қарай жоғары жылдамдықпен маневр жасады. Экипаж жақын маңдағы аймақтан шыққанда екі жарылыс естіді. 10:45-те S 32 зақымды бағалау үшін перископ тереңдігіне оралды. Бір кеме кеме ортасынан өртеніп, біршама батып қалған. Ол шалшық суға бекітілген және мүмкін түбіне тірелген болуы мүмкін. Екінші кеме біріншісінің артында жасырылған. S 32 кемесі 80 футқа (24 м) тереңдеп, шығанақтан шықты. 12:05-те ол Онекотан бұғазының шығысында патрульдеуді жалғастырды. Сол күні кешке ол Алеут аралдарына қайта оралу сапарын бастады. 1942 жылдың 27 қазанында ол Голланд портына жетті.
1942 жылдың қарашасы 1943 жылдың ақпаны
Голланд портынан S 32 Сан-Диегоға қайта оралды, ол 1942 жылдың 11 қарашасында жетті. Сан-Диегода күрделі жөндеуден өтті, содан кейін 1942 жылдың 21-25 желтоқсаны аралығында жаңа орнатылған жабдықтарды – батылметрді, радарды және кельге орнатылған дыбыс аппаратурасын сынақтан өткізді. 1942 жылдың 28 желтоқсанынан 1943 жылдың 26 қаңтарына дейін Батыс жағалауындағы дыбыс мектебіне қызметтер көрсетті. 1943 жылдың 6 ақпанында ол солтүстікке қарай Голланд портына бағыт алды.
Алтыншы әскери қарауыл
S 32 кемесі 1943 жылдың 25 ақпанында Голланд портынан алтыншы рет әскери патрульге шықты. Ату маңындағы патрульдік аймаққа бағыт алғанда, кеме өте қатты теңіз, күшті жел, жаңбыр, тұман және көліктік тұманға тап болды. 1943 жылдың 26 ақпанында ол 65 градусқа оң жаққа еңкейді. Батысқа қарай жылжу баяу болды, бірақ 1943 жылдың 1 наурызында ол Атудың солтүстік-шығыс жағалауындағы Хольц шығанағына қарай бағыт алды, онда жапондық кемелердің болуын тексеру үшін. 1943 жылдың 2 наурызында қатты тұман мен көліктік тұман Зұлдызды шығанағын барлауына кедергі келтірді, бірақ ол Врангелл мүйісі мен Хольц шығанағы арасындағы кеме жолдарында жапондық кемелерді тосқаулау үшін Ату жағалауына қарай бұрылды. Хольц шығанағы, Чичагоф порты және Сарана шығанағы – оның негізгі аңдау алаңдары болды. 1942 жылдың 9 наурызында Хольц шығанағында ол Жапон императорлық теңіз күштерінің эсминціне шабуыл жасап, зақымдады, содан кейін қысқа уақытқа тереңдік зарядтауға ұшырады. Тереңдік зарядтаудан кейін судың ағып кетуіне мүмкіндік болды, бірақ экипажы оны азайтты және S 32 патрульді жалғастырды. Төрт түннен кейін, 1943 жылдың 13 наурызында S 32 Хольц шығанағының солтүстігінде, қозғалтқыштары түтін шығарып жатқан жапондық су асты кемесіне шабуыл жасады. 20:59-да S 32 жапондық су асты кемесіне он секундтік интервалмен екі торпеда атты. 21:00-де ол тереңдікке түсті, ал 15 метрден өткенде, бір торпеда жарылды. 21:20-да S 32 перископтық тереңдікке көтерілді, бірақ тұман қалыңдады және жапондық су асты кемесі көрінбей қалды. 1943 жылдың 15 наурызының түстен кейін S 32 тағы бір жапондық су асты кемесін байқады. Экипаж айтуынша, S 32 патрулі барысында алғаш рет ауа райы "перископпен жақындауға өте қолайлы" болды. 17:27-де S 32 үш торпедадан тұратын топты, жақсы траектория бұрышымен және шамамен 5 км қашықтықта атты. Шамамен екі жарым минуттан кейін S 32-нің торпеда бөліміндегі экипаж мүшелері тұншықтырылған жарылысты естіді, бірақ отты басқару тобы ештеңе естімеді. S 32 перископтық тереңдікке көтерілді және жапондық су асты кемесінің басқару мұнарасынан көкке түтін көтеріліп жатқанын көрді. Оның экипажы зақымдалған жапондық су асты кемесі жақын жағажайға бет алғанда оқиға орнын перископ арқылы суретке түсірді. Алайда 17:36-да жапондық су асты кемесі көзден жоғалды. S 32-нің гидроакустикалық операторы жапондық су асты кемесінің винттері тоқтағанын хабарлады. S 32 1943 жылдың 17 наурызында таңертең Ату аймағынан шықты. 1943 жылдың 20 наурызында ол Голланд портына жетіп, тоқтады.
Жетіінші соғыс патрулі
1943 жылдың 29 наурызында S 32 қайтадан Голланд портынан шығып, жетінші әскери патрульге батысқа қарай бет алды. Атуға бағытталғанда суық ауа райы кеме құрылысына мұз қаптады, бірақ теңіз тыныш болды және кейде күн көрінді. 1943 жылдың 3 сәуірінде Атуға жақындағанда, Алеут аралдарындағы қалыпты ауа райы басталды. 1943 жылдың 16 сәуіріне дейін қар мен жаңбырдың аралас дауылдары дерлік үздіксіз жауды, теңіз толқыны қатты болды, жел күшті соқты және күн сәулесі шектеулі болды. 1943 жылдың 10 сәуірінде сағат 01:57-де Холц шығанағының солтүстік-оңтүстік бағытында патрульдеу кезінде S 32 радары бір нысананы анықтады. Сағат 02:07-де S 32 радары бірінші нысананың алдындағы екінші, кіші кемені анықтады. 02:12-де S 32 бірінші кемені шамамен бір қашықтықта көріп, төрт торпеда іске қосты. Кеме экипажы екі қатты жарылыс естіді, содан кейін алыстан келген дүркілдеу сезілді. 02:19-да, шамамен бір қашықтықта, S 32 радарынан кемелердің барлық іздері жоғалып кетті. 1943 жылдың 16 сәуірінде S 32 Голланд портына бағыт алды. 1943 жылдың 20 сәуірінде ол келді және жөндеу жұмыстарын бастады.
Сегізінші соғыс патрулі
1943 жылдың 4 мамырында S 32 өзінің сегізінші және соңғы әскери патрулін бастау үшін тағы да батысқа қарай жолға шықты. Курил аралдарына бағыт алғанда, ол Киска мен Аттуға жапондық күштердің болу мүмкіндігі бар маршруттарды бақылап, патрульдеді, бірақ жол бойындағы нашар көріну аң ауруға кедергі келтірді, ал 1943 жылдың 11 мамырында радары жұмысын тоқтатты. 1943 жылдың 12 мамырында ол Парамуширо жанындағы белгіленген аймаққа кірді. 1943 жылдың 13 мамырында Онекотан жанынан алғашқы навигациялық белгіні алды және Онекотан бұғазы мен Мусаси шығанағына қарай патрульдеуге кірісті. Көріну нашар болды, теңіз толқынды. Радары станцияда болған қысқа уақыт ішінде дұрыс жұмыс істемеді. 1943 жылдың 15 мамырында сол жақ негізгі мотордың якорі жерге қарсылық көрсетпеді. Бірнеше рет жөндеуге тырысқандары сәтсіз аяқталды, содан кейін мотор тоқтатылды. S 32 Голланд портына қайта бұрылып, 1943 жылдың 23 мамырында тоқтады.
1943 жылдың мамыр айы 1945 жылдың қыркүйегі
27 мамырда S 32 Алеут аралдарынан соңғы рет кетіп қалды. 1943 жылғы 6 маусымда Сан-Диегоға жетіп, Екінші дүниежүзілік соғыстың қалған уақытында оқу қызметтерін атқарды. 1945 жылдың тамыз айының ортасында жауынгерлік әрекеттер аяқталды, ал одан кейін S 32 жабылуға белгіленді. Ол 1945 жылғы 13 қыркүйекте Сан-Францискоға келді.
Пайдаланудан шығару және жою
S 32 кемесі 1945 жылғы 19 қазанда Маре аралында қызметтен босатылды. 1945 жылғы 1 қарашада оның аты Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен өшірілді, ал кемесінің қаңқасы 1946 жылдың мамырында Калифорния штатындағы Окленд қаласындағы Learner Company компаниясына металлға тапсыру үшін сатылды.