Калотипия – 1841 ж. Фокс Тальбот ашқан алғашқы фотосуреттеу әдісі. Күміс йодидімен қапталған қағаз қолданылды, төмен контраст бөлшектері шектеулі болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"қайнар тип" Ерте фотосурет процесі
"hot type"
Early photographic process
Калотип немесе тальботип – 1841 жылы Уильям Генри Фокс Талбот ұсынған, күміс йодидпен қапталған қағазды пайдаланатын ерте фотосурет процесі. Калотип фотосуреттегі қағаздың текстуралық әсерлері осы ертедегі процестің төмен контрастты бөлшектер мен текстураларды жазу мүмкіндігін шектейді. Калотип термині ежелгі грек тілінен келген: καλός, "әдемі" және τύπος, "бейне".
Calotype or talbotype is an early photographic process introduced in 1841 by William Henry Fox Talbot, using paper coated with silver iodide. Paper texture effects in calotype photography limit the ability of this early process to record low contrast details and textures. The term calotype comes from the Ancient Greek καλός , "beautiful", and τύπος , "impression".
Процесс
Талбот 1835 жылы күміс хлоридімен сезімталдандырылған қағазды пайдаланып, алғашқы сәтті фотосуреттерін жасады, ол жарыққа түсуіне пропорционалды түрде қараңғырады. Бұл ертедегі «фотогендік сурет салу» процесі – басып шығару процесі болатын, яғни сурет толық көрінетінше қағаз камерада әсер етуі керек еді. Қабылдауға болатын теріс сурет алу үшін әдетте бір сағат немесе одан да көп уақытқа созылатын ұзақ экспозиция қажет болды. 1840 жылдың соңында Талбот мүлдем басқа даму процесін (1839 жылы ұсынылған дагеротип процесінің алғашқы идеясы) ойлап тапты. Онда камерада өте әлсіз немесе мүлдем көрінбейтін жасырын сурет қана жасалуы керек еді, бұл жарық күнде субъектіге бір-екі минутта әсер ету арқылы жасалуы мүмкін еді. Күн сәулесінен қорғалған қағаз камерадан алынып, жасырын сурет химиялық жолмен толық көрінетін суретке айналдырылды. Бұл маңызды жетістік 1841 жылы калотипия немесе талботипия процесі ретінде таныстырылды. Калотипиялық қағаздағы жарыққа сезімтал күміс галоиді – күміс йодиді, ол күміс нитратының калий йодидімен әрекеттесуінен пайда болады. Біріншіден, жоғары сапалы жазу қағазының бір жағы күміс нитратының ерітіндісімен сүртіліп, кептіріліп, содан кейін калий йодидінің ерітіндісіне батырылып, қайтадан кептірілді. Бұл сатыда химиялық заттардың тепе-теңдігі соншалық, қағаз жарыққа іс жүзінде сезімтал емес және оны шексіз сақтауға болады. Қолдану үшін дайын болғанда, бастапқыда күміс нитратымен сүртілген жағы күміс нитраты, сірке қышқылы және галли қышқылынан тұратын «күміс галлонитраты» ерітіндісімен сүртіліп, содан кейін жеңіл сүртіліп, камерада әсер етіледі. Даму процесі қағазды жеңіл жылыта отырып, «күміс галлонитраты» ерітіндісін қосымша сүрту арқылы жүзеге асырылды. Даму толыққаннан кейін калотипия жуылып, сүртіліп, содан кейін калий бромидінің ерітіндісімен жуу арқылы тұрақтандырылды, бұл қалған күміс йодиді күміс бромидіне айналдырып, жарыққа түскенде ғана сәл түссізденеді, немесе ыстық натрий тиосульфаты ерітіндісінде «бекітілді», бұл ерітінді бұрын сода гипосульфиті деп аталатын және жиі «гипо» деп аталатын күміс йодидін ерітіп, оны толығымен жууға мүмкіндік берді, дамыған суреттің күміс бөлшектерін ғана қалдырып, калотипияны жарыққа толығымен сезімсіз етті. Калотипия процесі көбінесе қарапайым контактты басып шығару арқылы көптеген оң суреттер жасауға болатын мөлдір түпнұсқа теріс суретті шығарды. Бұл оған дагеротип процесімен салыстырғанда маңызды артықшылық берді, себебі дагеротип мөлдір емес түпнұсқа оң суретті шығарды, оны камерамен көшіру арқылы ғана көбейтуге болады. Калотипиялық қағаз калотипиялық теріс суреттерден оң басылымдар жасау үшін қолданылса да, Талботтың бұрынғы күміс хлоридті қағазы, көбінесе тұздалған қағаз деп аталатын, әдетте сол мақсатта қолданылды. Ол қарапайым және арзан болды, ал Талботтың өзі тұздалған қағаз басылымдарының сыртқы түрін тартымды деп санады. Тұздалған басылымды жасау үшін қажетті ұзақ экспозиция күн сәулесімен контакттік басылым жасау кезінде ең нашар жағдайда аз ғана қолайсыздық тудырды. Калотипиялық теріс суреттер көбінесе олардың мөлдірлігін жақсарту және басылымдардағы қағаздың дәнділігін азайту үшін балауызбен сіңірілді. Талбот кейде жасырын суретті дамыту принципін енгізген деп дұрыс емес есептеледі. 1820 жылдары Нисефор Ньепс жеке тәжірибелерінде қолданған битум процесі жасырын суреттің химиялық дамуын қамтыды, сондай-ақ Ньепстің серігі және мұрагері Луи Дагерр 1839 жылы көпшілікке таныстырған кеңінен қолданылатын дагеротип процесі де осыны қамтыды. Алайда Талбот оны алғаш рет қағаз негізді процеске және теріс-оң процеске қолданды, осылайша қазіргі уақытқа дейін электронды емес фотосуретке үстемдік еткен әртүрлі дамыған теріс-оң процестерге жол ашты.
Talbot made his first successful camera photographs in 1835 using paper sensitised with silver chloride, which darkened in proportion to its exposure to light. This early "photogenic drawing" process was a printing out process, i. e., the paper had to be exposed in the camera until the image was fully visible. A very long exposure—typically an hour or more—was required to produce an acceptable negative. In late 1840, Talbot worked out a very different developing out process (a concept pioneered by the daguerreotype process introduced in 1839), in which only an extremely faint or completely invisible latent image had to be produced in the camera, which could be done in a minute or two if the subject was in bright sunlight. The paper, shielded from further exposure to daylight, was then removed from the camera and the latent image was chemically developed into a fully visible image. This major improvement was introduced to the public as the calotype or talbotype process in 1841. The light sensitive silver halide in calotype paper was silver iodide, created by the reaction of silver nitrate with potassium iodide. First, "iodised paper" was made by brushing one side of a sheet of high quality writing paper with a solution of silver nitrate, drying it, dipping it in a solution of potassium iodide, then drying it again. At this stage, the balance of the chemicals was such that the paper was practically insensitive to light and could be stored indefinitely. When wanted for use, the side initially brushed with silver nitrate was now brushed with a "gallo nitrate of silver" solution consisting of silver nitrate, acetic acid and gallic acid, then lightly blotted and exposed in the camera. Development was effected by brushing on more of the "gallo nitrate of silver" solution while gently warming the paper. When development was complete, the calotype was rinsed, blotted, then either stabilized by washing it in a solution of potassium bromide, which converted the remaining silver iodide into silver bromide in a condition such that it would only slightly discolour when exposed to light, or "fixed" in a hot solution of sodium thiosulphate, then known as hyposulphite of soda and commonly called "hypo", which dissolved the silver iodide and allowed it to be entirely washed out, leaving only the silver particles of the developed image and making the calotype completely insensitive to light. The calotype process produced a translucent original negative image from which multiple positives could be made by simple contact printing. This gave it an important advantage over the daguerreotype process, which produced an opaque original positive that could be duplicated only by copying it with a camera. Although calotype paper could be used to make positive prints from calotype negatives, Talbot's earlier silver chloride paper, commonly called salted paper, was normally used for that purpose. It was simpler and less expensive, and Talbot himself considered the appearance of salted paper prints to be more attractive. The longer exposure required to make a salted print was at worst a minor inconvenience when making a contact print by sunlight. Calotype negatives were often impregnated with wax to improve their transparency and make the grain of the paper less conspicuous in the prints. Talbot is sometimes erroneously credited with introducing the principle of latent image development. The bitumen process used in private experiments by Nicéphore Niépce during the 1820s involved the chemical development of a latent image, as did the widely used daguerreotype process introduced to the public by Niépce's partner and successor Louis Daguerre in 1839. Talbot was, however, the first to apply it to a paper based process and to a negative positive process, thereby pioneering the various developed out negative positive processes which have dominated non electronic photography up to the present.
Танымалдық
Калотиптердің икемділігіне және оңай жасалуына қарамастан, олар дагеротиптің орнын алмастырмады. Бұл, ішінара, Талботтың өзінің процестерін Англияда және одан тыс жерлерде патенттеуінің салдары болды. Талботтан өзгеше, Дагер өзінің процесін жұртшылыққа қолжетімді ету үшін француз мемлекетінен стипендия алған, бірақ өзінің өнертабысына патент алған жоқ. Англияда 1847 жылы Лондонда Калотип қоғамы құрылып, оннан астам энтузиасттарды біріктірді. 1853 жылы, қағаз негативті фотосуретке түсіру енгізілгеннен кейін он екі жыл өткен соң, Талботтың патенттік шектеулері алынып тасталды. Сонымен қатар, калотип дагеротипке қарағанда нашаррақ бейне беретін. Негатив ретінде қағазды қолдану қағаздың текстурасы мен талшықтары басылған суреттерде көрінетін, нәтижесінде дагеротиптерге қарағанда сәл зерлі немесе бұлыңғыр келетін суреттер тудыратын. Дегенмен, калотиптер және олардан жасалған тұздалған қағаз басылымдары 1850 жылдары Ұлыбританияда және Франциядан тыс Еуропа континентінде, әсіресе калотиптердің эстетикасын бағалаған және коммерциялық фотографтардан өзгешеленгісі келген әуесқой калотипшілер арасында танымал болды. Кейін, он тоғызыншы ғасырда коллодион процесінің арқасында екеуі де дагеротиптің қалыптылығымен және калотиптің көшірмеге түсіру мүмкіндігімен үйлесетін шыны негативтер жасауға қол жеткізді. Британдық фотографтар калотипті Үндістанға да әкелді, мысалы, 1848 жылы Шығыс Үндістан компаниясының хирургі Джон Маккош Махараджа Дулип Сингхтің алғашқы суретін түсірді.
Despite their flexibility and the ease with which they could be made, calotypes did not displace the daguerreotype. In part, this was the result of Talbot having patented his processes in England and beyond. Unlike Talbot, Daguerre who had been granted a stipend by the French state in exchange for making his process publicly available, did not patent his invention. In England, the Calotype Society was organized in London around 1847 attracting a dozen enthusiasts. In 1853, twelve years after the introduction of paper negative photography to the public, Talbot's patent restriction was lifted. In addition, the calotype produced a less clear image than the daguerreotype. The use of paper as a negative meant that the texture and fibers of the paper were visible in prints made from it, leading to an image that was slightly grainy or fuzzy compared to daguerreotypes, which were usually sharp and clear. Nevertheless, calotypes—and the salted paper prints that were made from them—remained popular in the United Kingdom and on the European continent outside France in the 1850s, especially among the amateur calotypists, who prized the aesthetics of calotypes and also wanted to differentiate from commercial photographers, until the collodion process enabled both to make glass negatives combining the sharpness of a daguerreotype with the replicability of a calotype later in the nineteenth century. British photographers also brought the calotype to India, where, for example, in 1848, John McCosh, a surgeon in the East India Company, took the first image of the Maharajah Duleep Singh.