Кіріспе

Монтгомери Мейгс Тейлор (13 қазан 1869 – 21 қазан 1952) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы. Ол 1890 жылдан 1933 жылға дейін Әскери-теңіз күшінде қызмет етті, 1898 жылы Испан-американ соғысы кезінде Манила шығанағы шайқасына қатысты, кейін Бақылау флоты мен Скауттық флотына қолбасшылық етті. 1931 жылдан 1933 жылға дейін АҚШ Азия флотының бас қолбасшысы болды.

Ерте өмір

Тейлор 1869 жылдың 13 қазанында Вашингтон қаласында Джозеф Хэнкок пен Мэри Мейгс Тейлор отбасында дүниеге келді. Ол Америка Азамат соғысы кезінде АҚШ армиясының бас штаб-майстры болған, сондай-ақ оның құрметіне аталған атасы Монтгомери С. Мейгстің үйінде туған. Оның інісі Джон Р. М. Тейлор Филиппин-Америка соғысы кезінде АҚШ армиясының офицері болды.

Алғашқы тапсырмалар

Тейлор 1886 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясына тағайындалды, онда ол мектептің алғашқы футбол командасының үздік жартылай қорғаушысы болды. 1890 жылы академияны бітіріп, "Галена" қарулы кемесінде тағылымдама өтуі тиіс болған, бірақ ол кемеге үлкермес бұрын апатқа ұшырады. Келесі екі жылды "Ричмонд" винттік шлюпінде, "Энтерпрайз" винттік шлюпінде және, ақырында, "Чикаго" қорғалған крейсерінде өткізді. 1898 жылдың 1 мамырында Манила шығанағы шайқасына қатысты. 1903 жылдан 1905 жылға дейін "Хопкинс" канонерлік кемесінің командирі болды. "Буффало" Кариб теңізі мен Орталық Американың батыс жағалауында жүзіп, содан кейін Аляскаға жіберілді. Аляскадағы Кодиак портында тұрғанда Тейлор 1914 жылы Еуропада Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанын білді. 1916 жылы тәмамдағаннан кейін, 1916 жылдың 16 тамызында капитандық шеніне көтерілді. 1918 жылы "Флорида" линкорының командасын қабылдады. "Флорида" соғыс кезінде британдық Ұлы флотпен бірлесіп жұмыс істеді, және Тейлор осы қызметі үшін Әскери-теңіз флотының Ерекше қызмет медалімен марапатталды. 1921 жылға дейін. 1922 жылдың маусым айында 15-ші Әскери-теңіз округінің және Панама каналы аймағындағы Коко-Соло әскери-теңіз операциялық базасының командирі болды. Ол Бақылау флотының қолбасшысы болып тағайындалды, ол теңіз күштерінен тазартылғаннан кейін теңіз жолдарын бақылауға арналған, суасты кемелерінен, эсминецтерден және теңіз корпусы бөлімшелерінен тұратын күштерді басқарды.

Әмірлік

1922 жылы 1 қазанда Тейлор контр-адмирал дәрежесіне көтерілді. 1927 жылдың қыркүйегінде Тейлор Джозеф Дж. Кларкты (кейіннен адмирал, 1944 жылдың маусым айында Филиппин теңізіндегі шайқаста маңызды рөл атқарды) өзінің бөлімнің штаб бастығы етіп тағайындады. Тейлорға 1926 жылдың 30 наурызында барлау флотының (Scouting Fleet) басшылығы тапсырылды. Атлант мұхитында орналасқан барлау флоты Тейлор үшін операциялық тұрғыдан төмендеу болды. Онда екі линкор дивизиясы болғанымен, бұл флоттың ең көне линкорлары еді, ал барлау флоты негізінен крейсерлік және эсминецтік дивизиялардан құралды. Ескі ұшақ тасымалдаушы «Лэнгли» де ұшақтарды оқыту мақсатында барлау флотына қосылды. Тейлордың міндеті – барлау флотын барлау миссияларына дайындау болды. 1928 жылдың жазында вице-адмирал дәрежесіне көтерілді. Энергиялы болғанымен, Азия мен Тынық мұхиты аймағына қызығушылық танытып, блокадалар мен басып алуларды зерттегенімен, Тейлор осы шешуші жылдары соғыс жоспарлауға аз үлес қосты. Теңіз тарихшысы Эдвард С. Миллердің сөзіне сәйкес, Тейлор Жапонияның (Тынық мұхитындағы өсіп келе жатқан теңіз күші) «америкалық достыққа лайық» екеніне сенген, ал жапондықтардың Маньчжурияны бақылауға тырысуын оңды даму деп саққан. Теңіз тарихшысы Роберт Лав осы пікірмен келіседі, Тейлордың қытайлықтарға терең күмәнмен қарағанын және Ұлттық үкіметтің өз аумағын қорғауға бейім емес деп ойлағанын атап көрсетеді. Осы кезеңде Тейлор жапон адмиралы Кичисабуро Номурамен жақын дос болады. Соғыс жоспарлары басқармасында қызмет еткен кезде Тейлор адмирал, командир және капитандыққа тағайындалатын офицерлерді іріктеуге арналған теңіз комиссиясына тағайындалды. Сондай-ақ, ол генерал-майор Смедли Батлердің (USMC) Беннито Муссолини жасаған қылмыс туралы айтқан сөздерін тергеу жөніндегі комиссияға мүше болып кірді. Батлер комиссия жұмысын аяқтамай зейнетке шықты.

Азия флотының қолбасшылығы

Тейлор 1931 жылғы 2 сәуірде адмирал дәрежесіне көтеріліп, Азия флотының (CICAF) Бас қолбасшысы болып тағайындалды. Оның қызметі 1931 жылғы 1 қыркүйектен бастау алды. Ол жоғары лауазымдағылардың келісімін күтпей, жылдам ойланып, шешім қабылдау қабілетімен танылды, соның арқасында бұл лауазымға ие болды. Адмирал Тейлор АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Алыс Шығыстағы рөлінің «күшті тұру» және араласпау болып саналады деп есептеді. Жапонияны соғыс арқылы басып алған территорияларынан күш қолданусыз бас тартуға көндіру мүмкін емес деп ойлады. Дегенмен, қажет болған жағдайда АҚШ-тың араласуға дайын екенін қамтамасыз ету үшін ол шешімді әрекеттер жасады. Азия флоты Филиппиннің Манила қаласында орналасқан еді. Мұқден оқиғасынан кейін Тейлор төрт жылдам эсминецті бұйрықсыз Шанхайға жіберді. Содан кейін, жоғары лауазымдағылардың рұқсатынсыз, ол АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің бір бөлігін қалған кемелеріне отырғызуды бұйырды, осылайша Азия флотының құрлықта да қолдана алатын күштері болды. Ол теңізге шығуға дайындалып тұрғанда, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Уильям В. Пратт оған Шанхайға баруды бұйырды. Тейлордың Азия флотының бас қолбасшысы лауазымындағы қызметі қиын болды. 1932 жылғы 24 ақпанда Тейлор Италия мен Қытайдың халықаралық жанжалға ұшырауына жол бермеуге көмектесті. Құрлықтан атылған артиллериялық снаряды Италияның «Либия» кемесіне тиіп, итальяндықтар қарсы шаралар қолдануы мүмкін екенін мәлімдеді. Тейлор итальяндықтарды, егер ату мақсатты болмаса, оқиғаны аяқталған деп қарастыруға көндірді. Оның кеңесі қабылданып, адмирал Пратт оның шапшаң ойлау қабілеті үшін оны мақтады. 1932 жылғы 5 наурызда Тейлор Қытай мен Жапония арасындағы соғысты зерттеу үшін Ұлттар Лигасының қолдауымен құрылған британдық, француздық және итальяндық бірлескен комиссияға қосылды. Азия флоты 1932 жылғы наурыз айының соңында Манилаға оралды. 1933 жылғы мамыр айында Тейлор Азия флотына Жапонияға достық сапар жасауды бұйырды. Ол император Хирохитодан жылы күтім көрді. Адмирал Тейлор жапондықтармен өте шебер және дипломатиялық қарым-қатынас жасағандығы үшін бүкіл елге танылды.

Зейнеткерлік және өлім

Монтгомери М. Тейлор 1933 жылғы 1 қарашада жас шектеулеріне байланысты АҚШ Әскери-теңіз күштерінен зейнетке шықты. Бірақ зейнетке шығуы Тейлордың қоғамдық қызметін тоқтатқан жоқ. 1936 жылғы 26 қыркүйекте ол Адмирал Гарри Г. Гамлеттің орнына АҚШ Теңіз комиссиясына мүше болып тағайындалды. Ол 1938 жылға дейін комиссияда қызмет етті, содан кейін отставкаға кетті. Томас М. Вудворд Тейлордың мерзімінің қалған бөлігін аяқтау үшін тағайындалды, ол 1939 жылғы 26 қыркүйекте аяқталуға тиіс еді. Тейлор ешқашан үйленбеген. Ұзаққа созылған аурудан кейін ол 1952 жылғы 21 қазанда Бетесда Әскери-теңіз медициналық орталығында инсульттан қайтыс болды. Ол Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.

Сыйлықтар мен марапаттар

Оның марапаттары мен медальдарына Дьюи медалі, Испания кампаниясы медалі, Филиппин кампаниясы медалі, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Жеңіс медалі және Әскери-теңіз күштерінің ерекше қызмет медалі кірді. Ол генерал-майор Закари Тейлорға туыс болғандықтан 1847 жылғы Ацтек клубының мүшесі болды.