Америка Азамат Соғысының қаһарманы – Абнер Рид

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштері офицері (1821–1863)

Абнер Рид (1821–1863) – Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштері офицері, Американдық Азамат соғысында өзінің батылдығымен көзге түскен. Ол «Нью-Лондон» кемесінің командирі болып Миссисипи өзеніндегі патрульдеу кезінде алған жарақаттарынан көз жұмды. Ол қайтыс болған кезде лейтенант-коммандер шеніне жеткен еді.

Ерте өмір және білім

Абнер Рид 1821 жылғы 5 сәуірде Огайо штатының Урбана қаласында Езра Рид пен Нэнси (Кларк) Ридтің отбасында дүниеге келді. Ол Огайо университетінде оқыды, бірақ 1839 жылғы 2 наурызда мичмандыққа ордер алғандықтан, бітіруге бір жыл қалғанда оқу орнын тастады. "Энтерпрайз" кемесіне бекітіліп, 1840 жылғы 16 наурызда Нью-Йорк қаласынан сол шхунамен Оңтүстік Америка суларына аттанды, онда алдымен "Энтерпрайз" және кейін "Делавэр" кемелерінде 1844 жылдың басына дейін қызмет етті. Филадельфиядағы (Пенсильвания штаты) теңіз мектебінде бір жыл оқығаннан кейін, 1845 жылғы 2 шілдеде Рид мичман болып жоғарылатылды. "Дельфин" оны Африканың Атлантикалық жағалауына жеткізді, онда ол 1847 жылдың жазына дейін құл саудагерлеріне қарсы операциялар жүргізді.

Теңіз және жағалаудағы қызмет, 18481860

Келесі тапсырма Фредонияға берілген ол 1848 жылдың 9 қаңтарында Нью-Йорктен шығып, Гвадалупе-Идальго шарты қол қойылғаннан кейін бір апта өткен соң Веракрусқа жетті. Оның кемесі коммодор Мэтью К. Перри эскадрильясының соғыс кемелеріне дереу жабдықтап, маусым айында үйге қайтқанға дейін осы міндетін атқаруын жалғастырды. Фредония 1848 жылдың 11 желтоқсанында Калифорнияға бағыт алды. Алтын жақында ғана табылған, бұл жаңадан алынған аумақтың маңыздылығы мен қызығушылығын күрт арттырды. Кеме Американың Атлантикалық жағалауымен оңтүстікке қарай жүріп, Хорн мүйісін айналып өтіп, 1849 жылдың 31 шілдесінде Сан-Франциско шығанағына жетті және алтын асырудың ең қиын жылында батыс жағалауында жұмыс істеді. 1850 жылдың 4 шілдесінде кеме үйге қайтып, 1851 жылдың 7 қаңтарында Нью-Йоркке жетті. Рид 1853 жылдың күзінде Саранак борттық бу кемесіне бару алдында Филадельфиядағы қабылдау кемесі Юнионда демалысқа шығып, қызмет етті. Бу кемесі оны Жерорта теңізіне апарды, бірақ ол кеме әлі де Еуропа суларында болғанда тастап, Портсмут теңіз базасында қызмет ету үшін АҚШ-қа оралды. Осы уақыт аралығында Ридтің шені өсті. Ол 1853 жылдың 12 сәуірінде теңіз сардары болып тағайындалды және 1854 жылдың 6 ақпанында лейтенантқа дейін көтерілді. Рид 1854 жылдың күзінде соғыс шлюпінің қатарына қосылды, 1854 жылдың 16 желтоқсанында Норфолктан (Вирджиния) шығып, Вест-Индия арқылы Альбани туралы ақпарат іздеді. Бұл соғыс кемесі 1854 жылдың 29 қыркүйегінде Колумбияның Аспинвалл қаласынан (қазіргі Колон, Панама) кетіп, содан бері хабарсыз кеткен. Фалмут тамыз айында Нью-Йоркке оралғаннан кейін, Рид 1855 жылдың 13 қыркүйегінде "Теңіз күштерінің тиімділігін арттыру туралы Конгресс актін орындау" міндетімен жүктелген офицерлер кеңесінің ұсынысы бойынша "теңіз күштерінен шығарылғанына" қатты таң қалды. Ол бұл шешімге шағымданып, 1858 жылы тергеу кеңесі оны қайта қызметке орналастырды. Оның қызметке оралғаннан кейін алғашқы кемесі Supply болды, ол 1858 жылдың күзінде Нью-Йорктен шығып, коммодор Шабриктің Су сиқыршысының рульшісінің өлімі үшін кешірім сұрау және өтемақы талап ету экспедициясының бір бөлігі ретінде Оңтүстік Америка суларына оны қайтарды. Бұл теңізші Парагвайдың артиллериясынан атылған оқтан, Парана өзенін және оның салаларын зерттеу кезінде қаза тапты. АҚШ пен Парагвай арасындағы дауды дипломатиялық жолмен шешкеннен кейін, американдық теңіз күшінің айқын көрсетілімімен, Supply Африка жағалауында, АҚШ-тың Атлантикалық жағалауында және Мексика шығанағында жұмыс істеді.

Next ordered to Fredonia, he departed New York in that storeship on January 9, 1848, and proceeded to Veracruz where she arrived a week after the signing of the Treaty of Guadalupe Hidalgo. His vessel promptly began issuing supplies to the warships of Commodore Matthew C. Perry's squadron and continued such duty until heading home in June. Fredonia again left New York on December 11, 1848, bound for California. Gold recently had been discovered there, greatly increasing the importance of and the interest in that newly acquired territory. The ship proceeded south along the Atlantic coast of the Americas, rounded Cape Horn, reached San Francisco Bay on July 31, 1849, and operated on the west coast during the most tempestuous year of the gold rush. She got underway homeward on July 4, 1850, and reached New York on January 7, 1851. Leave and a tour of duty in Union, the receiving ship at Philadelphia, ensued before Read reported to the side wheel steamer Saranac in the autumn of 1853. She took him to the Mediterranean, but he left that ship while she was still in European waters and returned to the United States for duty at the Portsmouth Navy Yard. Meanwhile, Read had been rising in rank. He received his commission as master effective April 12, 1853, and was promoted to lieutenant on February 6, 1854. Read joined the wardroom of the sloop of war Falmouth in the fall of 1854, departed Norfolk, Virginia, in her on December 16, 1854, and cruised through the West Indies unsuccessfully seeking information concerning Albany. That sloop of war had departed Aspinwall, Colombia, (now Colón, Panama), on September 29, 1854, and had not been heard from since sailing. Soon after Falmouth returned to New York in August, Read was shocked to be "dropped from the Navy" on September 13, 1855, in compliance with the recommendation of a board of officers charged with carrying " into execution an act [of Congress] to promote the efficiency of the Navy." He appealed this decision and was reinstated in rank by a board of inquiry in 1858. His first ship following his return to duty was Supply, which departed New York in the autumn of 1858 and took him back to South American waters as a part of Commodore Shubrick's expedition to demand an apology and retribution for the death of Water Witch's helmsman. That sailor had been killed by fire from Paraguayan batteries upon his side wheel steamer as she explored the Paraná River and its tributaries. Following the resolution of the dispute between the United States and Paraguay through diplomacy backed by a highly visible display of American seapower, Supply operated off the coast of Africa, along the Atlantic coast of the United States, and in the Gulf of Mexico.

Азамат соғысындағы қызмет

Жабдықтар 1860 жылдың 7 желтоқсанында Пенсаколаға, Флорида штатына жетті, бұл Авраам Линкольн АҚШ президенті болып сайланғанынан бір ай мен бір күн өткен соң болды, бұл сепаратистік дағдарысты күшейтті. Бір аптадан астам соң "Уайандот" кемесі корпусын тазалау үшін сол порттағы кемежайға кірді. Бұрандалы пароходта оңтүстік штаттардан келген офицерлердің отставкаға шығуына байланысты офицерлер жетіспеді, сондықтан Рид "Жабдықтардан" алынып, жаңа келген кемеге тағайындалды. Ол Пикенс бекінісінің Конфедерацияның қолына өтпеуіне көмектесті. Бірақ осы іс барысында ол ауырып, емделу үшін үйіне жіберілді.

USS New London командалығы

Қайтадан қызметке дайын болған Рид 1861 жылғы 29 қазанда Нью-Йоркте жаңадан алынған «Нью-Лондон» кемесіне командалық жасады. Ол Міссисипи бұғазында орналасты, онда бұрандалы канонерлік қайық «Р. Р. Куйлермен» бірікті. 1861 жылғы 21 қарашада түннің жарымынан кейін ағаш жүгі бар «Олив» шкунерін тартып алды. Келесі айларда «Нью-Лондон» 30-нан астам сыйлық алды. Оның жетістігі соншалықты ерекше болды, тіпті флот адмиралы Дэвид Фаррагут, теңіз күштері шығанақта екі эскадрильяға бөлінгенімен, «Нью-Лондонды» жаңа командасында ұстап қалуы керек деп ойлады. «Лейтенант Рид осы аймақтағы конфедераттарға үлкен қорқыныш келтірді», - деді ол, «қызметке адалдық таныту үшін оны сақтап қалуым қажет». Ол, «ішкі су жолын бақылау үшін ол мүлдем қажет» деді. 1862 жылғы 25 наурызда «Пас Кристиан» асуында екі конфедерат кемесін тапқанда, «Нью-Лондон» тікелей «CSS Pamlico» және «CSS Oregon» кемелеріне бет алды және екі сағаттық шайқастан кейін оларды оңтүстік жағалауындағы бекіністердің қорғауына ығыстырды. 1862 жылғы 16 шілдеде Рид лейтенант-коммандер болып тағайындалды, ал 1863 жылғы 18 сәуірде Сабина бұғазындағы маякқа жақын жерге түскен қайық экспедициясын басқарды. Олар шамшырақ сақшысының үйінің артында жасырынып отырған конфедерат әскерлерінің шабуылына ұшырады. Ридтің экипажының біреуінен басқа барлығы қайыққа қайтып жүзіп бара жатқанда жараланды. Ридтің өзіне көзіне ауыр оқ тиді. Бірақ ауыр жарақатына қарамастан, ол «Нью-Лондон» жөндеуге Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына май айының соңында оралғанша қызметте болды. «Нью-Лондон» жұмысы аяқталғанша, 22 маусымда Рид кемеден босатылып, капитан Меланктон Смиттен «Мононгахела» кемесінің командасын қабылдауға бұйрық алды. Алты күннен кейін оның жаңа кемесі Миссисипи өзенімен Дональдсонвилл, Луизиананы қорғауға бет алды, оған оңтүстік әскерлері қауіп төндіріп жатқан еді. Виксбург, Миссисипи және Порт-Гадсон қалаларындағы құршауланған өзен жағалауындағы бекіністер конфедерацияның қолынан шығып бара жатқанда, олар өзенде бекініп қалу үшін күшті күресті жүргізіп жатты. «Мононгахела» келесі күндерді Дональдсонвилл мен Нью-Орлеан арасында Миссисипи өзенін патрульдеумен өткізді. 1863 жылғы 7 шілдеде таңертең оңтүстік күштері Дональдсонвилльден он шақырымдай төменде кемеге артиллерия мен мылтықпен оқ жаудырды. Бір снаряд оның сол жақ қанатынан өтіп, Ридтің ішін және оң тізесін жаралады. Ол Луизиана штатының Батон-Руж қаласындағы ауруханаға жеткізілді, ол келесі күні кешке қайтыс болды. Фаррагут және эскадрильяның басқа офицерлері құлаған жолдастарын мақтап, жоғары бағалады. Адмирал Ридтің «осы соғыста кез келген адам сияқты көп шайқасқан болуы мүмкін» деді. «Оның атын атаудың өзі көтерілісшілерге қорқыныш тудырады», - деді Фаррагут. Басқа бір жағдайда адмирал: «Мен оның жеке басы туралы жағымсыз ештеңе білмеймін, бірақ мен білемін, ешбір теңіз флоты одан жақсы офицерге мақтана алмайды және мен оны теңіз флоты мен елі үшін үлкен шығын деп санаймын» деді.

Ready for duty again, Read took command of the newly acquired New London when she was commissioned at New York on October 29, 1861. Assigned to the Gulf Squadron, his screw steamer was stationed in Mississippi Sound where she joined screw gunboat R. R. Cuyler in taking the lumber laden schooner Olive shortly before midnight on November 21, 1861. In ensuing months, New London took over 30 prizes. Her success was so remarkable that Flag Officer David Farragut felt that he must hold New London in his new command even though she had been assigned to the eastern group when the Navy divided its force in the gulf into two squadrons. " Lieutenant Read's having made her such a terror to the Confederates in this quarter", he explained, " that justice to the service required me to keep her " She was, he maintained, " absolutely necessary to command the inland passage "

Read and his ship were ever ready to face up to any challenge which confronted them. When he found " two rebel steamers at Pass Christian " on March 25, 1862, New London headed straight for CSS Pamlico and CSS Oregon and drove them off to the protection of Southern shore batteries after a two hour engagement. Read was promoted to lieutenant commander on July 16, 1862, and on April 18, 1863, he led a boat expedition which landed near the lighthouse at Sabine Pass. It was attacked by a large force of Confederate troops who had been hiding behind the light keeper's house. All but one member of Read's crew were wounded as they raced back to their boat and rowed to New London. Read himself suffered a serious gunshot wound of the eye. Yet, despite his painful injury, he remained on duty until New London returned to New Orleans, Louisiana, late in May for repairs. While work on New London was still in progress Read was detached from her on June 22 and ordered to relieve Captain Melancton Smith in command of Monongahela. Six days later his new ship headed up the Mississippi River to defend Donaldsonville, Louisiana, which was then being threatened by Southern troops. As its beleaguered riparian fortresses at Vicksburg, Mississippi, and Port Hudson were about to slip from its grasp, the Confederacy was struggling desperately to maintain some hold on the river. Monongahela spent the ensuing days patrolling the Mississippi between Donaldsonville and New Orleans. On the morning of July 7, 1863, Southern forces opened fire on the ship with artillery and musketry when she was about ten miles below Donaldsonville. A shell smashed through the bulwarks on her port quarter wounding Read in his abdomen and his right knee. He was taken to a hospital at Baton Rouge, Louisiana, where he died on the evening of the next day. Farragut and the other officers of the squadron were lavish in praise of their fallen comrade. The admiral said that Read had " perhaps done as much fighting as any man in this war The very mention of his name", Farragut maintained, "was a source of terror to the rebels." On another occasion, the Admiral said, "I know nothing of him prejudicial as a man, but I do know that no Navy can boast a better officer and I deem him a great loss both to the Navy and to his country."

Мұралық

Айннер Рид және Айннер Рид эсминецтері оның құрметіне аталған.