Кіріспе

Жаңа Зеландияның тележүргізушісі

Сэр Пол Скотт Холмс (29 сәуір 1950 – 1 ақпан 2013) – Жаңа Зеландияның радио және тележурналистикасы арқылы ұлттық деңгейде танымал болған тележүргізуші. Холмс 1980-жылдардағы алғашқы маңызды прайм-тайм ағымдағы оқиғалар бағдарламаларының бірі – «Холмс» бағдарламасын жүргізді, ол 1989 жылдан 2004 жылға дейін TV One арнасында көрсетілді. Холмс 1985 жылдан 2008 жылға дейін Newstalk ZB таңғы бағдарламасын, ал 2009 жылдан 2012 жылға дейін сенбі күнгі таңғы бағдарламасын жүргізді. Холмс басқа да жобалармен айналысты, оның ішінде 2005 жылы Prime Television арнасындағы қысқа мерзімді апталық бағдарлама, «This Is Your Life» бағдарламасын екі рет жүргізу және 2009 жылдан 2012 жылға дейін зейнетке шыққанға дейін жексенбі күнгі таңғы саяси ток-шоу «Q+A» бағдарламасын жүргізу кірді. Оның жоғары беделі мен даулы мінезіне байланысты Холмстің жеке өмірі оның қайырымдылық қызметтерімен бірге жиі жарияланды. Ол өмірінің көп бөлігін назарда болды, оның ішінде Паралимпиаданы қолдауы, ұлының дүниеге келуі, некесінің ажырасуы, қызының есірткіге тәуелділігі және өлімі осыған жатады. Холмс сонымен қатар «Холмс» бағдарламасында ауруға шалдыккан жас қыз – Ив ван Графхорст туралы хабардан кейін, Жаңа Зеландияда СПИД туралы хабардарлықты арттырғаны үшін марапатталды. Алайда, ол түрлі терілі адамдарға, әсіресе маори және қара нәсілділерге қатысты өрескел пікірлері үшін сынға ұшырады. Өзінің жетістіктерінің арқасында Холмс белгілі бір мәртебеге ие болды және көбінесе басқа да БАҚ-тарда, мысалы, ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан «Shortland Street» телесериалында пайда болды. Холмс 1999 жылы ракқа емделді, ал 2012 жылы жүрек операциясы жасады. Ол соңғы емнен кейін көп ұзамай зейнетке шықты және 2013 жылы Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы оны рыцарь атағына ие етті. Одан екі апта өткен соң Холмс Хоукс-Бейдегі үйінде қайтыс болды.

Ерте өмір

1950 жылы Крисси мен Генри Холмстың тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келген Холмс Хоукс-Бэй аймағында өсіп, Хаумоана бастауыш мектебін, содан кейін Гастингстегі Караму орта мектебін бітірді. Ол және кіші інісі Кен қайық спортымен және дебаттармен айналысты, ал Пол мектепте үлгілі оқушы болды. Холмс радиоға қызығушылық танытты, ал жоғарғы сыныптарда отбасылық таспаға дикторлық оқуларын жазумен, жергілікті радиостанцияда өтініш берумен және сахнада актерлік өнермен айналысты. Ол Веллингтонның Виктория университетінде заңды оқуға түсті. 15 жыл бойы «Холмс» бағдарламасын жүргізгеннен кейін, оған жылдық келісімшарттың орнына алты айлық келісімшарт ұсынылғанына наразы болып, 2004 жылдың 2 қарашасында бағдарламадан кетті. Содан кейін ол үш жылдық келісімшарт ұсынған бәсекелес «Prime Television» телекомпаниясына өтті. Оның жаңа бағдарламасы «Пол Холмс» 2005 жылдың 7 ақпанында «Prime» телеарнасында эфирге шықты. Жаңа бағдарлама Джон Кэмпбеллдің «Campbell Live» (TV3) және Сьюзан Вудтың «Close Up» (TV One) бағдарламаларымен үштік бәсекелестікке түсті, мұндай жағдай Жаңа Зеландия теледидарында бұрын болған емес. Денсаулығына қатысты алаңдаушылықтың себебі – қатерлі ісіктің қайта оралуы болды. Маусым айында оған жүрек операциясы жасалып, жазылу үшін жасанды комаға енгізілді. 2012 жылдың қарашасында бір телеарна блогы Холмстың жүрек жеткіліксіздігінен тағы бірнеше апта ғана өмір сүре алатынын жазды. Холмс бұл ақпаратты жоққа шығарды. Холмс 2012 жылдың қарашасында Ким Доткомды қатыстырған соңғы сұхбатын берді. Сұхбаттан кейін Холмс пен Дотком дос болып, Холмсқа соңғы күндері Дотком барып көріп қайтты. Холмс 2008 жылдың соңында «ZB» радиосындағы таңғы бағдарламасын қырыққаннан кейін Майк Хоскингке жол берді, ал оның орнына Хоскинг бағдарламасына күнделікті телефон арқылы қосылып тұрды. Бірақ ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін бұл да тоқтатылды. 2013 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Холмс радио хабарларын тарату және қоғамға сіңірген қызметтері үшін Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің серігі атағымен марапатталды. Денсаулығының нашарлауына байланысты оның марапатталуы жоспарланған мерзімінен ертерек, 2013 жылдың 16 қаңтарында оның үйінде өтті. Бір аптадан кейін Холмс ауруханаға түсті. Ол екі түн бақылауда болды, содан кейін отбасының күтіміне қайтарылды. Холмс 2013 жылдың 1 ақпанында Хоукс-Бейдегі отбасылық үйінде қайтыс болды. Оның қошеметке алу рәсімі 8 ақпанда өтті.

Жеке өмір

Холмстің жеке өмірі БАҚ-та кеңінен жарияланды, өйткені оның танымал статусы сұхбат алатын адамдармен шайқасқан деңгейге жетті. Ол өмірінде бірнеше рет өлімге жуық болды. Алғашқысы 1973 жылы болды, ол ауыр автокөлік апатына ұшырап, мойны сынды, содан кейін миына қан құйылып, бір көзінің көру қабілеті жойылды. 2004 жылы ол өзінің ескі Boeing Stearman бипланымен екі рет апатқа ұшырады: 14 қаңтарда Тұрангиден оңтүстік-шығысқа қарай және 31 желтоқсанда Гастингс маңындағы Бридж Па әуежайында. Холмс сонымен қатар көптеген денсаулық мәселелерін жеңіп шықты, оның ішінде 1999 жылы простата қатерлі ісігінен айығып, гипертрофиялық кардиомиопатия жүрек ауруын еңсерді. Кейіннен Холмс өміріндегі ең мақтан тұтатын сәттердің бірі – Миллидің оны «әке» деп атағаны екенін айтты. Холмс келесі жылы Эльдерге үйленді, бірақ неке 5 жылға ғана созылды. Некесінің соңына қарай Холмс әріптесі Флэр Ревеллмен қысқа ғана роман бастады, нәтижесінде ол әйелі мен балаларын тастап кетті. Холмс Миллидің жағында болды және есірткіге қарсы күреске қатысты. Холмс мәселені көпшілік алдында талқылап, Миллидің жігітіне қарсы шығуы екеуінің бір жылдан астам уақыт бойы араздасуына себеп болды. 2010 жылдың қаңтар айында олар қайта табысты. 2014 жылы Миллидің жігіті Коннор Моррис Батыс Оклендтің Масси қаласындағы төбелес кезінде қаза тапты.

Даулар

Холмс бірқатар белгілі тұлғалар мен мәселелер туралы даулы пікірлері үшін бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті, соның ішінде 2003 жылы вахи тапу (маори қасиетті орындары) туралы жасаған ескертуі. 2001 жылы Телерадио хабарларын тарату стандарты жөніндегі орган «Жоғалған ұрпақ» деп аталған науқанды қамтыған бірнеше жаңалықтардағы теңгерімсіздік пен журналистік әдепсіздік үшін Холмсқа қарсы шешім шығарды. Оуклендтегі маркетолог Ричард Пул басқарған науқан, сол кездегі Хелен Кларк басқаратын үкіметті «жас жаңазеландиялықтардың» миын кетіруде кінәлады, бұл сол кездегі маңызды саяси мәселе болды. Кейіннен науқанның саяси мақсатта болғаны және Жаңа Зеландия Бизнес клубынан қаржылық қолдау алғаны анықталды, Холмс бұл туралы білген, бірақ жарияламаған. 2003 жылдың қыркүйегінде ол радио бағдарламасында Біріккен Ұлттар Ұйымының бас хатшысы Кофи Аннанды «көңілді қара нәсілді» деп бірнеше рет атады. Бұл сөздерге халықаралық деңгейде наразылық туды, бірақ Холмс бірнеше рет шынайы кешірім сұрағаннан кейін жұмысын сақтап қалды, өзін «шаршаған» деп мәлімдеді. Оның телешоуының негізгі демеушісі Mitsubishi Motors қолдауын кері тартып алды. 2004 жылдың наурыз айында ол Израильдің сол кездегі премьер-министрін «қасапшы Шарон» деп атады. Содан кейін ол Тариана Турияны «шатасқан майлы кесек», «құтырған», «қырсыққа берілген», «дауыс беруге батылы жоқ», «әңгіме көп, іс аз» және «толық ақымақ» деп сипаттады. 2010 жылдың қарашасында TVNZ Холмс Q&A ток-шоуындағы өміріне қатысты ресми шағымдарды тергеуді жоспарлап отырғанын хабарлады, бұл Hobbit фильмі жобасының даулы мәселесіне қатысты болды. 2012 жылдың ақпанында Холмс The New Zealand Herald газетінде Вайтанги күні мен маори халқына қатысты сынға толы мақала жариялады. Ол Вайтанги күнін «сасқан маори шеткі өзін-өзі жоққа шығару күні» деп атады және «маоридің балаларын оқытудағы және оларды балаларын ұрудан тоқтатудағы үмітсіз сәтсіздігін» сипаттады. Бұл мақаладан кейін бірнеше ресми шағымдар түсті, олар Жаңа Зеландия Баспасөз кеңесімен мақұлданды.