Кіріспе

Исландиялық тележүргізуші, журналист, аудармашы және жазушы. Магнус Магнуссон (туған аты Магнус Сигурстейнссон; 12 қазан 1929 – 7 қаңтар 2007) – Исландияда туған, Біріккен Корольдікте тұратын журналист, аудармашы, жазушы және тележүргізуші. Рейкьявик қаласында дүниеге келген ол өмірінің көп бөлігін Шотландияда өткізді, бірақ ешқашан британдық азаматтық алған жоқ. Ол BBC телеарнасының журналисі ретінде көзге түсті және 25 жыл бойы BBC телеарнасының «Mastermind» викториналық бағдарламасын жүргізді.

Ерте өмір

Магнус Сигурштейнсон 1929 жылғы 12 қазанда Рейкьявик қаласында дүниеге келді, бірақ әкесі, Сигурстейнн Магнуссон, Исландия консулы болған Эдинбургте өсті. Шотландияда оның отбасы британдық атау жүйесін қабылдады, ал Магнус бала кезінен бастап әкесінің әкесінің атын тегі ретінде қолданды. Магнуссон отбасы Эдинбургтың шығыс жағындағы Портобеллодағы Джон-стритте тұрды. Ол Эдинбург академиясында, мектептің марш түріндегі мыс қоспасынан жасалған музыкалық тобында, сондай-ақ Оксфордтың Иисус колледжінде білім алды.

Журналистика және теледидар

Оксфордты бітіргеннен кейін ол Scottish Daily Express және The Scotsman газеттерінде тілші болды. 1962-1964 жылдары ол Saltire қоғамының New Saltire журналын басқарды. 1967 жылы бос штатты жұмыскер болып, кейін BBC-ге өтті. 1968 жылы ол BBC балалар бағдарламасы Jackanory-ның бес бөлімінде «Исландия әңгімелерінің» ағылшын тіліне аудармаларын оқып берді. Ол тарих және археология тақырыбындағы бағдарламаларды жүргізді, оның ішінде Chronicle және Б.С. Киелі жерлер археологиясы, сондай-ақ жаңалықтар бағдарламаларында көрінді. Кейінірек Магнуссон New Statesman журналына материалдар жазды.

Жасаған

Магнуссон 1972 жылдан 1997 жылға дейін BBC1 арнасында ұзақ жылдар бойы көрсетілген «Мастермайнд» викториналық шоуын жүргізді. Оның «Мен бастадым, демек аяқтаймын» деген сөздерін кейінгі жүргізушілер де қолданды, ол шоуда сұрақ оқып жатқанда, қатысушыға сұрақ қоюға берілген уақыт бітіп қалғанда айтылатын еді. Магнуссон өзінің ролінде «Morecambe and Wise» бағдарламасында «Мастермайндты» жүргізіп, сондай-ақ «Dizzy Heights» балалар сериалында және «The Goodies» сериалының «Frankenfido» атты эпизодында Магнус Магний рөлінде түсті. Магнуссон 1997 жылдың қыркүйегінде «Мастермайндты» 25 жыл бойын жүргізуді аяқтады, ал бастапқы қара кресло өндіріс аяқталғаннан кейін оған сыйға берілді, ол қайтыс болғаннан соң оның қызы Салли Магнуссонға өтті. Кейін Магнуссон алғашқы «Мастермайнд» финалының 30 жылдығын мерекелеу үшін 2002 жылдың 30 желтоқсанында BBC Two арнасында бір реттік арнайы кешті ұсынды. Бұл Хэмфрис жүргізуші ретінде BBC арнасына қайта оралған негізгі шоудың алғы күреші болды. Өмірінің соңына таяу Магнуссон 2006 жылғы чемпион Джефф Томасқа кубок тапсыру үшін «Мастермайнд» сериалына оралды. Салли Магнуссон келесі жеңімпаз Дэвид Кларкқа кубок тапсырды, сонымен қатар әкесіне және оның шоуға қалдырған мұрасына құрмет көрсетті.

Магнус Магнуссон қағидаты

Магнус Магнуссон принципі – бұл көбінесе викториналар мен жарыстармен байланысты ереже немесе басшылық қағида, әсіресе британдық "Мастермайнд" телешоуы арқылы кеңінен танымал болды, осы шоуды Магнус Магнуссон ұзақ жылдар бойы жүргізді. Принципнің мәні: "Бастаған жолымды аяқтаймын". Бұл принцип викторина кезінде қолданылады, егер жарысқа қатысушыға уақыт бітіп бара жатқанда сұрақ қойылса; жүргізуші сұрақты аяқтауға және жарысқа қатысушыға жауап беруге мүмкіндік береді, тіпті белгіленген уақыт өткеніне қарамастан. Бұл принцип викторинадан тыс жағдайларда да жиі айтылады, бұл жаңа уақыт шектеулеріне немесе туындаған қиындықтарға қарамастан, қолға алынған істерді немесе міндеттерді аяқтауға деген бейілділікті көрсетеді.

Аудармашы

Магнуссон қазіргі исланд және көне норвеж тілдерінен ағылшын тіліне түрлі кітаптарды аударған немесе бірлесіп аударған. Олардың ішінде Исландиядан Нобель сыйлығын алған романшы Халлдор Лакснесстің бірнеше туындылары, сондай-ақ ол Германн Палссонмен бірге «Penguin Classics» үшін аударған бірқатар норвеж сағалары бар: «Ньяль сагасы» (1960), «Винланд сағалары» (1965), «Король Харальд сагасы» (1966) және «Лаксдейла сагасы» (1969).

Сыйлықтар мен қайырымдылық қызметтер

Магнуссонға 1989 жылы Британ империясы орденінің кавалер-командоры құрметті атағы берілді. 1995 жылы қазан айында өткен 94-ші жылдық жалпы жиналыста ол құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғамның президенті болып сайланды, Макс Николсоннан кейін осы лауазымды 2000 жылға дейін атқарды. Ол 1992 жылы Шотландия табиғи мұрасының негізін қалаушы төрағасы, ал 1978 жылы Шотландия шіркеулерінің сәулеттік мұрасын сақтау қорының негізін қалаушысы болды (2012 жылы ол Шотландия шіркеулері қоры болып өзгерді). 1975-1978 жылдары Эдинбург университетінің лорд-ректоры, ал 2002 жылы Глазго Каледония университетінің канцлері болды. Глазго Каледония университетіндегі Магнус Магнуссон атындағы стипендиялық бағдарлама, оның құрметіне аталған интеллектуалдық топ.

Өлім

2006 жылдың 12 қазанында, 77 жасқа толған күні Магнуссонға қарын безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Магнуссон ащылықпен: "Бұл менің өмірімдегі ең жаман туған күнім болуы керек" деді. Денсаулығының нашарлауына байланысты ол көптеген қоғамдық шараларға қатысуын тоқтатуға мәжбүр болды. 2007 жылдың 7 қаңтарында дүние салды. Аигас далалық орталығында оның құрметіне Магнус үйі деп аталатын ғимарат бар.

Отбасы

Магнуссон 1954 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Мами Бэрдқа үйленген. Олардың бес баласы болды. Олардың үлкен ұлы Сигги 1973 жылы жол апатында қаза тапты, қаланың Батыс жағындағы Аннислендте Глазго академиясының ойын алаңына жақын жерде көлік шауып өткен. Олардың қызы Салли – журналист, жазушы және тележүргізуші, ал кіші ұлы Джон – теледидар продюсері, жазушы және режиссер.