Кіріспе

XVIII ғасырдағы ағылшын теңізші және саяхатшы капитан Тобиас Фурно (1735 жылғы 21 тамыз – 1781 жылғы 18 қыркүйек) – британдық теңізші және Корольдік теңіз флоты офицері, Джеймс Кукпен бірге екінші саяхат экспедициясына қатысты. Ол әлемді екі бағытта да айналып өткен алғашқы адамдардың бірі болды, содан кейін Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде британдық кемеге командирлік етті.

Ерте өмір

Фурно Сток-Дамерелдің жанындағы Свилли үйінде, Уильям Фурноның (1696–1748) және Сюзанна Уилкокстың (1698–1775) ұлы болып дүниеге келді. Ол Корольдік теңіз күштеріне қабылданды және Жеті жылдық соғыстың (1760–1763) соңғы кезеңінде Франция және Африка жағалауларында, сондай-ақ Батыс Үндістанда қызмет етті. Ол капитан Сэмюэл Уоллистің дүние жүзін айналу сапарында (1766 жылдың тамызы – 1768 жылдың мамыры) екінші лейтенант болды. Уоллис ауырып, кабинасына қамалып қалғандықтан, Фурно Таитиге аяқ басқан алғашқы еуропалық болып, туды көтерді, жердің бір бөлігін қазып алды және осы жерді оның Мажестісінің атынан иеленді (1767 жылдың 25 маусымы).

Кукпен бірге қызмет ету

1771 жылғы қарашада Фурноға Джеймс Кукпен бірге оның екінші сапарында жүрген HMS командалық берілді. Бұл экспедицияда Фурно екі рет жетекшісінен бөлінді (1773 жылдың 8 ақпанынан 1773 жылдың 19 мамырына дейін; және 1773 жылдың 22 қазанынан 1774 жылдың 14 шілдесіне дейін, Англияға оралған күні). Алғашқы сапарда ол Ван Димен жерінің (қазіргі Тасмания) оңтүстік және шығыс жағалауларының көп бөлігін зерттеді және аралдың ең алғашқы британдық картасын жасады. Өкінішке орай, ол бірнеше жер атауларын қате картаға түсірді. Ол Д’Энтрекасто каналының басталуын көріп, оны Шторм-Бей деп ойлады. Ол Кейп Пилар айналып өтіп, Фредерик Хендрик мүйісінің оңтүстігіндегі шығыс жағалауда екенін санады, бірақ ол бір тоқталым орнына ертерек бұрылып, Бруни аралына келді, онда ол кемесінің құрметіне Әңгімелесу шығанағын атады. Солтүстіктегі мүйісті Фредерик Хендрик мүйісі деп есептеді, оның ар жағында Фредерик Хендрик шығанағы бар екенін ойлап, екі атауын да картаға енгізді. Солтүстік-шығысқа қарай Фурно Мария аралының қайда орналасқанын көре алды, бірақ жердің бірнеше қосымша бөліктері байқалды, сондықтан ол оны Мария аралдары деп атады. Оның берген көптеген атаулары бүгінге дейін сақталған; Кук үшінші сапарында жағалауды аралап, Фурноның есебі мен сипаттамасын растады, кейбір ұсақ сын-пікірлер мен түзетулер енгізді және оның құрметіне Басс бұғазының шығыс кіреберісіндегі Фурно тобын, ал қазір Төмен архипелаг деп аталатын топты атады. 1773 жылғы қазанда «Әдеміет» «Резолюциядан» Жаңа Зеландия жанында бөлінгеннен кейін Фурно жалғыз өзі үйіне оралды, олмен бірге Улайетеа (Раиатеа) Омайын алып келді. Ұлыбританияға саяхат жасаған алғашқы Оңтүстік теңіз аралдарының тұрғыны Кукпен бірге 1777 жылғы 12 тамызда Таитиге оралды. Сондай-ақ, Фурноның Оңтүстік теңіз аралдарына үй жануарларын және картопты сәтті әкелгені де атап өту керек.

Кейінгі командалар

Фурно 1775 жылы капитан болды. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде ол HMS Syren кемесінің командирі болды және 1776 жылғы 28 маусымда Оңтүстік Каролина штатындағы Чарльстонға жасалған британдық шабуылға басшылық етті. Фурно басқаруымен, Syren кемесі 1777 жылғы 6 қарашада Род-Айленд штатының Пойнт-Джудит жанында құлап кетті. Кейбір дереккөздерде 10 қараша деп көрсетілген, бірақ әскери соттың мәліметтері мен басқа ресми құжаттар 6 қараша күнін көрсетеді. Фурно 1781 жылы отбасы құрмай қайтыс болды және ол туған Плимут қаласындағы Сток Дамерел шіркеуіне жерленді.