Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық жазушы
American writer
Зерна Аддас Шарп (12 тамыз 1889 – 17 маусым 1981) – американдық педагог және кітап редакторы, ол бастауыш сынып оқушыларына арналған «Дик және Джейн» сериясының авторы ретінде ең көп танылған. Чикаго, Иллинойс штатындағы Скотт, Форсман және Компания баспасынан шыққан оқулықтар, оның ойдан шығарылған туыстары «Дик», «Джейн», «Салли» және басқа кейіпкерлердің қызметтерін сипаттайды. Бұл оқулықтар АҚШ және көптеген басқа ағылшын тілді елдердегі мектептерде дерлік қырық жыл бойы кеңінен қолданылды. «Біз көріп тұрамыз, келіп-кетіп жүреміз, жұмыс істейміз және ойнаймыз, Дик пен Джейнмен көңіл көтереміз» сияқты тақырыптарды қамтитын серия 1973 жылға дейін сатылды және оқуды «көріп, айту» әдісімен үйретуге бағытталған.
Zerna Addas Sharp (August 12, 1889 – June 17, 1981) was an American educator and book editor who is best known as the creator of the Dick and Jane series of beginning readers for elementary school aged children. Published by Scott, Foresman and Company of Chicago, Illinois, the readers, which described the activities of her fictional siblings, "Dick," "Jane," "Sally," and other characters, were widely used in schools in the United States and many other English speaking countries for nearly forty years. The series, which included such titles as We Look and See, We Come and Go, We Work and Play, and Fun with Dick and Jane, among others, was marketed until 1973 and used the look say method of teaching reading.
Ерте өмір және білім
Зерна Аддас Шарп 1889 жылы 12 тамызда Индиана штатының Клинтон округіндегі Хиллисбург қаласында Чарльз және Лотти (Смит) Шарптың отбасында дүниеге келді және отбасының бес баласының ең үлкені болды. Зернаның әкесі Хиллисбургте жалпы мақсаттағы дүкенге ие болған. Орта мектепті бітіргеннен кейін ол Марион қаласындағы Марион Нормал колледжінде (Индиана Веслиан университеті) бір жылдық мұғалімдерді даярлау курсын бітірді, бірақ диплом алмады, содан кейін Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университетіне қатысты.
Zerna Addas Sharp was born on August 12, 1889, to Charles and Lottie (Smith) Sharp in Hillisburg, Clinton County, Indiana, and was the eldest of the family's five children. Zerna's father owned a general store in Hillisburg. After graduating from high school she completed a year of teacher training at Marion Normal College (Indiana Wesleyan University) in Marion, Indiana, but never earned a degree, and later attended Columbia University in New York City.
Алғашқы жылдар
Шарп мансабын педагог ретінде бастады. Ол шамамен он жыл бойы Индиана штатының Хиллисбург, Кирклин және Ла Порте қалаларындағы бастауыш мектептерде бірінші сынып оқушыларына сабақ берді. Шарп бастауыш мектеп директоры лауазымында да жұмыс істеді.
Sharp began her career as an educator. She taught first grade students for nearly a decade at elementary schools in Hillisburg, Kirklin, and La Porte, Indiana. Sharp also served as an elementary school principal.
Дик пен Джейн оқырмандарының жасаушысы
Шарп Дик пен Джейн оқулықтары үшін кейіпкерлер мен тұжырымдама жасады, олар басқа оқу материалдарымен алмастырылмас бұрын, АҚШ және басқа ағылшын тілінде сөйлейтін елдердегі сыныптарда шамамен төрт он жыл бойы кеңінен қолданылды. Ол Чикагодағы Scott, Foresman and Company баспасында оқу кеңесшісі және оқулық редакторы болып жұмыс істеген кезде бастауыш сынып оқушыларына арналған оқулықтар идеясын ойлап тапты. Гари мен Шарп кітапты оқитын балалардың кейіпкерлермен оңай танысып, оларды өзіне жақын сезінуін қалады. Сондай-ақ, кейіпкерлердің күнделікті әрекеттерге қатысуын қалады. Дик пен Джейн оқулықтары пайда болғанға дейін, оқу құралдарында "күрделі тілмен жазылған, аздаған суреттері бар Киелі кітаптардан алынған әңгімелер мен ертегілер жиі кездесетін". Шарп оқулықтардың авторы немесе суретшісі емес. Дик пен Джейн оқулықтарының негізін қалаушы ретінде Шарп оқулықтардың форматы мен мазмұнын жасады, сондай-ақ басқалар ұсынған сюжеттерді іріктеді. Грей Уильям Х. Элсонмен бірлесіп Эльсонның негізгі оқулықтарын (1936 жылы Эльсон Грейдің негізгі оқулықтары деп қайта аталды) жазды, оларды Скотт Форсман Чикаго, Иллинойс штатында жариялады. Шарп жасаған "Дик" және "Джейн" кейіпкерлері 1930 жылы оқулықтар сериясында алғаш рет пайда болды. 1940 жылы Эльсон Грей сериясы аяқталғаннан кейін, Шарп кейіпкерлері "Дик және Джейн" оқулықтары ретінде танымал болған бастауыш сынып оқулықтарының келесі сериясында қолданылды. Оқулықтармен бірге келген оқушыларға арналған нұсқаулықтарда да сөздерді суреттер арқылы түсіну және мәтінде кездесетін сөздерді қайталау арқылы оқу әдісі қолдануға кеңес берілді.
Sharp created the characters and concept for the Dick and Jane readers, which were widely used in classrooms in the United States and in other English speaking countries for nearly four decades before they were replaced with other reading texts. She came up with the idea for the beginning readers for elementary school children while working as a reading consultant and textbook editor for Scott, Foresman and Company, a publisher in Chicago, Illinois. Gary and Sharp wanted children who read the books to be able to readily identify with the characters. They also wanted the characters in the stories to participate in typical activities. Before the appearance of the Dick and Jane stories, reading primers "generally included Bible stories or fairy tales with complicated language and few pictures." Sharp was not the author or illustrator of the texts. As the creator of the Dick and Jane beginning readers, Sharp designed the format and content. She also selected the storylines from ideas that others submitted. Gray co authored with William H. Elson the Elson Basic Readers (renamed the Elson Gray Basic Readers in 1936), which Scott Foresman published in Chicago, Illinois. The "Dick" and "Jane" characters, created by Sharp, made their debut in the series in 1930. After the Elson Gray series ended in 1940, Sharp's characters continued in a subsequent series of primary readers that were better known as the "Dick and Jane" readers. Teacher guides accompanying the texts also encouraged adoption of the whole word (look say) method of identifying the meaning of words from the illustrations and repeating words introduced in the text.
Мазмұн әзірлеушісі
Шарп акварель суреттері мен мәтіндер бірлесіп жұмыс істеп, жас оқырмандарға жақын болатын және оларды оқуды жеңілдетуге көмектесетін әңгімелерді ұсынуы керек деп ойлады. Мәтін сөздердің қайталануын қамтамасыз етті, ал суреттер оқушыларға сөздердің мағынасын түсінуге көмектесетін визуалды нығайтуды ұсынды. Шарп жаңа оқырмандарға әр бетке бір жаңа сөзден және әрбір әңгімеге бес жаңа сөзден артық енгізбеуді ұсынды. «Дик пен Джейн» оқулықтары осы форматты сақтады. Шарп суретші Элеонор Б. Кэмпбеллмен бірге жұмыс істеді, ол «Дик пен Джейн» оқулықтарына көптеген суреттер салды, сондай-ақ басқалармен бірге мазмұнды жасады және өңдеді. Сонымен қатар, Шарп әңгімелердегі кейіпкерлерге ат қойып, макет пен суреттерді бақылады. Әйел алған емес Шарп, «Дик» және «Джейн» есімді екі басты кейіпкерді өзінің балалары деп атады. Бұл есімдердің оңай айтылатыны үшін таңдалғаны туралы айтылды. Мәтіннің тілінің шынайы болуын қамтамасыз ету үшін Шарп балалардың ойындарын бақылап, олардың сөйлеу үлгілерін тыңдады. «Дик пен Джейн» оқу сериясы мектеп жасындағы балаларға оқуды және американдық орта таптың құндылықтарын үйретті. Шарп таңдаған сюжеттер екі ата-анасы бар, қала маңындағы үйінде тұратын, үш баласы мен екі үй жануары бар стереотиптік американдық орта таптың ақ отбасының өмірін және тәжірибесін бейнеледі. «Әкесі» костюм киіп, кеңседе жұмыс істеді, газонды шапты және машинасын жуды. «Анасы» үйде болып, үй шаруасын жасап, балаларды тәрбиеледі. Отбасының үш баласының үлкені «Дик» белсенді және тәртіпті болды. «Джейн» екінші бала, әдемі және беймаза. Ол сондай-ақ кішкентай қарындасы «Сэллиге» күтім жасады. Отбасының иті «Спот» деп, ал мысығы «Пуф» деп аталды. Көркем отбасының қала маңындағы үйі ақ қоршаумен қоршалған. Оқулықтар бүкіл елге тарату үшін жасалғандықтан, мәтін мен суреттерде таулар, өзендер, көлдер, жазықтар немесе теңіз жағалауы сияқты нақты аймақтық географиялық есімдерді атаудан аулақ болды.
Sharp felt that the watercolor illustrations and texts should work together to provide stories that young readers would relate to and help them learn to read more easily. The text introduced a repetitive pattern of words; the illustrations provided visual reinforcements to help students understand the meaning of the words. Sharp suggested that primers introduce to new readers only one new word on each page and only five new words in each individual story. The Dick and Jane primers adhered to this format. Sharp worked with illustrator Eleanor B. Campbell, who did most of the illustrations for the Dick and Jane readers, and others to produce and edit the content. In addition, Sharp named the characters in the stories and supervised the layout and illustrations. Sharp, who never married, referred to the two main characters, "Dick" and "Jane," as her children. These names were chosen because they were easy to sound out. To make sure language in the texts were authentic, Sharp also observed children playing and listened to their speech patterns. The Dick and Jane reading series taught reading as well as American middle class values to school aged children. The storylines that Sharp selected described the lives and experiences of a stereotypical American middle class, white family in a two parent suburban home that included three children and two pets. "Father" wore a suit, worked in an office, mowed the lawn, and washed the car. "Mother" stayed at home, did housework, and raised the children. "Dick," the oldest of the family's three children, was active and well behaved. "Jane," the second oldest child, was pretty and carefree. She also helped care for the youngest sibling, a baby sister named "Sally." The family dog was named "Spot;" their cat was named "Puff." The fictional family's suburban home was surrounded with a white picket fence. Because the readers were made for nationwide distribution, the text and illustrations intentionally lacked references to specific regional geography such as mountains, rivers, lakes, plains, or the seashore.
Сын-пикірлерге жауап
Дик пен Джейн оқырмандары, «Біз көріп, танимыз», «Біз келіп, кетеміз», «Біз жұмыс істейміз және ойнаймыз» және «Дик пен Джейнмен көңіл көтереміз» сияқты тақырыптарды қамтыды. Олар бірнеше онжылдық бойы нарықты монополиялап, 1950 жылдары ең жоғары танымалдылыққа жетті, сол кезде АҚШ-тың бірінші сынып оқушыларының 80 пайызы Дик пен Джейн оқиғалары арқылы оқуға үйренді. Дегенмен, 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Дик пен Джейн оқырмандарының сыншылары оның стереотиптерін, әлеуметтік топ, гендерлік және нәсілдік предрассудоктар туралы алаңдаушылықтарын, сондай-ақ мазмұн мен иллюстрациялардағы қателіктерді атап көрсетуге бастарды. 1960 жылдардағы азаматтық құқықтар қозғалысы сияқты әлеуметтік өзгерістердің күшеюімен «Дик пен Джейн» кейіпкерлері кейбіреулерге көнеріп, маңызсыз болып көрінді. Серияға қызығушылықпен қарап, қатал сынға қарсылық білдірген Шарп: «Бұл – ересектердің көзқарасы ғана» деді.
The Dick and Jane readers, which included titles such as We Look and See, We Come and Go, We Work and Play, and Fun with Dick and Jane, among others, monopolized the market for several decades and reached the height of their popularity in the 1950s, when 80 percent of first grade students in the United States were learning to read though the Dick and Jane stories. However, in the late 1950s and early 1960s, critics of the Dick and Jane readers began to point out its stereotypes; concerns about class, gender, and racial bias; and errors in content and illustrations. Increasing social changes, including the civil rights movement in the 1960s, also made the characters of "Dick and Jane seem increasingly irrelevant to some." Sharp, who was proud of the series and objected to the harsh criticism, replied, "That's all an adult's viewpoint."
Кейінгі жылдар
Скотт Форсман 1960 жылдары оқулықтарындағы оқиғаларды өзекті сақтау үшін өзгерістер енгізді, серияны бес жылда бір рет жаңартып отырды. Дик пен Джейн сериясының соңғысы – 1965 жылғы басылым, бірінші сынып оқулығында алғашқы афроамерикандық отбасын кейіпкерлер ретінде енгізді. Отбасыда екі ата-ана және үш баласы болды: "Майк" есімді ұл және "Пэм" мен "Пенни" есімді екі қыз. Дик пен Джейн сериясы 1973 жылға дейін сатылып, 1970 жылдары кейбір сыныптарда қолданылса да, олар басқа оқу материалдарымен алмастырылды және мектептерде біртіндеп қолданудан мүлдем тоқтатылды. Зейнетке шыққаннан кейін Шарп білім беру саласындағы қызметін жалғастырды. Ол уақытын Калифорния мен Индиана арасында бөліп, кейінгі жылдары Франкфортта тұрақтап қалды.
Scott Foresman made changes in their readers in the 1960s in an effort to keep the stories relevant, updating the series every five years. The 1965 edition, the last of the Dick and Jane series, introduced the first African American family as characters in a first grade reader. The family included two parents and their three children: a son, "Mike," and twin daughters, "Pam" and "Penny." Although the Dick and Jane series of primers continued to be sold until 1973, and were used in some classroom throughout the 1970s, they were replaced with other reading texts and gradually disappeared from use in schools. In her retirement Sharp traveled and remained active in the education field. She divided her time between California and Indiana, where she established a home in her later years at Frankfort.
Өлім және мұра
Шарп 1981 жылғы 17 маусымда Индиана штатының Франкфорт қаласындағы Уэсли Манор зейнеткерлер үйінде тоқсан бір жасында дүние салды. Оның денесі жергілікті зиратқа жерленген. Шарптың ең бағалы мұрасы – ХХ ғасырдың ортасында жарық көрген «Дик және Джейн» оқулықтары. Бұл оқулықтар ХІХ ғасырдың ортасынан ХХ ғасырдың ортасына дейін кең таралған дыбыстамалық принципке негіделген «МакГаффи» оқулықтарының жалғасы болды. 1967 жылы, «Скотт Форсман» компаниясы «Дик және Джейн» сериясын тоқтатып, екі жылдан кейін «Ашық жолдар» атты жаңа сериясын ұсынды. Бұл серияға әдемі суреттермен безендірілген классикалық балалар әңгімелері мен өлеңдері енді, сонымен қатар келесі оқулықтарда көпмәдениеттілік пен дыбыстамалық оқытуға көбірек мән берілді. Шарп редакциялаған «Дик пен Джейн» бастауыш оқулықтары қарапайым тілімен және акварельдік суреттерімен танымал болды. Олар төрт он жылдық бойы миллиондаған оқушыны оқуға үйретті. Осы оқулықтарға қарамастан, олардың мазмұны мен оқуды үйрету әдісі сынға ұшырады. Алайда, Шарптың «Дик», «Джейн» және «Салли» кейіпкерлері әр үйдің тіліне айналып, оқулықтар орта ғасыр американдық мәдениетінің символына және коллекционерлердің бағалы заттарына айналды.
Sharp died at Wesley Manor nursing home in Frankfort, Indiana, on June 17, 1981, at the age of ninety one. Her remains are interred at a local cemetery. Sharp's legacy was the Dick and Jane readers of the mid twentieth century, the successors to the phonics based McGuffey Readers that were popular from the mid nineteenth to the mid twentieth century. In 1967, two years after Scott Foresman retired the Dick and Jane series, the company introduced its Open Highways series, which included heavily illustrated classic children's stories and poems, as well as placing greater emphasis on multicultural content and phonics training in its subsequent readers. The Dick and Jane primers that Sharp edited, which were well known for their simple narrative text and watercolor illustrations, taught reading to millions of students for four decades. Despite the challenges and criticisms of these readers, their content, and the look say format they used to teach reading, Sharp's characters of "Dick," "Jane," and "Sally" became household words and the primers became icons of mid century American culture, as well as collectors' items.