Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық теңіз офицері және батыр (1802–1831)
Dutch naval officer and hero (1802–1831)
Ян Карел Иосиф ван Спейк (31 қаңтар 1802 – 5 ақпан 1831) – Бельгия революциясына қарсылығы үшін Нидерландта батыр атанған Біріккен Нидерланд теңіз күштерінің командир-лейтенанты.
Jan Carel Josephus van Speyk (31 January 1802 – 5 February 1831) was a Dutch naval lieutenant commander with the United Netherlands Navy who became a hero in the Netherlands for his opposition to the Belgian Revolution.
Ерте өмір
1802 жылы Амстердамда туған Ван Спейк 10 жасында жетім қалды. 18 жасында Біріккен Нидерланд теңіз күштеріне қосылып, 1823-1825 жылдары Голландияның Шығыс Индиясында қызмет етті. Ол Банка мен Яваға сәтті шабуыл жасады, соның арқасында "Тонаушылардың қорқынышы" (Schrik der Roovers) деген лақап атын алды. Бельгия революциясы басталғанда Ван Спейкке канонерлік қайыққа қолбасшылық тапсырылды. Ван Спейк бельгиялық тәуелсіздік қозғалысын жек көріп, "намыссыз Брабандер" болудың орнына өлгенді артық көретінін айтты.
Born in Amsterdam in 1802, Van Speyk was orphaned at the age of 10. When he was 18 years old, he joined the United Netherlands Navy and served in the Dutch East Indies from 1823 to 1825. He successfully attacked Bangka and Java, which earned him the nickname "Terror of the Bandits" (Schrik der Roovers). When the Belgian Revolution began, Van Speyk was given command of a gunboat. Van Speyk despised the Belgian independence movement, and he said he would rather die "than become an infamous Brabander".
Өлім
1831 жылы 5 ақпанда дауыл оның канонерлік қайығын Антверпен портындағы құлсаға қағып жіберді. Бельгиялықтар дереу кемесіне шабуыл жасап, Ван Спейктан голландия туын түсіруді талап етті. Кемесін бермей, ол кемедегі оқ-дәрі қоймасындағы ұңғыға тапаншадан (кейбір деректерде оттайтын сигара лақтырды делінеді) оқ атты. Аңыз бойынша, ол: "Керісінше, жарылғанды артық көремін" деп айқайлаған. Белгиялықтардың қаншасы қаза тапқаны белгісіз, бірақ ондаған адам болуы мүмкін. Оның 31 экипаж мүшесінің 28-і жарылыстан қаза тапты.
On 5 February 1831, a gale blew his gunboat into the quay at the port of Antwerp. The Belgians quickly stormed his ship, demanding Van Speyk haul down the Dutch flag. Rather than surrender his ship, he fired a pistol (some versions say he threw a lighted cigar) into a barrel of gunpowder in the ship's magazine. According to legend he shouted, "I'd rather be blown up then". The number of Belgians killed is unknown, though it probably numbered in the dozens. Twenty eight of his 31 crewmen also perished in the blast.
Мұра
Ван Спейк қайтыс болғаннан кейін сегіз күн өткен соң, Нидерланды аза тұту кезеңін жариялады. Оның мәйіті Амстердамдағы Nieuwe Kerk шіркеуінде жерленді, онда голланд теңіз батыры Михель де Руйтердің мәйіті де жерленген. Ван Спейк Нидерландыда теңіз батыры ретінде еске алынады. Бұл корольдік жарлыққа (Koninklijk Besluit No 81, 11 ақпан 1833) әкелді, оны король Вильгельм I шығарды. Ол Голландияның әскери-теңіз флоты бар болғанша, оның есімін сақтау үшін әрқашан «Ван Спейк» деген атпен кеме болады деп жариялады. Голландия Корольдік Әскери-теңіз флотының жеті кемесі осы атты алып келді, соңғысы 1994 жылы, ал оның 1965 жылы суға түсірілген алдыңғы кемесі – фрегат, өзінің класындағы жетекші кеме болды. Ван Спейктің кемесінің мастысы Корольдік Нидерланд теңіз академиясында сақтаулы. 2-ші канонерлік қайықтың капитаны болған Ван Спейк Вильгельм әскери орденінің 4-ші дәрежелі рыцарь кресімен марапатталды. Оның құрметіне арналған ұлттық ескерткіш Эгмонд-ан-Зедегі Дж. С. Дж. ван Спейк маяғында орналасқан.
Eight days' after Van Speyk's death, the Netherlands declared a period of mourning. His remains were buried in the Nieuwe Kerk in Amsterdam, where the remains of Dutch naval hero Michiel de Ruyter also are interred. Van Speyk is regarded as a naval hero in the Netherlands. This resulted in a royal decree (Koninklijk Besluit number 81, 11 February 1833) issued by King William I pronouncing that as long as the Dutch Navy exists there will always be a ship named Van Speijk to preserve his memory. Seven ships of the Royal Netherlands Navy ships have carried this name, the latest being of 1994, a Her predecessor, the frigate , launched in 1965, was the lead ship of her own class. The mast of Van Speyk's ship is preserved at the Royal Netherlands Naval College. For his actions as captain of Gunboat Number 2, Van Speyk was decorated with the Knight's Cross (4th class) of the Military Order of William. A national memorial in his honour is located at the J. C. J. van Speijk Lighthouse in Egmond aan Zee.