Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сары-жасыл фосфат минералы
Yellow green phosphate mineral
Бразилианит, атауы шыққан елі Бразилиядан алынған, әдетте сары-жасыл фосфат минералы, көбінесе фосфатқа бай пегматиттерде кездеседі. Ол дрюстерде, пегматиттерде топталған жетілген кристалдар түрінде кездеседі және көбінесе әшекей тас сапасына ие. Бразилияның Минас-Жерайс штатындағы Консельхиро-Пена аймағында бразилианиттің белгілі кен орны бар. Олардың кейбіреулері өздерінің түпкі жынысына енген күміс жалтырауы бар мусковит жапырақтарында табылады. Кристаллдар, қою жасыл-сарыдан зәйтүн-жасылға дейін, кейде ұзындығы мен ені 6 см-ден асады. Минас-Жерайста, Мантенаның жанындағы тағы бір кен орнында ұқсас пішін мен өлшемдегі кристалдар табылды, бірақ олар кристалдық пішінінің жетілгендігінен кем. Минерал коллекцияларында кездесетін көптеген бразилианит үлгілері Палермо және Нью-Гэмпшир штатының Графтон округіндегі Чарльз Дэвис кен орындарынан алынған.
Brazilianite, whose name derives from its country of origin, Brazil, is a typically yellow green phosphate mineral, most commonly found in phosphate rich pegmatites. It occurs in the form of perfect crystals grouped in druses, in pegmatites, and is often of precious stone quality. One noted deposit of brazilianite is in the surroundings of Conselheiro Pena, in Minas Gerais, Brazil. Some of these are found on leaves of muscovite with their strong silvery glitter, ingrown in their parent rock. The crystals, dark greenish yellow to olive green, sometimes measure up to in length and in width. Crystals of similar shape and dimensions have been discovered in another deposit in Minas Gerais, near Mantena, but they lack the perfection of the crystal form. Many brazilianite specimens found in mineral collections originated from the Palermo and the Charles Davis mines in Grafton County, New Hampshire.
Құрамы
Бразилианит, NaAl3(PO4)2(OH)4 – амблигонит және монтебразиттың метасоматикалық өзгерісі нәтижесінде түзілетін сулы натрий-алюминий фосфаты. Амблигонит, LiAlPO4F, кварцпен қосылып, 480°C-тан жоғары температурада OH F алмасу арқылы монтебразит, LiAlPO4{F,OH} құрайды. Бразилианит амблигонит-монтебразит өзгерісінен және оның пайда болатын ортада турмалиннің болуынан туындағандықтан, минералда P, Al, Fe, Mn, Ba, Sr, Ca, Mg, Na, K, F және Cl сияқты әртүрлі элементтер кездеседі. Бразилианит формуласында көптеген орынбасу мүмкіндіктері бар. Натрийден басқа, кез келген басқа элементпен алмастырылатын темір алюминийді, ал ванадаттар немесе арсенаттар фосфаттарды алмастыра алады. Al октаэдрінің екі түрлі октаэдрлік координациясы бар: trans AlO4(OH)2 және trans AlO3(OH)3. Бразилианиттегі екі фосфор атомы әрқайсысы төрт оттегі атомынан тұратын тетраэдрлік құрылымда координацияланған. Бразилианитте ең көп өлшенетін пішіндер {010}, {110}, {11}. Ол (010) жазықтығы бойынша мінсіз жарылады, хрупті және конхоидтық сыныққа ие. Бразилианит турмалин және фельдшпармен бірге табылады. Бразилианит – амблигонит, түркіз және апатит сияқты әшекей тастары ретінде қолданылатын салыстырмалы түрде жаңа фосфат минералдарының бірі. Ол алғаш рет 1945 жылы сипатталғанмен, оның табылуы 1944 жылы болған, бірақ минералдық талдау оны жаңа минерал екенін көрсеткенге дейін хризоберил деп саналған. Ол жұмсақ және хрупті болғандықтан, кең таралған тас емес. Бразилианитті қыздырғанда сары түсі жоғалып, түссіз болады.
Brazilianite, NaAl3(PO4)2(OH)4 is a hydrous sodium aluminium phosphate that forms through the metasomatic alteration of amblygonite montebrasite. Amblygonite, LiAlPO4F in combination with quartz goes through an OH F exchange to make montebrasite, LiAlPO4{F,OH} at temperatures greater than 480 °C. Due to its formation caused by the amblygonite montebrasite alteration and the presence of tourmaline in the environment where brazilianite forms, different elements are present in the mineral such as P, Al, Fe, Mn, Ba, Sr, Ca, Mg, Na, K, F, and Cl. There are many substitution possibilities in the brazilianite formula. Besides sodium, being replaced by any other element, iron can replace aluminium, and vanadates or arsenates can replace the phosphates. The Al octahedra has two types of octahedral coordination: trans AlO4(OH)2 and trans AlO3(OH)3. The two phosphorus atoms in brazilianite are coordinated in a tetrahedral with four oxygen atoms each. Most common forms that are measured in brazilianite {010}, {110}, { 11}. It displays a perfect cleavage on (010), it is brittle and has a conchoidal fracture. Brazilianite also found with tourmaline and feldspar. Brazilianite is relatively new phosphate minerals along with amblygonite, turquoise and apatite that are used as gemstones. Even though it was first described in 1945, its discovery was actually in 1944 but it was believed it was chrysoberyl until analysis was done to the mineral indicating a new mineral. It is soft and fragile causing it not to be a popular stone. When brazilianite is heated, it loses it yellow color and becomes colorless.