Кіріспе

Оңтүстік Каролина штатындағы, АҚШ-тағы тарихи жағалау бекінісі.

Кірпіштен салынған бұл қамал бесбұрышты, сопақ келген, қабырғалары қалың және таяз су деңгейінде орналасқан. Құрылысы толық аяқталмаса да, үш қабаттағы қару орналастыруларында 650 сарбаз бен 135 қару-жараққа арналған жобамен салынған. Құрылыс титул мәселелері, содан кейін мұндай ауқымды және техникалық қиын жобаны қаржыландырудағы қиындықтардың салдарынан ұзаққа созылды. Құлайтын ауа райы мен аурулар жағдайды одан да нашарлатты. Сыртқы бөлігі бітірілген, бірақ ішкі жағы мен қару-жарақтары толықтырылмады.

Меншік

Тоғызыншы ғасырдың басында Оңтүстік Каролина штаты Форт Моултри, Касл Пинкни және Форт Джонсон сияқты бірнеше форттарға ие болған, бірақ 1805 жылы оларды, сондай-ақ болашақта форттар салуға арналған жерлерді де АҚШ-қа беріп қойды. Форттардың әскери маңызы күмәнді болды және оларды күтіп ұстау қымбатқа түсті, сондықтан оларды беруді сұрағанда штат оған келісті. Бұл оқиға бүгінде ұмытылып кеткен, себебі сол күні кешке президент Линкольн қатылды.

Соғысқа дайындық

1860 жылдың 26 желтоқсанында, Оңтүстік Каролина Одақтан бөлінгеннен кейін алты күн өткен соң, АҚШ армиясының майоры Роберт Андерсон қорғанысқа қабілетсіз Форт Моултриді тастап кетті, оның үлкен қаруларын істен шығарды, қару көліктерін өртеп, кішігірім пушкаларын өзімен бірге алып кетті. Ол өз басшыларының бұйрығысыз, дербес бастамамен 1-ші АҚШ артиллериясының E және H роталарын (127 адам, олардың 13-і музыканттар) Форт Самтерге жасырын түрде көшірді. Ол қорғанысты күшейту арқылы Оңтүстік Каролина милициясының шабуылын кейінге қалдыруға тырысты. Форт сол кезде толыққанды құрылмаған еді және президент Джеймс Бьюкененнің әскери қысқарту саясатының салдарынан, қару-жарақтардың қажетті санының жартысынан да азы ғана орнатылған болатын. 1861 жылдың 31 қаңтарында Оңтүстік Каролинаның губернаторы Пикенс президент Бьюкененнен Форт Самтерді тапсыруды талап етті, себебі "Оңтүстік Каролина штатының қадір-қасиеті мен қауіпсіздігі үшін бұл иелікке ие болу дұрыс емес деп санаймын". Келесі бірнеше ай бойы Оңтүстік Каролина үкіметі мен кейін Конфедерация бригадасының генерал-майыры П. Г. Т. Борегардтан Форт Самтерді эвакуациялау туралы бірнеше рет талаптар келіп түсті, бірақ олар ескерілмеді. Одақтың гарнизонды қайта жабдықтау және нығайту әрекеттері 1861 жылдың 9 қаңтарында сәтсіз аяқталды, өйткені Цитадель кадеттерінің алғашқы оқтары Форт Самтерге әскер мен жабдық тасымалдау үшін жалдаған "Батыс жұлдызы" кемесінің мақсатына жетпеуіне себеп болды. Андерсоннің жасағы 1861 жылдың 15 сәуірінде азық-түлік таусылатынын түсінген соң, президент Линкольн Густав В. Фокс басқаруымен кемелер флотына Чарльстон портына кіріп, Форт Самтерді жабдықтауға бұйрық берді. Флотка USS Pawnee және USS Powhatan бу кемелері (300-ге жуық теңізшілерді тасымалдады, олар Форт Пикенс, Пенсакола, Флориданы күштеп нығайтуға қатысу үшін Чарльстон флотынан жасырын түрде алынған), қарулы винтті бу кеме USS Pocahontas, Revenue Cutter USRC Harriet Lane, 2-ші АҚШ артиллериясының C және D роталарынан құралған 200-ге жуық әскерді тасымалдаған Baltic бу кемесі және Форт Самтерге әскер мен жабдық баржаларын буксирлеуге арналған үш жалданып алынған буксир кірді, оларға шағын қарудан қорғану үшін қосымша қорғаныс орнатылған еді. 1861 жылдың 6 сәуірінде алғашқы кемелер Чарльстон-бар маңында кездесуге аттанды. 1861 жылдың 11 сәуірінде кешке Harriet Lane бірінші болып келді. Екі сағаттан астам уақыт бойы қарсы оқ атылмады. Форттағы оқ-дәрілердің қоры бұл міндетке сәйкес келмеді; сондай-ақ, жарылғыш снарядтарында оқшаулаулар болмады, яғни олар жарыла алмады. Конфедерацияның бекіністеріне қарсы тек қатты темір доптарды ғана қолдануға болады. Сағат 7:00 шамасында форттың екінші командирі капитан Абнер Даблдейге фортты қорғау үшін Одақтың алғашқы оғын ату құрметі берілді. Ол мүлтiктеп, себебі майор Андерсон Confederate бекіністерін тиімдірек ұруға болатын ең жоғары қабатқа – барбетт қабатына орнатылған қаруды қолданбады, бірақ онда пулеметшілер Confederate отына көбірек ұшырар еді. Атыс күні бойы жалғасты. Одақ оқ-дәрілерді үнемдеу үшін баяу атып, түнде форттан атыс тоқтады, бірақ Конфедерация әскерлері Sumter-ге кездейсоқ снарядтар тастауын тоқтатпады. 13 сәуірде форт тапсырылды және эвакуацияланды. Шабуыл кезінде Одақтың туы құлады. Лейтенант Норман Дж. Холл оны қайта орнату үшін өмірін қауіпке тігіп, қас-қабағын мәңгілікке күйдірді. Конфедерация әскерінің бір сарбазы атыс кезінде жараланғаннан кейін қансырап қайтыс болды. Одақтың бір сарбазы қаза тауып, тағы біреуі Конфедерация рұқсат еткен 100 оқтан тұратын салюттің 47-ші оғы кезінде ауыр жарақат алды. Кейін салют 50 оққа дейін қысқартылды. Мэри Чеснуттың әйгілі күнделігінде сипатталғандай, Чарльстон тұрғындары қазір "Батарея" деп аталатын жердегі балкондарында отырып, жаулықтың басталуына арналған салют ішіп отырды. Форт Самтер туы майор Андерсон онымен Солтүстікке оралғаннан кейін танымал патриоттық символға айналды. Ту әлі күнге дейін форттың мұражайында сақталып тұр. "Батыс жұлдызы" барлық гарнизон мүшелерін Нью-Йорк қаласына алып кетті. Оларды Бродвейде парадпен қарсы алды.

Форт Самтерді қайтару

Соңғы Конфедерация қолбасшысы, Цитадельді бітірген майор Томас А. Гугенин Форт Самтерді ешқашан тапсырған жоқ, бірақ генерал Уильям Текумсе Шерманның Оңтүстік Каролина арқылы шабуылы Конфедерацияны 1865 жылдың 17 ақпанында Чарльстонды эвакуациялауға және Форт Самтерді тастап кетуге мәжбүр етті. 1865 жылдың 22 ақпанында Федералдық үкімет Форт Самтерді ресми түрде иеленді. Андерсон, енді генерал-майор, төрт жыл бұрын төмен түсіруге мәжбүр болған туын алып Самтерге қайтып келді және 1865 жылдың 14 сәуірінде оны қираған форт үстінен жеңіспен көтерді. Генри Уорд Бичер де осы оқиғаға куә болды және кейін осы туралы ұзақ сөйледі.

Соғыстан кейін

Азамат соғысы аяқталғанда Форт Самтер қираған күйде қалды. АҚШ әскері оны пайдалы әскери нысан ретінде қайта жаңғырту үшін жұмыс істеді. Зақымдалған қабырғалар төмендетіліп, ішінара қайта салынды. Оқ орналастырудың үшінші қабаты алынып тасталды. Алғашқы қабаттағы қару бөлмелерінің 11-і 100 фунттық Parrott зеңбіректермен қалпына келтірілді. 1876 жылдан 1897 жылға дейін Форт Самтер тек қараусыз маяк станциясы ретінде пайдаланылды. Испан-Америка соғысының басталуы оның әскери маңызына жаңа қызығушылықты тудырды және уақыт өте келе тозуға ұшыраған нысандарды қайта құру жұмыстары басталды. 1898 жылы, түпнұсқа қабырғалардың ішінде, екі 12 дюймдік M1888 зеңбірегі бар, біреуі жоғалып кететін платформада орналасқан, жаңа бетонды блокхаус салынды. Бұл нысан Американ революциясының генералы Исаак Хугердің құрметіне "Хугер батареясы" деп аталды, бірақ ол ешқашан жауынгерлік қимылдарға қатыспады. 1947 жылы батарея тоқтатылды, ал 1948 жылы форт Ұлттық саябақтар қызметінің басқаруындағы Форт Самтер ұлттық ескерткішіне айналды. 1966 жылы бұл орын Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. Азамат соғысы қоры (Американ майдандығы қорының бөлімшесі) және оның серіктестері Форт Самтер шайқастарымен байланысты тарихи жерлерді сатып алып, сақтап қалды.

Форт Самтер және Форт Моултри ұлттық тарихи паркі

Форт Самтер және Форт Моултри ұлттық тарихи паркі Чарльстондағы үш нысанды қамтиды: түпнұсқа Форт Самтер, Форт Самтер келушілерді біліммен қамтамасыз ету орталығы және Салливан аралындағы Форт Моултри. Форт Самтердің өзіне Форт Самтер келушілерді біліммен қамтамасыз ету орталығынан немесе Патриотс Пойнттан 30 минуттік теңіз саяхаты арқылы жете аласыз. Жеке қайықпен кіруге рұқсат жоқ. Келушілерді біліммен қамтамасыз ету орталығының мұражайында Форт Самтердегі оқиғаларға әкелген Солтүстік және Оңтүстік арасындағы келіспеушіліктер туралы көрмелер ұсынылған. Форт Самтердегі мұражай форттағы қызметтерге, оның ішінде оның құрылысына және Азамат соғысы кезіндегі рөліне назар аударады. 2011 жылдың 12 сәуірі Азамат соғысының басталуына 150 жыл толуымен бірге келді. Мыңдаған Азамат соғысын қайта жаңғыртушылар сол аймақта лагерьдер құрып, осы оқиғаны еске алды. Сол күні Форт Самтердің АҚШ пошта маркасы және бірінші күндік конверті шығарылды. 2015 жылдың 28 маусымында, 2015 жылдың 17 маусымындағы оқиғалардан кейін, Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласының орталығындағы Эмануэль африкалық методист епископалдық шіркеуінде жаппай оқ жарылғаннан кейін, Форт Самтердегі 50 жұлдызды АҚШ туы тік тұрған үлкен флагштоктың айналасына жартылай шеңбермен орналастырылған бес кішкентай ту төмен түсірілді, соның арқасында Оңтүстік Каролина штатының туын жартылай түсіріп ілуге болады. Олардың арасында 33 жұлдызды АҚШ туы, Конфедерацияның бірінші ұлттық туы (Жұлдыздар және жолақтар), Оңтүстік Каролина штатының туы, Конфедерацияның екінші ұлттық туы (Тұнжықсыз байрақ) және 35 жұлдызды АҚШ туы бар. Бұл көрме 1970 жылдары Форт Самтер ұлттық ескерткішіне қосылды. 2015 жылдың тамызында жаңа көрмені құру мақсатында флагштоктар алынып тасталды. Қазір төменгі парад алаңында төрт тарихи ұлттық ту желбіреп тұр. 2019 жылдың желтоқсанына қарай теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты, саябақ қызметі форттың қабырғаларынан "бастапқыда фортты теңізден қорғау үшін орнатылған" үлкен тастардың бір бөлігін алысқа жылжыру туралы шешім қабылдады, бұл қорғаныс бұрышы мен ылғалды жерді құруға мүмкіндік берді.