Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы Калифорния штатының жергілікті американдық тобы,
Боливиядағы жергілікті халық.
Native American group in California, United States
the indigenous people in Bolivia
Юки (сондай-ақ Юкиа деп те аталады) – Калифорнияның жергілікті халқы, дәстүрлі түрде үш топқа бөлінген: Укомно’ом (“Аралық аймақтың халқы” немесе нағыз Юки), Хучном (“Аралық аймақтың сыртындағылар”) және Укотонтилка немесе Укосонтилка (“Океан халқы” немесе Жағалау Юки). Бұл үш топтың аумағына Раунд-Вэлли және солтүстік Мендосино және Лейк округтерінің көп бөлігі кірген. Бүгінде олар Round Valley резервациясының Round Valley үнді тайпаларының тіркелген мүшелері болып табылады. “Юки” экзонимі винту тілінде “шет елдік” немесе “жау” деген мағынаны білдіретін сөзден шыққан болуы мүмкін. Юки тайпалары қазіргі Сонома округіндегі Худ тауына дейін қоныстанған деп саналады.
The Yuki (also known as Yukiah) are an indigenous people of California who were traditionally divided into three groups: Ukomno'om ("Valley People", or Yuki proper), Huchnom ("Outside the Valley"), and Ukohtontilka or Ukosontilka ("Ocean People", or Coast Yuki). The territory of these three groups included Round Valley and much of northern Mendocino County and Lake County. Today they are enrolled members of the Round Valley Indian Tribes of the Round Valley Reservation. The exonym "Yuki" may derive from the Wintu word meaning "foreigner" or "enemy." Yuki tribes are thought to have settled as far south as Hood Mountain in present day Sonoma County.
Тарих
1856 жылы АҚШ үкіметі Round Valley-де Nome Cult Farm (кейін Round Valley Indian Reservation) үнді резервациясын құрды. Ол мыңдаған юки және басқа да жергілікті тайпаларды осы жерге, көбінесе көшуге қажетті қолдаусыз күшпен қоныстандырды. Осы оқиғалар мен шиеленістер 1859 жылғы Мендосино соғысына әкелді, онда ақ қоныс аударушылардың жасақтары жүздеген юкилерді өлтіріп, қалғандарын күшпен Nome Cult Farm-ға жеткізді.
In 1856, the US government established the Indian reservation of Nome Cult Farm (later to become Round Valley Indian Reservation) at Round Valley. It forced thousands of Yuki and other local tribes onto these lands, often without sufficient support for the transition. These events and tensions led to the Mendocino War (1859), where militias of white settlers killed hundreds of Yuki and took others by force to Nome Cult Farm.
Тіл
1983 жылы соңғы сөйлеушісі Артур Андерсон қайтыс болғаннан бері юки тілі жойылып кетті. Бұл тіл ваппо тілімен алысқан туыс және олар екеуі юкиан тілдер отбасын құрайды. Юки халқы төрттік (4 негізді) санау жүйесін қолданған, ол саусақтардың өзіне емес, саусақтар арасындағы кеңістіктерді санауға негізделген.
The Yuki language has been extinct since its last speaker, Arthur Anderson, died in 1983. It is distantly related to the Wappo language, forming the Yukian family with it. The Yuki people had a quaternary (4 based) counting system, based on counting the spaces between the fingers, rather than the fingers themselves.
Этноботаника
Юки халқы қамыс өсімдіктерінің ірі тамырларын тоқуға қолданады.
Yuki people use the large roots of Carex plants to make baskets.