Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Трискелионның ойыншылары" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" екінші маусымының он алтыншы эпизоды. Маргарет Армен жазған және Джин Нельсон режиссерлік еткен бұл эпизод алғаш рет 1968 жылдың 5 қаңтарында көрсетілді. Эпизодта капитан Кирк пен оның серіктері құлдыққа түсіріліп, үш денесіз жандардың құмар ойыны үшін гладиаторлар ретінде жаттығудан өтеді.
"The Gamesters of Triskelion" is the sixteenth episode of the second season of the American science fiction television series Star Trek. Written by Margaret Armen and directed by Gene Nelson, it was first broadcast January 5, 1968. In the episode, Captain Kirk and his companions are abducted into slavery and trained to fight as gladiators for the gambling entertainment of three disembodied beings.
Сюжет
"Энтерпрайз" Федерация кемесі "Гамма-2" ғарыш станциясын тексеріп жатыр. Капитан Кирк, байланыс офицері лейтенант Ухура және навигатор прапорщик Чеков көшіруге тырысады, бірақ жүйе іске қосылғанға дейін жоғалып кетеді. Командир Спок оларды іздеуге бұйрық береді және иондық ізді табады. Кирк, Ухура және Чеков өздерін ерекше планетадағы гладиаторлар аренасында табады. Олар төрт адам тәрізді жаратылыстардың шабуылына ұшырап, басылып қалады. Гальт, Трискелионның Бас Құлқыны, оларға өзінің қожайындары, Жеткізушілерді көңіл көтеру үшін жаттығуларға қатысатынын айтады. Әрқайсысына "бағыну мойындығы" салынады, ол Галттың бұйрығына бағынбаған жағдайда қосылады. Ухура, Чеков және Киркке жеке "жаттығу құлдары" тағайындалады: Ларс, Тамон және Шахна. Жаттығудан кейін, Жеткізушілер жаңа құлдарды өз валютасымен, "кватлу" арқылы сатып алады. Арена сыртындағы ежелгі қираған орындар арасында жүгіріп жүріп, Кирк Шахнадан Жеткізушілер туралы ақпарат алуға тырысады, бірақ ол тым көп айтқанда оның мойындығы қосылады. Кирк жазаланғаны өзі болуы керек деп наразылық білдіреді, ал оларды камераларына қайтарғанда, Шахна оған ризашылығын білдіреді. Ол оны құшақтауға келгенде, Кирк оны есінен айырып, кілтімен өзін, Ухураны және Чековты босатады, бірақ оларды Галт тоқтатады. "Энтерпрайз" иондық ізді қадағалап, адам тәрізділер мекендейтін планетаны табады. Спок пен бас дәрігер доктор МакКой жерге түсуге дайындалғанда, Бірінші Жеткізушінің дауысы оларды көшіруден сақтайды. Кирктің дауысы да естіледі, ол оларды жағдаймен таныстырады. Кирк Жеткізушілерге өздерін көрсетуді талап етеді және өзін жер асты палатасында табады; Жеткізушілер – үш денесі жоқ ми. Кирк оларға келісім ұсынады: ол және оның екі офицері тең сандағы құлдармен күреседі. Егер Кирк пен оның тобы жеңіске жетсе, Жеткізушілер құлдарды өздерін басқаруға үйретеді. Егер олар жеңіліп қалса, "Энтерпрайз" экипажы құлға айналады. Кирк оларды ұятқа қалдырады: "Адамдар бастапқы мәдениеттерді қалай үйрете алады, бірақ Жеткізушілер мұны істей алмайды екен?" дейді. Жеткізушілер келіседі, бірақ Кирк үш құлмен жеке күресуге тиіс екенін талап етеді. "Энтерпрайз" экипажы кемеден бақылап тұрғанда, Кирк екі құлды өлтіріп, үшіншісін жарақаттайды. Галт Шахнаны жібереді. Кирк оны басып жеңіп, ол мойынсұнады. Жеткізушілер Кирктің жеңіске жеткенін жариялап, құлдардың мойындығын ашады. Шахна Кирктің жұлдыздарға еріп кетуін тілейді, бірақ ол өзі мен басқа құлдар алдымен жаңадан тапқан бостандықтарында өмір сүруді үйренуі керек деп жауап береді.
The Federation starship Enterprise inspects an unmanned station at Gamma II. Captain Kirk, Communications Officer Lieutenant Uhura and navigator Ensign Chekov attempt to transport, but disappear before the system activates. Commander Spock orders a search for them and discovers an ion trail. Kirk, Uhura, and Chekov find themselves in a gladiator arena on a strange planet. They are attacked by four humanoids and subdued. Galt, Master Thrall of Triskelion, informs them that they will be trained in games to entertain his masters, the Providers. Each is fitted with a "collar of obedience" that engages when they disobey Galt's orders. Uhura, Chekov, and Kirk are assigned individual "drill thralls": Lars, Tamoon, and Shahna, respectively. After a period of training, the Providers bid for the new thralls in their currency, "quatloos". While running among ancient ruins outside the arena, Kirk tries gaining information about the Providers from Shahna, but her collar is activated when she speaks too freely. Kirk protests that he should have been the one punished, and when they are returned to their cells, Shahna expresses her appreciation for this. When she moves to embrace him, Kirk knocks her unconscious, and uses her key to free himself, Uhura, and Chekov, but they are stopped by Galt. The Enterprise follows the ion trail, finding a planet with a humanoid settlement. As Spock and Chief Medical Officer Dr. McCoy prepare to beam down, the voice of Provider One warns them not to transport. Kirk's voice is also heard, and he brings them up to date. Kirk challenges the Providers to show themselves and finds himself in an underground chamber; The Providers are three disembodied brains. Kirk offers them a wager: he and his two officers will fight an equal number of thralls. If Kirk and his party win, the Providers will teach the thralls to govern themselves. If they lose, the Enterprise crew will become thralls. Kirk embarrasses them by indicating "How is it that humans can teach primitive cultures, but the providers say they cannot do it". The Providers agree, stipulating that Kirk must battle three thralls alone. As the Enterprise crew watches from the ship, Kirk kills two thralls and injures a third. Galt sends in Shahna. Kirk subdues her, and she surrenders. The Providers declare that Kirk has won the wager and unlock the thralls' collars. Shahna expresses a desire to follow Kirk to the stars, but he answers that she and the other thralls must first learn to live in their newfound freedom.
Мәдени әсері
Дуэль Симпсонның "Deep Space Homer" эпизодында пародияланды, онда NASA ғалымдары Гомер Симпсон Бэрни Гамблмен аренада төбелес кезінде кваттлоға тікелей бәс тікті, ал Трек шайқасының музыкасы ойнады. Кирктің Шахнаға махаббат туралы айтқан сөзі "Саут Парк" сериясының "Монки Фоникаға тәуелді" бөлімінде еске түсірілді. "Скотти, мені телепортта" деген танымал "Жұлдыздар жолы" фразасы көбінесе дұрыс емес айтылады, ал "Оксфорд цитаталар сөздігі" бұл фразаның ең жақын нұсқасы осы эпизодта айтылған: "Скотти, бізді телепортта".
The duel was parodied in the Simpsons episode "Deep Space Homer", with onlooking NASA scientists wagering quatloos as Homer Simpson fights Barney Gumble in an arena as the Trek battle theme plays. Kirk's speech to Shahna about love was referenced in the South Park episode "Hooked on Monkey Fonics". The popular Star Trek catchphrase "Beam me up, Scotty" is a common misquotation, with The Oxford Dictionary of Quotations stating that the nearest equivalent is the phrase uttered in this episode: "Scotty, beam us up."
Теледидар зерттеулері
Бұл эпизод теледидар зерттеулеріндегі бірнеше еңбектерде айтылып, талқыланды. «Бэтмен бетпердесіз: Мәдени иконаны талдау» (2013) кітабында бұл эпизод 1960 жылдардағы «Бэтмен» телесериалындағы «Жасыл мұз/Терең қырау» эпизодтарымен салыстырылады. «Трискелионның ойыншылары» эпизоды «Қазіргі заманғы амазонкалар: Экрандағы жауынгер әйелдер» (2006) еңбегінде де сипатталған, онда Шахна кейіпкері «дәстүрлі амазонка киімінде» көрсетілген, ал эпизод әйелдердің үстемдігінің мысалы ретінде берілген. Авторлар сондай-ақ бұл эпизодтың түпнұсқа «Жұлдызды жол» сериалындағы әйелдер жазған эпизодтардың аз бөлігі екенін (79 эпизодтың 17-сі әйелдермен жазылған немесе бірлесіп жазылған) және Маргарет Арменнің «Wonder Woman» және «The Big Valley» сияқты жауынгер әйелдер туралы сериалдарда тәжірибелі болғанын атап өтеді, бірақ Арменнің «Wonder Woman» эпизоды «Жұлдызды жол» өндірісі тоқтағаннан кейін бірнеше жыл өткен соң жарық көрген. Бұл эпизодтағы дін мен философия тақырыптары Роберт Асаның «Жұлдызды жол» эпизоды «Кім Адонай үшін қайғырады?» туралы жасаған егжей-тегжейлі сын-тегжейінде талқыланады. Аса «Трискелионның ойыншыларында» бейнеленген құдайлардың «көбінесе көңіл көншітпейтін, іздеусіз және/немесе қауіпті» екенін және Трискелионның қамқоршыларының «гуманоидтарды жеке ойын-сауық үшін пайдаланатынын» айтады. Американдық әдебиет және медиа сыншысы Пол А. Кантор «Трискелионның ойыншылары» эпизодын «тарихи соңның» мысалы ретінде келтіреді. 2001 жылғы еңбегінде Кантор бұл эпизод пен Гегель философиясы арасындағы параллельді көрсетеді, Александр Кожевтің құмар ойындарға қатысты болжамына сілтеме жасап, Кирк Трискелиондарды «тарихқа қайта оралды [ ] иелер мен құлдардың Гегельдік диалектикасын қайта жаңартады» деген қорытындыға келеді.
The episode has been mentioned and discussed in a number of works of television studies. In Batman Unmasked: Analyzing a Cultural Icon (2013), the episode is compared to the "Green Ice/Deep Freeze" episode pairing in the 1960s Batman television series. "The Gamesters of Triskelion" is also described in Modern Amazons: Warrior Women on Screen (2006), with the character Shahna dressed in "traditional Amazonian attire" and the episode being given as an example of female domination. The authors also observe that the episode was one of the minority of Star Trek episodes in the original series written by a woman (17 of its 79 episodes were written or co written by women) and that Margaret Armen was a "veteran of warrior women shows like Wonder Woman and The Big Valley", although Armen's lone Wonder Woman episode dates from several years after Star Trek ceased production. The themes of religion and philosophy in this episode are discussed in Robert Asa's detailed critique of the Star Trek episode "Who Mourns for Adonais?" Asa notes that god figures, such as those featured in "The Gamesters of Triskelion," are "consistently disappointing, decadent and/or dangerous" and that specifically the Providers of Triskelion use "humanoids as playthings for personal amusement". The episode "The Gamesters of Triskelion" is cited by American literary and media critic Paul A. Cantor as an example of 'the end of history'. In a footnote to his 2001 work, Cantor draws parallels between this episode and Hegelian philosophy, referring to the prediction of Alexandre Kojève regarding gambling and concluding that Kirk dragged the Triskelions "back into history [ ] reinaugurating a kind of Hegelian dialectic of masters and slaves".
Өндірістің егжей-тегжейі
Ол Джон Мередит Лукас Гин Л. Куонның өтінішімен бағдарламаның желілік продюсері қызметін қабылдағаннан кейін түсірілді. Джеральд Перри "Джерри" Финнерман осы эпизодтың операторы болды, ал оның киноматография саласындағы шәкірті Аль Фрэнсис – бас камера операторы болды. Эпизодтың бастапқы атауы "Пентафлан ойыншылары" еді. 2016 жылы TVline бұл эпизодты Star Trek тарихындағы ең керемет жиырма сәттің бірі деп сап, онда Кирк жеңілген қарсыласының өмірін ғана сақтап қоймай, сонымен қатар шетелдік билікті еркін қоғам құруға көндіреді.
It was produced after John Meredyth Lucas had taken over for Gene L. Coon as the program's line producer at the latter's request. Gerald Perry "Jerry" Finnerman was the director of photography for the installment, and his cinematography protégé, Al Francis, was chief camera operator. The episode was originally titled "The Gamesters of Pentathlan". In 2016, TVline ranked this as having one of the top twenty moments of Star Trek, when Kirk not only spares the life of his defeated opponent, but also convinces the alien authority to allow a free society.