Чарльз Джеремайя Уэллс: Ағылшын ақынының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Чарльз Джеремая Уэллс (1799 жылдың 25 қаңтары – 1879 жылдың 17 ақпаны) – ағылшын ақыны.

Өмір

Ол 1799 жылдың 25 қаңтарында Лондонның Пенттонвилл қаласында дүниеге келді. Ол Эдмонтон қаласындағы Коуден Кларк мектебінде, ақын Джон Китстің інісі Том Китс және Ричард Генри Хорнмен бірге оқыды. Ол Джон Китспен танысып, оған гүл жіберген досы болды, содан кейін Китс 1816 жылдың 29 маусымында оған сонет арнады: «Егер, О Уэллс! Саған келген раушан гүлдерім, олардың әдемілігімен сезімімді баурап алды, олардың үні жұмсақ еді, мейірімді тілекпен, бейбітшілік, шындық және татулық туралы сыбырлады». Уэллс көп ұзамай қайтыс болған Том Китске әдепсіз әрекет жасады және аға ақынның хаттарында «төмендеген Уэллс» деп еске алынды. Уэллс Китс пен Джон Гамильтон Рейнольдстың әдеби еліктеуімен айналысты, оның алғашқы жазбалары осының нәтижесі болды. 1822 жылы ол «Табиғаттан кейінгі әңгімелер» немесе, дәлірек айтқанда, Боккаччо стилінде, бірақ Ли Ханттың ықпалымен жазылған туындыларын жариялады. 1823 жылдың соңында, H. L. Говард псевдонімімен, ол «Жүсіп және оның бауырлары» (1824 жылғы нұсқасы) атты Киелі кітапқа негізделген драмасын жариялады. Келесі үш жыл бойы Уэллс Уильям Хазлитті әр түнде кездестірді, бірақ 1827 жылы екеуінің арасы суық болды. Хазлит 1830 жылдың қыркүйегінде қайтыс болғанда, Уэллс Хорнды қайтыс болған досын көруге алып барды, содан кейін Соходағы Сент-Анн шіркеуінде Хазлиттің құрметіне ескерткіш орнатты. Оның екі кітабына ешкім назар аударған жоқ. Уэллс қазір Лондонда заңгер болып жұмыс істеді, бірақ денсаулығы нашарлап бара жатқанын сезініп, Оңтүстік Уэльске кетті, онда 1835 жылға дейін аң аулау, балық аулау және өлең жазумен шұғылданды, содан кейін ол Гертфордширдегі Броксборнға көшіп барды. 1841 жылы ол Англиядан кетіп, енді ешқашан оралмады. Ол Бретаньдегі Кимпер қаласына қоныстанды және бірнеше жыл онда тұрды. Ол 1845 жылы «Кларибель» атты әңгімесін және бірнеше шағын әңгімелер жариялады, бірақ сол жылдарға жататын бірнеше драмалық туындылары мен көптеген өлеңдері жоғалып кетті. Уэллс Хорнға жазған хатында (1877 жылдың қарашасы) өмірінде сегіз-он том өлең жазғанын, бірақ олардың ешқайсысын басып шығаратын баспагер таба алмағандықтан, әйелі қайтыс болғаннан кейін қолжазбаларын өртеп жібергенін айтты. Ол сақтап қалған жалғыз туындысы – 1838 жылы автор Томас Уэйд және 1844 жылы Хорн өздерінің «Жаңа дәуір рухы» еңбегінде мақтаған «Жүсіп және оның бауырлары» атты қайта жаңартылған нұсқасы болды. Содан кейін драма тағы ұмытылды, бірақ 1863 жылы оны Данте Габриэль Россетти оқып, жоғары бағалады. Сол кезден бастап «Жүсіп және оның бауырлары» ақындар арасында кеңінен танылды. Алгернон Чарльз Суинберн 1875 жылы Fortnightly Review журналында осы драма туралы зерттеу жариялады, ал драманың өзі 1876 жылы қайта басылды. 1876 және 1878 жылдар аралығында Уэллс бірнеше көріністер қосты, олардың біреуін 1895 жылы Бекстон Форниан жариялады. Кимперден кеткеннен кейін Уэллс Марсельге барып, профессорлық қызметке орналасты. Суинберн Уэллстің өлеңдерінде «жас Шекспирдің туындыларынан да ажырату қиын болатын» жолдар бар екенін айтты. 1909 жылы «Жүсіп және оның бауырлары» қайта басылды, оған Суинберннің мақаласы және Уолтер Теодор Уоттс Дантонның естеліктері қосылды.

He was born in Pentonville, London, on 25 January 1799. He was educated at Cowden Clarke's school in Edmonton, with Tom Keats, younger brother of the poet John Keats, and Richard Henry Horne. He became acquainted with John Keats, and was the friend who sent him some roses, to whom Keats wrote a sonnet on 29 June 1816: "When, O Wells! thy roses came to me, My sense with their deliciousness was spelled; Soft voices had they, that, with tender plea, Whisper'd of peace and truth and friendliness unquelled." Wells soon afterwards played a practical joke on the dying Tom Keats, and reappears in the elder poet's correspondence as "that degraded Wells". Wells was in literary emulation of Keats and John Hamilton Reynolds, and his early writings were the result of this. In 1822 he published Stories after Nature or rather, in the manner of Boccaccio, tempered by that of Leigh Hunt. At the end of 1823, using the pseudonym H. L. Howard, he published the Biblical drama Of Joseph and his Brethren (dated 1824). For the next three years Wells saw William Hazlitt, he said, every night, but the two men were estranged during 1827. When Hazlitt died, in September 1830, Wells took Horne to see his dead friend, and afterwards raised a monument to the memory of Hazlitt in St Anne's Church, Soho. His two books were almost unnoticed. Wells was now practising as a solicitor in London, but he thought that his health was failing and proceeded to South Wales, where he occupied himself with shooting, fishing and writing poetry until 1835, when he relocated to Broxbourne in Hertfordshire. In 1841 he left England, never to visit it again. He settled at Quimper, in Brittany, where he lived for some years. He published a story named Claribel in 1845, and one or two minor stories later, but several tragedies and a great deal of miscellaneous verse belonging to these years are lost. Wells stated in a letter to Horne (November 1877) that he had composed eight or ten volumes of poetry during his life, but that, having failed to find a publisher for any of them, he burned the manuscripts at his wife's death. The only work he had retained was a revised form of Joseph and his Brethren, which was praised in 1838 by the author Thomas Wade, and again by Horne, in his New Spirit of the Age, in 1844. The drama was then once more forgotten, until in 1863 it was read and praised by Dante Gabriel Rossetti. From that time Joseph and his Brethren became well known among poets. Algernon Charles Swinburne wrote a study of it in the Fortnightly Review in 1875, and the drama itself was reprinted in 1876. Between 1876 and 1878 Wells added various scenes, which became possessed by Buxton Fornian, who published one of them in 1895. After leaving Quimper, Wells went to reside at Marseilles, where he had a professorship. Swinburne said that there are lines in Wells "which might more naturally be mistaken, even by an expert, for the work of the young Shakespeare, than any to be gathered elsewhere in the fields of English poetry". In 1909 a reprint was published of Joseph and his Brethren, with Swinburne's essay, and reminiscences by Walter Theodore Watts Dunton.