Кіріспе

Біріккен Корольдіктің құлаған чартерлік әуе компаниясы (1969–1988)

British Airtours (British aırtours деп стильделген) – Ұлыбританиядағы Лондон Гатвик және Манчестер әуежайларынан рейстерді жүзеге асыратын чартерлік әуе компаниясы. 1969 жылы BEA Airtours ретінде құрылған ол, 1970 жылдардың басында British European Airways (BEA) және British Overseas Airways Corporation (BOAC) компанияларының бірігуінен кейін British Airways (BA) толық иелігіндегі еншілес компанияға айналды. British Airtours 1988 жылдың сәуірінде жаңадан құрылған British Airways бәсекелес British Caledonian компаниясын сатып алғаннан кейін Caledonian Airways атауын қабылдады. Caledonian Airways 1995 жылы тур-оператор Inspirations компаниясына сатылды, бұл BA-ның кең таралған туристік нарығынан шығуының бастауы болды. 1999 жылы Thomas Cook Inspirations компаниясын сатып алып, Caledonian Airways пен Flying Colours компанияларын біріктіріп, JMC Air Services компаниясын құрды, ол кейінірек Thomas Cook Airlines компаниясының Ұлыбританиядағы бөлімінің алдағы іргесін қалады. 2019 жылдың 23 қыркүйегінде Thomas Cook Airlines жұмысын тоқтатты, осылайша British Airtours компаниясының тарихы аяқталды.

Шығу тегі

BEA Airtours 1969 жылғы 24 сәуірде BEA-ның бөлімшесі ретінде құрылды. Ол сол кезде қарқынды дамып келе жатқан инклюзивті тур (IT) демалыс рейстері нарығына төмен құнмен қатысуға мүмкіндік беру үшін құрылды. Осыған дейін бұл нарық мемлекеттік корпорациялар BEA және BOAC-тан тәуелсіз, толығымен жеке меншік әуе компанияларының эксклюзивті құқығында болған. BEA мұны тәуелсіз компаниялардың жылдам өсіп келе жатқан жоспарлы рейстеріне қажетті қарсы салмақ ретінде қарастырды, олар BEA мен BOAC дәстүрлі түрде өздерінің эксклюзивті саласы деп есептейтін нарыққа еніп жатқан еді. BEA Airtours құрылымы британдық авиация индустриясының болашағы туралы Эдвардс есебіндегі ұсынымдардың біріне сәйкес келді – корпорациялар инклюзивті турлар мен чартерлік нарыққа қатысуы керек. Тәуелсіз чартерлік авиакомпаниялар BEA-ның IT нарығына кіру ниетіне күмәнмен қарады және кейбіреулері оператордың бұл нарықты тұрақсыздандыру үшін тәуелсіз тасымалдаушыларды бағадан төмен бағамен бағалау арқылы жасырын мақсаты бар деп қорқыды. Олардың ешқайсысы сол кездегі корпорацияның қаржылық ресурстарымен және капиталға қол жеткізу мүмкіндігімен салыстыра алмайтын. Сонымен қатар, тәуелсіз компаниялар BEA Airtours корпорациялардың артық қызметкерлерін жұмысқа алу және олардың қажеттілігінен артық ұшақтарды қабылдау үшін құрылған деп ойлады. Олар бұл нарықтың маңызды бұрмалануына, артық сыйымдылыққа және өте бәсекелестік нарықтағы бұрыннан төмен чартерлік бағаларды одан әрі төмендетуге әкеледі деп қорқып отырды. BEA-ның жаңа чартерлік бөлімшесінің бастапқы капиталы 250 000 фунт стерлинг болды және ол Лондонның оңтүстігіндегі Гатвик әуежайын өзінің базасы ретінде таңдады, онда ол бұрынғы Transglobe Airways ангарын Гатвик флотына инженерлік қолдау көрсету үшін иеленді. 1970 жылы әуекомпания Гатвиктен коммерциялық рейстерді бастады, бастапқыда бір сыныпты конфигурацияда 109 жолаушыға арналған жеті екінші қол BEA de Havilland Comet сериясы 4B ұшақтарын пайдаланды. 1970 жылғы 6 наурызда алғашқы коммерциялық рейс Гатвиктен ұшып кетті.

Корпоративтік өзгерістер мен жаңа қызметтер

1971 жылы BEA Airtours компаниясы бүкіл паркін ұлғайтылған сыйымдылығы бар, ұзақ қашықтыққа ұша алатын және жанармайды үнемдеуге арналған American Airlines Boeing 707 123B ұшақтарымен ауыстыруға шешім қабылдады, бұл оған Солтүстік Америкаға, соның ішінде жақын топтарға арналған ұзақ қашықтықты чартерлік рейстерді бастауға мүмкіндік берді. Сауда және өнеркәсіп министрлігінен екінші қолдағы 707 120B ұшақтарын импорттауға рұқсат алғанына және көзделген мерзімде ішкі көздерден балама ұшақтардың (BOAC-тің 707 436) қолжетімді болмауына қарамастан, бұл ұшақтар қажетті орын санынан артық болды және төрт Rolls Royce Conway қозғалтқыштарымен жабдықталды. Бұл Pratt & Whitney JT3D төрт турбоқозғалтқыштарынан бұрынғы буынның қозғалтқышы еді, ол бастапқыда Comet паркін ауыстыру үшін таңдалған американдық 707 123B ұшақтарына қуат берген. Осының салдарынан BOAC 707 ұшақтарының пайдалану шығындары жоғары болды. Алайда BOAC бұл ұшақтарды BEA Airtours компаниясына American компаниясының ұшақтары үшін сұраған бағадан төмен бағаға сатуға келісім білдірді. 4,3 миллион фунт стерлингтік сату бағасына жеті ұшаққа арналған BOAC-тың барлық қосалқы бөлшектері (қозғалтқыштарды қоса) кірді. Бұл шығындардың айырмашылығын өтеуге көмектесті. Осы 174 орындық ұшақтың біріншісі 1971 жылы, ал осы партияның соңғы ұшағы 1973 жылы парке қосылды. 1975 жылы British Airtours АҚШ-қа Advance Booking Charter (ABC) рейстерін бастады. Келесі жылдары British Airtours BOAC-тан мұрагерлік алған қосымша Boeing 707 ұшақтарын сатып алды. 1982 жылдың маусым айында British Airtours Гатвик пен Ньюарк арасында аптасына екі рет жоспарлы рейстерді бастады. Алайда, авиакомпанияның трансатлантикалық жоспарлы нарыққа енуі 1983 жылдың қаңтар айының басында жеті айдан кейін аяқталды. 1970-ші жылдардың соңында British Airways BEA-дан мұрагерлік алған ескірген және тиімділігі төмен қысқа/орта қашықтықты Hawker Siddeley Tridents және BAC One Elevens ұшақтарын Boeing 737 және 757 ұшақтарымен ауыстыруды шешкен кезде, Boeing компаниясына тоғыз жаңа 737 236 Advanced ұшағына тапсырыс берілді. Бұл ұшақтар 1980 жылдардың басында British Airtours-тың Гатвик базасына жеткізілді, бұл оған барлық ескі, екінші қолдағы тар денелі ұшақтарын жаңа жабдықпен ауыстыруға мүмкіндік берді, осылайша тәуелсіз бәсекелестеріне қатысты бәсекеге қабілеттілігін айтарлықтай арттырды. 1984 жылы British Airtours Гатвикке Rolls Royce RB211 қозғалтқыштарымен жабдықталған Boeing 747 236Bs ұшағын алды, бұл оның алғашқы және жалғыз жаңа кең денелі ұшағы болды. Бұл ұшақ Солтүстік Америкаға бағытталған танымал, ұзақ қашықтықты ABC рейстерінде пайдаланылды. Сол жылы British Airtours-тың соңғы Boeing 707 соңғы коммерциялық рейсін жасады. Осы уақытта British Airtours British Airways-тен алынған бірнеше Lockheed L 1011 Tristar кең денелі ұшақтарын да қабылдай бастады, олар бастапқыда 737 паркін толықтырды. 1985 жылы British Airtours British Airways-тің сол кездегі дизайнына ұқсас жаңа түс схемасын енгізді (Landor Associates компаниясы жасаған).

Брендті өзгерту және кейінгі іс-әрекет

1988 жылдың сәуір айында British Airtours танымал Caledonian Airways брендін қабылдады, себебі жаңадан жекешелендірілген British Airways бұрынғы Гатвик негізделген өзінің қарсыласы British Caledonian компаниясын сатып алғаннан кейін бұл қадам жасалды. Өзгерісті көрсету үшін қосымша шара ретінде әуе компаниясы сонымен қатар өзгертілген Caledonian ливреясын қабылдады, ол сол кездегі Landor Associates ұсынған British Airways ливреясынан бейімделген. Жаңадан брендтік таңбасы өзгертілген Caledonian Airways өзінің Гатвик операцияларын әуежайдың Оңтүстік терминалынан сол кездегі жаңа Солтүстік терминалына көшірді, осылайша British Airways тобының Гатвик қызметтерінің көп бөлігі жаңа терминалда шоғырланды. Ұзақ өтпей, Caledonian Airways Boeing 737 тар корпусты ұшақтарын British Airways-ке тиесілі L 1011 Tristar кең корпусты ұшақтарымен және бас компаниясы тапсырыс берген үлкен көлемдегі 757 ұшақтарынан алынған бірнеше жаңа Boeing 757 ұшақтарымен алмастыруды бастады. Бұрынғы British Airtours 737 ұшақтары British Airways-тің қазіргі қысқа қашықтықтағы екі класты кабиналық конфигурациясына сәйкес қайта жабдықталды және British Airways британдық British Caledonian компаниясынан мұра еткен BAC One Eleven 500 ұшақтарын Гатвик бағыттарында алмастыра бастады. 1995 жылы British Airways қысқа және орта қашықтықтағы пакеттік туризм нарығынан шығуға шешім қабылдады; осыған сәйкес, әуе компаниясы Caledonian Airways-ті британдық Inspirations туроператорына сатты, ол сол кезде американдық Carlson тобының бір бөлігі болды, сонымен қатар фирманың негізгі бес Tristar ұшақтарымен бірге сатылды. Caledonian компаниясы Inspirations компаниясына сатылғаннан кейін Boeing 757 ұшақтары British Airways компаниясына қайтарылды. 1999 жылы Inspirations Томас Кук тобының құрамына кірді, осы кезде Caledonian Airways Flying Colours әуе компаниясымен біріктіріліп, JMC Air Services құрылды, ол өз кезегінде қазіргі Thomas Cook Airlines британдық бөлімшесіне айналды. Inspirations компаниясының Томас Кук компаниясымен сатып алынуынан кейін қалған Caledonian Airways Tristar ұшақтары қызметтен алынды, себебі олардың сенімділік мәселелері күшейді және кеңінен жарияланды, бұл саяхатшылар арасында Caledonian әуе компаниясына деген жалпы қабылдаудың нашарлауына әкелді.

1988 жылғы флоты

1988 жылдың наурыз айында британдық Airtours авиапаркі 10 ұшақтан құралды.