АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Санта-Фе» атомдық суасты қайығы

Кіріспе

Лос-Анджелес класындағы ядролық қуатпен жүретін шабуылдық суасты қайығы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің USS Santa Fe (SSN 763) – Санта-Фе, Нью-Мексико штатының атымен аталатын АҚШ Әскери-теңіз күштерінің екінші кемесі. Оның құрылысы жөніндегі келісімшарт 1986 жылғы 21 наурызда Коннектикут штатының Гротон қаласындағы General Dynamics корпорациясының Electric Boat бөлімшесіне тапсырылды және келініңір салынуы 1991 жылғы 9 шілдеде басталды. 1992 жылғы 12 желтоқсанда Джой Джонсон ханымның қолдауымен суға түсірілді және 1994 жылғы 8 қаңтарда командир Роджер П. Крулл басшылығымен құрамына қабылданды.

Пайдалану тарихы

Санта-Фе алғаш рет 1997 жылы Парсы шығанағы мен Батыс Тынық мұхитына жөнелтілді. 1998 жылы ол Перл-Харбор әскери-теңіз кемелер зауытында таңдамалы шектеулі сынақтардан өтті. 1999 жылы Парсы шығанағы мен Батыс Тынық мұхитына қайта жөнелтілді. 2001 жылы Батыс Тынық мұхиты мен Парсы шығанағына жөнелтілді, онда екі мәрте «Құрмет» белгісін алды. 2003 жылғы «Жылдық жаттығу» барысында Жапон теңіз өзінен қорғану күштерімен бірлесіп жұмыс істеді. Кеме Сингапур, Гуам, Сасебо (Жапония) қалаларына бірнеше рет, сондай-ақ Йокосука (Жапония) портына кірді, онда портта тұрғанда тайфунға тап болды. Осы міндеттерді орындағаны үшін «Санта-Фе» су асты кемелеріне берілетін екінші ең жоғары награда – Әскери-теңіз күштерінің мақтау белгісімен марапатталды. 2004 жылдың қазан айында үш айлық уақытша құрғақ докқа орналасты. Теңіздегі сынақтар мен басқа да жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін 2005 жылдың мамырында екі айлық Шығыс Тынық мұхиты экспедициясын бастады. 2005 жылдың маусымында Перл-Харборға оралғаннан кейін, 9 тамызда Батыс Тынық мұхитына қайта жөнелтілді. Осы міндетте Үндістан теңіз күштерімен бірлескен «Малабар» жаттығуына қатысты. «Санта-Фе» – бұл жаттығуға қатысқан және Үндістанның Гоа портына кірген екінші АҚШ ядролық су асты кемесі. «Малабардан» кейін кеме Таиландтың Пхукет қаласында қысқа тоқтады. 2001 жылдан бері Пхукетке келген алғашқы АҚШ су асты кемесі болды. 2006 жылдың ақпанында Перл-Харборға оралды. 2006 жылдың шілдесінде Солтүстік полюске жақын жерден өтіп, Францияның Брест портына тоқтағаннан кейін Шығыс жағалауға қарай транзит жасады. «Санта-Фе» 18 айлық күрделі жөндеу жұмыстарын Портсмут әскери-теңіз кемелер зауытында (Мэн штаты, Киттери) аяқтады. Джорджия штатындағы Кингс-Бэй әскери-теңіз базасында теңіз сынақтарынан өткеннен және Панама каналы арқылы өткеннен кейін, ол Перл-Харборға оралды. Жөндеуден кейін 2009 жылдың мамыр-қараша айларында Сингапур, Сайпан, Гуам, Окинава (Жапония) және Йокосука (Жапония) қалаларында тоқтағаннан кейін алты айлық Батыс Тынық мұхиты экспедициясын жүзеге асырды. 2010 жылдың қаңтарында «Е» соғыс белгісін алды. «Санта-Фе» 2011 жылдың 24 тамызында Батыс Тынық мұхитына алты айлық жұмысты сәтті аяқтағаннан кейін Перл-Харбор-Хиккам бірлескен базасына оралды. Осы міндеттің барысында «Санта-Фе» ұлттық қауіпсіздік үшін маңызды төрт операцияны қауіпсіз және қиын жағдайларда жүргізіп, флоттың, театрдың және ұлттық мақсаттардың жетістіктерін арттырды. Экипаж болашақ операцияларға дайындық үшін ұрыс алаңын дайындау үшін қиын жағдайларда ерекше тактикалық шеберлік, табандылық және жігерлілік танытты. «Санта-Фе» Үндістан теңіз күштерімен бірлескен «Малабар» жаттығуына қатысу арқылы тактикалық шеберлігін көрсетті. Портқа кірген қалалар: Сасебо (Жапония) (3 рет), Чинхэ (Оңтүстік Корея), Йокосука (Жапония), Гуам және Субик шығанағы (Филиппин). Көрсеткен өте жоғары нәтижелері үшін «Санта-Фе» COMSUBRON 7 «Е» соғыс белгісімен марапатталды және Әскери-теңіз күштерінің хатшысымен Әскери-теңіз күштерінің мақтау белгісімен марапатталды.

Santa Fe'''s maiden deployment was in 1997 to the Persian Gulf and Western Pacific. In 1998, she completed a Selected Restricted Availability in Pearl Harbor Naval Shipyard. In 1999, she was again deployed to the Persian Gulf and Western Pacific earning a Meritorious Unit Commendation and Coast Guard Meritorious Unit Commendation. In 2001, she deployed to the Western Pacific and Persian Gulf earning two Meritorius Unit Commendations as well as earning her first coveted CSS 7 Battle E. Santa Fe deployed to the Western Pacific in September 2003 until March 2004. For this deployment she participated in ANNUALEX '03 with the Japanese Maritime Defense Force. The ship made port calls in Singapore, Guam, multiple times in Sasebo, Japan, and in Yokosuka, Japan in which she rode out a typhoon while in port. Santa Fe was awarded the Navy Unit Commendation, the second highest award given to a submarine, for actions completed on this deployment. She underwent a three month Interim drydocking in October 2004. After the ship completed sea trials and other various workups she then completed a two month Eastern Pacific Deployment that started in May 2005. After returning to her homeport of Pearl Harbor in June 2005, she again deployed to the Western Pacific on 9 August 2005. During this deployment she participated in Exercise Malabar with the Indian Navy. Santa Fe was the second U. S. nuclear submarine to participate in the exercise and also to port in Goa, India. After Malabar, the ship made a brief stop in Phuket, Thailand. She was the first U. S. submarine to visit Phuket since 2001. The ship returned to Pearl Harbor in February 2006. She made the transit to the East Coast in July 2006, surfacing near the North Pole on the way and stopping in Brest, France. USS Santa Fe completed a major repair period lasting 18 months at the Portsmouth Naval Shipyard in Kittery, Maine. After undergoing sea trials at Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia and transiting through the Panama Canal, she has returned to her homeport of Pearl Harbor, HI. After shipyard she completed a six month Western Pacific deployment from May–November 2009, after stops in Singapore, Saipan, Guam, Okinawa, JP, and Yokosuka, JP. She received the Battle "E" Award in January 2010. Santa Fe returned 24 August 2011 to Joint Base Pearl Harbor–Hickam after successfully completing a six month deployment to the western Pacific region. During this deployment Santa Fe skillfully conducted four operations of great importance to national security by safely operating in a demanding and challenging undersea environment, directly enhancing fleet, theater and national objectives. The crew displayed exceptional tactical skill, tenacity and perseverance while operating under extremely challenging conditions to prepare the battle space for future operations. Santa Fe's tactical acumen was further displayed by their highly successful participation in Exercise Malabar, a bilateral exercise with the Indian navy. Port calls included Sasebo, Japan (x3), Chinhae, South Korea; Yokosuka, Japan; Guam, and Subic Bay, Philippines. In recognition of their outstanding performance, Santa Fe'' received the COMSUBRON 7 Battle "E" Award and was awarded the Navy Unit Commendation by the Secretary of the Navy.