АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ескірген атомдық кемелерді жою процесі
Ship-Submarine Recycling Program
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қартқырылған ядролық кемелерді кәдеге жарату бағдарламасы (SRP). Ядролық отын шығарылып, жабдықтар алынады. Бремertonде жүзеге асырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қызметтен шығарылған ядролық кемелерді жою процесі. Кеме және су асты кемелерді қайта өңдеу бағдарламасы (Ship Submarine Recycling Program, SRP) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қызметтен шығарылған ядролық кемелерді жоюға арналған процесі. SRP тек Вашингтон штатының Бремертон қаласындағы Пьюгет-Саунд кеме құрылысы және жөндеу кешенінде (PSNS) жүзеге асырылады, бірақ дайындық жұмыстары басқа жерлерде де басталуы мүмкін.
US Navy process to dispose of decommissioned nuclear vessels
The Ship Submarine Recycling Program (SRP) is the process that the United States Navy uses to dispose of decommissioned nuclear vessels. SRP takes place only at the Puget Sound Naval Shipyard (PSNS) in Bremerton, Washington, but the preparations can begin elsewhere.
Жанармай құю және пайдаланудан шығару
SRP басталуына дейін кемедегі ядролық отынды шығарып алу қажет, ал отынды жою әдетте кеменің қызметтен шығарылуымен бірге жүзеге асырылады. Отын алынғанға дейін кеме "USS Name" деп аталады, бірақ одан кейін "USS" префиксі алынып тасталады және ол "ex Name" деп аталады. Қайта қолданылатын жабдықтар отынмен бірге шығарылып алынады.
Before SRP can begin, the vessel's nuclear fuel must be removed, and defueling usually coincides with decommissioning. Until the fuel is removed, the vessel is referred to as "USS Name," but afterward, the "USS" prefix is dropped and it is referred to as "ex Name." Reusable equipment is removed at the same time as the fuel.
Пайдаланылған отынды сақтау
Қолданылған ядролық отын теміржол арқылы Айдахо Ұлттық Лабораториясындағы (INL) Әскери-теңіз реакторлық қондырғысына жөнелтіледі, ол Айдахо Фоллс қаласынан солтүстік-батысқа қарай 68 шақырым жерде орналасқан, онда ол арнайы цилиндрлерде сақталады.
Spent nuclear fuel is shipped by rail to the Naval Reactor Facility in the Idaho National Laboratory (INL), located 42 mile (68 km) northwest of Idaho Falls, Idaho, where it is stored in special canisters.
Кеме қабығының құтқару
PSNS-те нақты SRP басталады. Су асты кемесін құтқарушылар үш-төрт бөлікке кесіп бөледі: корпус бөлімі, реактор бөлімі, егер болса, зымыран бөлімі және бау бөлімі. Зымыран бөлімдері Стратегиялық қаруды қысқарту туралы шарттың талаптарына сәйкес демонтаждалады. 1991 жылға дейін су асты кемелерінің бау және корпус бөлімдері қайта біріктіріліп, жүзбелі сақтауға қойылды. Осы корпус тұтастарын жою үшін, оның ішінде теңізге батыру сияқты әртүрлі ұсыныстар қарастырылды, бірақ ешқайсысы экономикалық тұрғыдан тиімді болған жоқ. 1978 жылы полихлорирленген бифенилдерге (ПХБ) тыйым салуға дейін салынған кейбір су асты кемелерінде қоршаған ортаны қорғау агенттігі мен АҚШ Жағалау күзеті қауіпті деп санайтын химиялық заттар болды, оларды алып тастау қажет еді. Содан бері, шығындарды азайту мақсатында, қалған су асты кемелерінің бөліктері қайта өңделеді, қайта пайдалануға жарамды материалдар өндіріске қайтарылады. Су асты кемелерін қайта өңдеу процесінде барлық қауіпті және зиянды қалдықтар анықталып, алынып тасталады, ал қайта пайдалануға болатын жабдықтар алынып, тізімге енгізіледі. Металл сынықтары мен басқа барлық материалдар жеке компанияларға сатылады немесе қайта пайдаланылады. Бұл процестің өзі пайда әкелмейді, бірақ шығындарды азайтуға көмектеседі. SRP арқылы су асты кемесін жою Әскери-теңіз күштеріне бір кемеге 25-50 миллион АҚШ доллары тұрады.
At PSNS, the SRP proper begins. The salvage workers cut the submarine into three or four pieces: the aft section, the reactor compartment, the missile compartment if one exists, and the forward section. Missile compartments are dismantled according to the provisions of the Strategic Arms Reductions Treaty. Until 1991, the forward and aft sections of the submarines were rejoined and placed in floating storage. Various proposals for disposal of those hulls were considered, including sinking them at sea, but none proved economically practical. Some submarines built prior to the 1978 banning of polychlorinated biphenyl products (PCBs) had the chemicals on board, which are considered hazardous materials by the Environmental Protection Agency and United States Coast Guard, requiring their removal. Since then, and to help reduce costs, the remaining submarine sections are recycled, returning reusable materials to production. In the process of submarine recycling, all hazardous and toxic wastes are identified and removed, and reusable equipment is removed and put into inventory. Scrap metals and all other materials are sold to private companies or reused. The overall process is not profitable, but does provide some cost relief. Disposal of submarines by the SRP costs the Navy US$25–50 million per submarine.
Реактор ыдысын жою
Отынсыздандырылған реактор бөлімі алынып тасталғаннан кейін, екі жағынан да герметикалық жабылады және көп дөңгелекті, жоғары сыйымдылықтағы тіркемелермен баржа арқылы Вашингтон штатындағы Энергетика министрлігінің Ханфорд ядролық резервациясына тасымалданады, онда олар қазіргі уақытта ашық құрғақ сақтауда тұр және ақырында жерленуге жоспарланған. Ресейлік су асты қайықтарының реактор бөлімдері Саида Губа (Саида шығанағы) және Владивосток маңындағы Чажма шығанағында ұқсас тәсілмен сақталады. Жерлеу траншеялары реактор бөлімінің қорғасынмен жабылған кейбір аймаларына алғашқы тесік пайда болуына дейін кем дегенде 600 жылға және сұйықтық ағуы мүмкін болмай тұрып, бірнеше мың жылға дейін қауіпсіз деп бағаланған.
Once the de fueled reactor compartment is removed, it is sealed at both ends and shipped by barge and multiple wheel high capacity trailers to the Department of Energy's Hanford Nuclear Reservation in Washington state, where they are currently, , kept in open dry storage and slated to be eventually buried. Russian submarine reactor compartments are stored in similar fashion at Sayda Guba (Sayda Bay) in northwestern Russia and Chazhma Bay near Vladivostok. The burial trenches have been evaluated to be secure for at least 600 years before the first pinhole penetration of some lead containment areas of the reactor compartment packages occurs, and several thousand years before leakage becomes possible.
Алдын ала жою әдістері
1959 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері Seawolf суасты қайығының ядролық реакторын алып тастап, оны жаңа үлгімен ауыстырды. Алдын ала алынған реактор Делавэрдің шығысында Атлант мұхитында белгілі бір тереңдікте суға батырылды. 1972 жылы Лондон құралдары радиоактивті қалдықтарды теңізге төгуді шектеді, ал 1993 жылы радиоактивті қалдықтарды теңізге төгуге толық тыйым салынды. АҚШ Әскери-теңіз күштері ядролық суасты қайықтарын жоюды зерттеуді бастады; екі жыл өткен соң реакторлық бөлімдерді жағалауға жерлеу ең қолайлы нұсқа деп таңдалды. 1990 жылы Scamp – ядролық қуатпен жұмыс істейтін АҚШ-тың алғашқы суасты қайығы болды.
In 1959 the US Navy removed a nuclear reactor from the submarine Seawolf and replaced it with a new type. The removed reactor was scuttled in the Atlantic Ocean, east of Delaware, at a depth of In 1972, the London Dumping Convention restricted ocean disposal of radioactive waste and in 1993, ocean disposal of radioactive waste was completely banned. The US Navy began a study on scrapping nuclear submarines; two years later shallow land burial of reactor compartments was selected as the most suitable option. In 1990, Scamp was the first US nuclear powered submarine to be scrapped.
Болашақтағы құтқару жұмыстары
2005 жылдың соңына дейін АҚШ-та 195 ядролық су асты кемесі тапсырылды немесе салынды (соның ішінде NR 1 Deep Submergence Craft және Virginia, бірақ кейінгілерінің ешқайсысы жоқ). 2001 жылы соңғы ресми шабуылдаушы кеме, «Л. Мендель Риверс», қызметтен шығарылды, ал 2004 жылы күрт модификацияланған «Стерджен» классының «Парш» кемесі де қызметтен босатылды. Балистикалық зымырандық су асты кемелерінің (FBM) бастапқы «41 for Freedom» флотының соңғы кемесі – «Камехамеха» 2002 жылы қызметтен шығарылды. Кемелерді шығару 1995 жылы «Батон-Руж» кемесімен басталды. Сонымен қатар, бірнеше ядролық қуатты крейсерлер де бағдарламаға қатысты, олардың бөлшектелуі жалғасуда. SRP бағдарламасына түсетін алғашқы әуе кемесі – 2013 жылы қызметтен шығарылған «Энтерпрайз» болады. Басқа ядролық қуатты су үсті кемелерінің жойылуынан айырмашылығы, олардың барлығы Пьюгет Саундтың кеме құрылысы және аралық техникалық қызмет көрсету кешенінде қайта өңделді. Әскери-теңіз күштері «Энтерпрайз» үшін басқа коммерциялық немесе жеке сектордағы мүмкіндіктерді қарастыруда, бұл жұмыстың құнын және осы үлкен кемені бөлшектеуге кететін уақытты қысқартуға, сондай-ақ оны Ньюпорт Ньюс сақтау орнынан Пьюгет Саундқа сүйреп әкелу қиындығын болдырмауға бағытталған. 2020 жылдың желтоқсан айында тағы тоғыз «Лос-Анджелес» классының шабуылдаушы су асты кемелері, екі басқарылатын зымырандық су асты кемесі және «Нимиц» әуе кемесі 2026 жылға дейін қайта өңдеу бағдарламасына енгізілетіні хабарланды. Алайда, 2023 жылдың қарашасында АҚШ Әскери-теңіз күштері кемелер құрылысының кешігуі және қолдағы «Нимиц» классының кемелерін қайта жабдықтау және күрделі жөндеу жұмыстарына байланысты «Нимицтің» қызмет мерзімін 2026 жылдан кейін ұзартуды және 2027 жылы қызметтен шығарылуы жоспарланған «Дуайт Д. Эйзенхауэрдің» де қызметін ұзартуды көздеп отырғанын мәлімдеді. Қайта өңдеу бағдарламасында күтіліп тұрған немесе өңделген кемелердің корпустары төменде тізілген.
By the end of 2005, 195 nuclear submarines had been ordered or built in the US (including the NR 1 Deep Submergence Craft and Virginia, but none of the later ). The last of the regular attack boats, L. Mendel Rivers, was decommissioned in 2001, and Parche, a highly modified Sturgeon, was decommissioned in 2004. The last of the initial "41 for Freedom" fleet ballistic missile (FBM) submarines, Kamehameha, was decommissioned in 2002. Decommissioning of the boats began in 1995 with Baton Rouge. Additionally, a handful of nuclear powered cruisers have entered the program, and their dismantling is ongoing. The first aircraft carrier due for decommissioning that would enter the SRP is planned to be Enterprise, which was withdrawn in 2013. Unlike the disposal of other nuclear powered surface ships, all of which have been recycled at the Puget Sound Naval Shipyard and Intermediate Maintenance Facility, the Navy is looking at other, commercial or private sector options for Enterprise in an effort to reduce both the cost of the work and the time taken to dismantle such a large vessel, as well as negating the difficulty of towing the hulk all the way from Newport News, where it is stored, to Puget Sound. In December 2020, it was announced that a further nine Los Angeles class attack submarines, two guided missile submarines, and the aircraft carrier Nimitz would be decommissioned and enter the recycling program by 2026. However, in November 2023, a further announcement was made that, owing to delays in both the construction of ships of the and the Refueling and Complex Overhaul work on the existing Nimitz class ships, the US Navy was looking to extend the service life of Nimitz beyond 2026, and Dwight D. Eisenhower, which was planned to decommission in 2027. Hulls waiting or already processed by the recycling program are listed below.