Кіріспе

Онтариодағы мохаук қауымдастығы, Канада

Квинт шығанағының мохауктары (MBQ) (Мохаук: Kenhtè:ke Kanyen'kehà:ka) – Онтарионың Гастингс округіндегі мохаук қауымдастығы. Олар Тайендинага мохаук аумағын басқарады. Мохаук тілінде қауымдастық ресми түрде "Кенте:ке" деп аталады, бұл "шығанақта" дегенді білдіреді (мохаук тіліндегі kénhte сөзі "шығанақ" мағынасын береді, содан "Квинте" сөзі де шыққан). Каюга тілінде бұл қауымдастық Тайęда:не:гęˀ немесе Detgayę:da:negęˀ деп аталады, яғни "екі бұтақтың жері". Ұлттың тіркеу нөмірі – 164.

Шолу

Квинт шығанағы мохоктарының (MBQ) аумағы Онтариодағы ең ірі алғашқы ұлттардың аумақтарының бірін құрайды. Тайендинага мохок аймағы Ұлы Бейбітшіл жасаушының – Деканавидехтің – туған жерімен байланысты, ол Мохок, Онейда, Онондага, Каюга және Сенека тайпаларын Хауденосауни конфедерациясына біріктіруде шешуші роль атқарды, деп мәлімдейді алты тайпаның заңгері және жазушысы Каянесех Пол Уильямс. MBQ-ның дәстүрлі жері, қазіргі аумақтан әлдеқайда кең болған, Джозеф Бранттың – Таендинагеаның – дәстүрлі мохок есімінің бір түріне негізделген, ол "бір-бірінің қасында екі отын бөлігі" дегенді білдіреді. Бұл жер Канаданың оңтүстік-шығысындағы Онтариодағы Квинт шығанағында, Беллвилл қаласының шығысында және Дезертон қалашығының батысында орналасқан.

Тарих

Америка революциясынан кейін британдық тәжге одақтас болған мохоктар Нью-Йорк штатының Мохок аңғарындағы дәстүрлі мекендерін жоғалтты, себебі британдықтардың жеңілісінен кейін жерлерін беруге мәжбүр болды. Олардың адалдығы үшін сыйлық ретінде тәж оларға Жоғарғы Канададағы игерілмеген жерлерді ұсынды. Джон Дезертон бастаған мохоктар тобы Квинт шығанағын таңдады, өйткені бұл жер 12 ғасырда Ирокез конфедерациясының негізін қалаушыларының бірі Теканавитаның туған жері деп есептелді. Мохоктардың көпшілігі Джозеф Бранттың соңынан Онтарио провинциясына айналған Гранд Ривер Бірінші Ұлтының алты тайпасына кетті. 1784 жылдың 22 мамырында 20 мохок отбасы (100-125 адам) Тайендинагаға келді. Тоғыз жыл өткен соң Тайендинага жері 1793 жылдың 1 сәуірінде губернатор Джон Грейвс Симко қол қойған, кейін "Симко келісімі" деп аталған 3½ шарты бойынша ресми түрде бөлінді. Бұл жер учаскесі Британдық тәжі және содан кейін Жоғарғы Канада үкіметі тарапынан заңды түрде қабылданды. 1820-1843 жылдар аралығында мохоктар Симко келісіміне сәйкес жерлердің үштен екі бөлігін жоғалтты.

Жерге қатысты талаптар

1995 жылы MBQ Тиендинага мохок территориясын қоршаған 923 акр жерге талап қойды, оның ішінде Дезеронто қалашығының көп бөлігі салынған жерлер де бар. 2003 жылы федералды үкімет Кулберсон трактының жер дауы туралы бастапқы келіссөздерге кірісті. Бұл талап 1820-1843 жылдар аралығында лоялист қоныс салушылардың мохоктардың дәстүрлі жерлерін заңсыз иеленгеніне негізделген, нәтижесінде Симко келісімі бойынша жердің көп бөлігінен айырылды. Зерттеулер мен құжаттама көрсеткендей, бұл шарттар мен талаптар Тиендинагада толық орындалмаған болуы мүмкін. Қалалық архивінде "Кулберсон трактының жер дауына қатысты құжаттар жинағының каталогы" құрылды. Басшы Дон Маракл 2011 жылы тоқтап қалған келіссөздерді қайтадан жалғастыруға шақырды. 2013 жылы Дезеронтода "Біздің аяғымызды тіреген жер" атты симпозиум өтті, ол көп адамды қамтыды. 2013 жылдың маусым айында Канада Федералды сотының судьясы Ренни "Квинт шығанағы мохоктарына қарсы Канада (үндістер ісі және солтүстік даму)" ісі бойынша экспроприация – үкімет үшін заңмен көзделген бірнеше мүмкіндіктердің бірі екенін мәлімдеді.

Ауыз суға қатысты ұзақ мерзімді кеңестер

Квинт шығанағының мохоктары 2008 жылдан бері "фекальдық, бактериялық және балдырлардың ластануына байланысты" ауыз су жөніндегі ескертуде өмір сүріп келеді. Аймақтағы құрғақшылық кезінде олардың үмітін арқалаған көптеген жер асты сулары толығымен тартылып қалды. Канадада COVID-19 пандемиясы кезінде өндірушілерден тауар жеткізілімі тоқырап, су құбыры жобасының құны шамамен 8,1 миллион доллардан 18,2 миллион долларға дейін өсті. 2020 жылдың желтоқсан айында федералды үкімет Дезертонто қалашығынан және MBQ-ның өз су тазарту қондырғыларынан "су құбырларын кеңейту шығындарын жабу" үшін 16,7 миллион доллар көлемінде жаңа қаржыландыру жариялады, бұл Тайендинага Мохок аймағындағы бес ауданға қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл қаржы MBQ қауымдастығының ауыз сумен қамтамасыз етілуін жақсартуға бағытталған көп кезеңді жобаның соңғы кезеңін қолдайды. Федералды үкімет және бірінші ұлт жобаға барлығы 18,2 миллион доллар инвестициялады, бұл "әрі қарай қоғамдағы бес ұзақ мерзімді ауыз су жөніндегі ескертулерді алып тастайды". Бұл соңғы кезең 2020 жылдың желтоқсан айында құрылыс жұмыстарын бастаған Gordon Barr Limited компаниясына тапсырылды. Жаңа су құбыры MBQ және Дезертонтоның су тазарту қондырғыларын байланыстырады, осылайша "86 үйді және қауымдастықтың бірнеше жартылай қоғамдық ғимараттарын" қосады. 2017 жылдың 4 желтоқсанында Кеңес "2019 жылы Тайендинага Мохок аймағы үшін Бірінші халықтардың сайлау заңы [FNEA] ережелерін бекітуге" қатысты ұсынысты қабылдады, бірақ Кеңес 2018 жылдың желтоқсанына дейін ресми түрде бейімделген сайлау кодексін қабылдаған жоқ немесе FNEA-ға қосылған жоқ.

Үкіметтің тарихы

Бастапқыда Квинт шығанағындағы Мохаук қауымдастығының үкіметі Хауденосауне демократиялық дәстүріне сәйкес таңдалған басшылар кеңесінен құралды. Мохауктар Квинт шығанағына алғаш келген кезде, оларды капитан Джон Дезеронтион басқарды, ол сол кезде қауымның алғашқы басшысы болды. 1784 жылы қоныс аудару мен 1811 жылы капитан Джонның қайтысы аралығында үкіметті «қауым басшылары», «соғыс басшылары» және капитан Джонның өзі – «басшы» деп саналды. Үкіметтің барлық функциялары капитан Джон арқылы жүзеге асырылды, сондықтан үкімет құрылымының егжей-тегжейлі тұстары белгісіз, мысалы, кеңесте қанша басшы болды. Капитан Джон 1811 жылы қайтыс болғаннан кейін, басқа үкіметтермен жүргізілген хат алмасудан 1800 жылдардың басында алты басшы қауымдастықты басқарғаны туралы мәліметтер бар. 1820 және 1830 жылдардағы құжаттарда төрт, бес және алты басшының қолтаңбалары кездеседі. 1835 жылы 60-тан астам қауым мүшесі методизмге өткенімен және олардың кейіннен Гранд-Риверге көшіп кетуімен, Квинт Мохаук кеңесіндегі басшылардың саны екіге азайды, нәтижесінде кеңес төрт адамнан тұрды, олар «ескі басшылар» деп аталды: Брант Брант, Паулес Клаус, Джозеф Пинн және тағы біреу. Екі адам кеңесшілер болып тағайындалды, ал қауым тағы үш адамды кеңеске сайлады – нәтижесінде бес адамнан тұратын кеңес құрылды. 1858 жылғы кеңесте «ескі басшылардың» бірі – Паулес Клаус болды. Келесі жылы аралаушы инспектор В. Р. Бартлетт тағы екі адамды (Паулес Клаус пен Томас Клаус) кеңеске тағайындады, ал үш адамды қауым сайлады (Сет В. Хилл, Джон Лофт және Уильям Маракл). Ақырында, Суперинтендант 1860 және 1870 жылдар аралығында қауымдастық ішіндегі кеңінен таралған сайлауларды тоқтатуды талап етті, «олар көп қиындықтар тудырды және көптеген жаман сезімдер мен жағдайларға себеп болды» деп мәлімдеді. Сет У. Хилл 1860 жылы тәртіпсіздік танытқаны үшін кеңестен шығарылды және оның орнына Уильям Дж. У. Хилл сайланды. 1863 жылы Джон Лофт та тәртіпсіздік салдарынан кеңестен босатылды, бірақ оның орны толтырылмады, нәтижесінде кеңес төрт адамнан тұрды. 1866 жылы төрт «ескі басшының» соңғысы – Паулес Клаус қайтыс болды, бұл кеңесті тағы да үшке дейін азайтты. Тарихи мәліметтерге сәйкес, қауым Сет Паулесті ескі басшының орнына таңдаған, бірақ ол даулы тұлға болды және барлық қауым оны қабылдамады – кейбіреулер оның «өзін» басшы етіп жасағанын ойлады, бірақ тарихи мәліметтер нақты емес.

Басшыға кандидаттар:
Р. Дональд Маракл – 908 – 89,02%
Карониякессон (Эндрю С.) Миракл – 69 – 6,76%
Жарамсыз – 43 – 4,22%
Барлығы – 1020 – 100,00%
Тіркелгендер саны/қатысуы

Кеңесшіге кандидаттар:
Карл (Тед) Маракл – 629 – 61,67%
Джош Хилл – 599 – 58,73%
Стасия Лофт – 597 – 58,53%
Крис Маракл – 587 – 57,55%
Эрин Ли Ферранте – 551 – 54,02%
Куртис (Чип) Брант – 484 – 47,45%
Мэнсон Лофт – 208 – 20,39%
Жарамсыз – 14 – 1,37%
Барлығы – 1020 – 100,00%
Тіркелгендер саны/қатысуы

2015 жылғы Топтық кеңес сайлауы

Басшы сайлауы Басшы кандидатының аты-жөніЖалпы дауыс саны пайызбен Р. Дональд Маракл81981.0Барбара Фрэнсис Брант11511.4Эндрю Клиффорд "Каронияксон" Миракл585.7Балин Хилл191.9Жалпы са valid дауыс саны1011100Қолданылмайтын дауыс саны76

Кеңес мүшелеріне сайлау Кеңес мүшесіне кандидаттың аты-жөніЖалпы дауыс саны пайызбен Карл "Тед" Маракл50547.2Дебра "Деб" Винсент44041.1Дуглас Е. Маракл43340.5Стасия Лофт42639.8Джош Хилл39236.6Барри Д. Брант36534.1Крис Маракл29127.2Блейн Лофт26925.1Пам "Маракл" Детлор22220.1Барбара Фрэнсис Брант15014.0Джим МакМуртер14213.3Кейт Сэро14213.3Синди Томпсон12711.9Кэтрин Хилл979.0Девэйн Маракл847.9Жалпы са valid дауыс саны1070100Қолданылмайтын дауыс саны17