Кіріспе

Марокконың географиялық және мәдени аймағы, Марокко аймағы. Риф немесе Риф (ﺍﻟﺮﻳﻒ), сондай-ақ Риф таулары деп аталады, Марокконың солтүстігіндегі географиялық аймақ. Солтүстік жағынан Жерорта теңізі мен Испаниямен, батысында Атлант мұхитымен шектеседі және Риф халқы мен Жебала халқының туған жері. Бұл таулы және құнарлы аймақ батысында Спартел мүйісі мен Танжермен, шығысында Беркане мен Молуя өзенімен, солтүстігінде Жерорта теңізімен, оңтүстігінде Уэрга өзенімен шектеседі. Риф таулары шығыс Риф тауларына (Надор, Дриуч, Аль-Хосейма) және батыс Риф тауларына (Танжер, Тетуан, Шефшауен, Таунате) бөлінеді.

География

Геологиялық тұрғыдан алғанда, Риф таулары Гибралтар доғасына немесе Альборан теңізінің геологиялық аймағына жатады. Олар Баэтика жүйесінің жалғасы болып табылады, ол Гибралтар бұғазы арқылы Иберия түбегінің оңтүстік тауларын қамтиды. Осылайша, Риф таулары Атлас таулар жүйесіне жатпайды. Үлкен Риф аймағындағы ірі қалаларға Надор, Аль-Хосейма (Вилла деп те аталады), Имзурен, Дриуч, Бен-Таиб, Мидар және Аль-Аруи, сондай-ақ бірнеше (кішкентай) қалалар: Сеганган, Селван, Аджир және Таргуст (Таргист) кіреді.

Тарих

Риф ежелгі заманнан бері берберлер мекендеген. Б.з.б. 11 ғасырдың басында финикиялықтар жергілікті берберлермен келісім немесе серіктестік орнатып, сауда бекеттерін құруға кірісті; Жерорта теңізі мен Атлантика жағалауында араласып, пуника тілін қалыптастыра бастады және Тетуан, Русадир (қазіргі Мелилья) және (б.з.б. 5 ғасырында) Тинги (қазіргі Танжер) сияқты қалаларды негіздеді. Үшінші Пуникалық соғыстан кейін Солтүстік Африка жағалауы Римнің бақылауына өтті, ал Риф Мавритания Корольдігінің бір бөлігіне айналды. Император Клавдий билігінде Мавритания бөлінген кезде Танжер Мавритания Тингитананың астанасы болды. Біздің заманымыздың 5 ғасырында Рим үкімдігі аяқталды, ал аймақ кейіннен Византия империясы тарапынан қайта басып алынып, ішінара бақыланды. 710 жылы Салих I ибн Мансур Рифте Некор әмірлігін құрды, берберлер ислам дінін қабылдауға көшті. 15 ғасырда көптеген морисктер Испаниядан қуылды, олардың көпшілігі Батыс Рифке қоныстанды және Андалусия музыкасы сияқты өздерінің мәдениетін әкелді, тіпті Шефшауен қаласын құрды. Содан бері Риф Испания және Португалиямен көптеген шайқастарды бастан өткерді. 1415 жылы Португалия Сеутаға шабуыл жасады, ал 1490 жылы Испания Мелильяны жаулап алды. 1859 жылы Тетуанда Испания-Марокко соғысы басталды, нәтижесінде Марокко жеңілді. Испания-Марокко қақтығыстары 20 ғасырда, 1921 жылы Риф Республикасын жариялаған бербер партизандық көшбасшысы Абд эль-Кримнің басшылығымен жалғасты. Риф берберлері 1920 жылдардағы Риф соғысында испандарға қарсы бірнеше жеңіске жетті, бірақ соңында жеңіліске ұшырады. Испаниялық аймақ 1956 жылдың сәуірінде Испаниядан деколонизацияланып, Мароккоға қайтарылды, бұл Франциядан тәуелсіздік алғаннан бір ай кейін болды. Одан кейін, 1958 жылы Рифтік бүлікшілер Марокко короліне қарсы солтүстікте көтеріліс ұйымдастырды, бірақ ол оңай басылды.

Экономика

Риф аймағындағы фермерлер Марокконың каннабис өндірімінің көп бөлігін қамтамасыз етеді. Аймақ экономикалық тұрғыдан жетілмеген.

Қоршаған орта

С. Майкл Хоганның айтуынша, құрып бара жатқан барбар макакасының (Macaca sylvanus) бес-сегіз аралығында жеке қосалқы популяциясы бар. Риф тауларында сондай-ақ бал арасының (Apis mellifera major) ірі тұқымы да кездеседі. Риф аймағы Марокконың басқа аймақтарына қарағанда көбірек жауын-шашын алады, кейбір жерлерінде жылына өте көп жауын-шашын жауады. Батыс және орталық бөліктері жаңбырлы, атлас кедрі, топырақ емені және мәңгі жасыл емен ағаштарымен, сондай-ақ испан шыршасының бір түрі – марокколық шыршаның соңғы қалған ормандарымен жабылған. Шығыс беткейлерінде жауын-шашын аз, ал ондағы ормандар негізінен қарағайлардан, әсіресе Алеппо қарағайынан және теңіз қарағайынан, сондай-ақ тетраклинистен тұрады. 1950 жылдан бері малдың шамадан тыс жайылуы, орман өрттері және ауыл шаруашылығы үшін, әсіресе есірткі өсімдігі плантацияларын құру үшін орманды кеңейтіп кесу салдарынан кең ауқымды ормандар жойылды. Бұл ормандардың жойылуы топырақтың эрозиясына әкеп соқты, бұл процесті одан әрі күшейтті.