Кіріспе

Саяси партиямен байланыс болмауы және оған деген жақпарушылықтың жоқтығы.

Партиялық емес, сондай-ақ партиясыздық деп те аталады, бұл саяси партияға қатыстылығының және оған деген жақпарушылығының болмауы. Оксфорд ағылшын сөздігінде "партиялық" деген сөз партияның, идеологияның, тұлғаның жақтастарын қамтиды, бірақ көбінесе партиялық емес саяси партиямен байланысқа қатысты, "партиялық" сөзінің тікелей қарсы мағынасында емес.

Канада

Канадада Солтүстік-Батыс территорияларының заң шығарушы жиналысы мен Нунавут заң шығарушы жиналысы – қазіргі уақытта провинциялық/аумақтық деңгейде партиялық емес жұмыс істейтін жалғыз органдар; олар консенсустық үкімет жүйесі бойынша қызмет етеді. Автономиялық Нунацiavут Ассамблеясы да субпровинциялық деңгейде осыған ұқсас жұмыс істейді.

Үндістан

Үндістанда «Жааго Ре!» Бір миллиард дауыс науқаны – 2009 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында азаматтарды дауыс беруге ынталандыру мақсатымен Tata Tea және Janaagraha ұйымдары бастаған бейтарап науқан. Бұл науқанды Аналь Саха бастаған.

Америка Құрама Штаттары

Тарихшы Шон Виленц Джордж Вашингтонның қоштасу сөзінен бастап, 2004 жылы сенатор Барак Обаманың Демократиялық ұлттық конвенттегі сөйлеміне дейін саясаткерлер американдықтарды партиялық шеңберден шығуға шақырғандығын айтады. Виленц мұны партиялық емес стиль деп атайды және «партияға қарсы ағым өз мәні бойынша демократияға қарсы, себебі саяси партиялар – қатардағы сайлаушылардың идеялары мен мүдделерін ілгерілету үшін сенімді сайлау құралы болған» деседі. Дегенмен, партиялық емес сайлаулар көбінесе жергілікті деңгейде ұлттық мәселелерді жергілікті мәселелермен араластырмау мақсатында өткізіледі. Бүгінде мұндай сайлаулар әдетте муниципалитеттер мен округтердегі лауазымдарға, әсіресе мектеп кеңесіне және судьяларды сайлауда жиі ұйымдастырылады. Небраска штатының бірпалаталық заң шығару органы – ресми түрде партиялық емес жалғыз штаттық заң шығару органы, ал Америка Самоасының екіпалаталық Fono – ресми түрде партиялық емес жалғыз аумақтық заң шығару органы. Сайлаулар ресми түрде партиялық емес болуы мүмкін, бірақ кейбір сайлауларда (әдетте ірі қалалар мен округтерде, сондай-ақ Небрасканың бірпалаталық органында) кандидаттардың партиялық байланысы белгілі болады, көбінесе белгілі бір кандидатты қолдайтын ұйымдар арқылы (мысалы, еңбек одағы қолдаған кандидат көбінесе Демократиялық партиямен, ал бизнес коалициясы қолдаған кандидат көбінесе Республикалық партиямен байланысты болады).

Діндарлар және басқа да 501c) 3) ұйымдары

АҚШ-тағы шіркеулер мен қайырымдылық ұйымдары негізінен АҚШ Ішкі кірістер қызметінің салық кодексі 501(c)(3) бойынша коммерциялық емес ұйымдар ережелерінде құрылады. Осы салықтан босатылған мәртебені сақтау және донорлардың салықтан жеңілдік алу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін олар партиялық бейтараптықты сақтауы керек. Бұл кейбір адамдарды партиялық көрініс тудыратын ұйымдардың мүмкіндіктеріне күдік тудырды. Брукингс институты – Вашингтон, округ Колумбиядағы саяси зерттеулер орталығы және 501(c)(3) коммерциялық емес, партиялық бейтарап ұйым. 1916 жылы құрылғаннан бері оның басшылығында республикашылдар мен демократтардың белгілі өкілдері болды. Мұндай басшылық өзгерістерге байланысты, кейбіреулер оны партиялық бейтараптықтың жақсы үлгісі деп санайды. The New York Times газеті кейде осы ұйымды либералды, либералды-орталық, орталық және консервативті деп сипаттаған. 2008 жылы The New York Times газетінде «консервативті Брукингс институты» туралы мақала жарияланды. (Мұндай кандидаттар кейде «біріктірілген» кандидаттар деп аталды). Бұл 1910-шы жылдардан 1940-шы жылдарға дейін жалғасты. (1888 жылы Герман Кройгердің Біріккен Еңбек партиясынан сайлануына қарсы күрес уақытша «Азаматтар партиясы» деген атпен жүргізілген). Социалистік-прогрессивтік ынтымақтастық кезеңінде (1935–1941) екі тарап «прогрессивтер» және «партиялық емес» деп аталды.