Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грузиядағы Америка революциялық соғысының бөлігі (1776)
Part of the American Revolutionary War in Georgia (1776)
Күріш қайықтары шайқасы, сондай-ақ Ямакрау шатқалы шайқасы деп те аталады, – Америка революциялық соғысының құрлық және теңіз шайқасы. Ол 1776 жылдың 2 және 3 наурызында Грузия және Оңтүстік Каролина провинциялары арасындағы шекарада, Саванна өзені бойында және оның маңында болды. Бұл шайқаста Грузия мен Оңтүстік Каролинаның халықтық жасақтары Ұлыбритания Корольдік теңіз флотының шағын флотына қарсы күш түсті. 1775 жылдың желтоқсанында британ армиясы Бостонды қоршауға алды. Жабдықтауға мұқтаж болғандықтан, Ұлыбритания Корольдік теңіз флоты Грузияға жүзім және басқа да жабдықтар сатып алу үшін жіберілді. Бұл флоттың келуі Грузия үкіметін басқаратын отарлық көтерілісшілерді Ұлыбританияның корольдік губернаторы Джеймс Райтті тұтқындауға және Саваннаға тоқтаған жабдықтау кемелерін британдықтардың басып алуына және алып кетуіне қарсы тұруға итермеледі. Кейбір жабдықтау кемелері оларды басып алудан сақтау үшін өртелді, ал кейбіреулері қайта басып алынды, бірақ көпшілігі британдықтар тарапынан сәтті қолға түсті. Губернатор Райт қамаудан қашып, флоттың бір кемесіне аман-есен жетті. Оның кетуі Грузиядағы британдық биліктің аяқталуын білдірді, бірақ 1778 жылы Саванна британдықтар тарапынан қайта басып алынғанда ол қысқа мерзімге қайта орнатылды. Райт 1779 жылдан 1782 жылға дейін билік жүргізді, содан кейін соғыс аяқталып, британдық әскерлер кері шегінді.
The Battle of the Rice Boats, also called the Battle of Yamacraw Bluff, was a land and naval battle of the American Revolutionary War that took place in and around the Savannah River on the border between the Province of Georgia and the Province of South Carolina on March 2 and 3, 1776. The battle pitted the Patriot militia from Georgia and South Carolina against a small fleet of the Royal Navy. In December 1775, the British Army was besieged in Boston. In need of provisions, a Royal Navy fleet was sent to Georgia to purchase rice and other supplies. The arrival of this fleet prompted the colonial rebels who controlled the Georgia government to arrest the British Royal Governor, James Wright, and to resist the British seizure and removal of supply ships anchored at Savannah. Some of the supply ships were burned to prevent their seizure, some were recaptured, but most were successfully taken by the British. Governor Wright escaped from his confinement and safely reached one of the fleet's ships. His departure marked the end of British control over Georgia, although it was briefly restored when Savannah was retaken by the British in 1778. Wright again ruled from 1779 to 1782, when British troops were finally withdrawn during the closing days of the war.
Өмірбаян
1775 жылдың сәуірінде британдық отарлау саясатына байланысты шиеленіс күшейіп, Лексингтон мен Конкорд шайқастарымен соғысқа ұласты. Осы оқиғалардан кейін патриоттар Бостон қаласын қоршап алды, бірақ толық қоршау болған жоқ: қала теңіз жолымен жабдықталуы мүмкін еді. Бұл жаңалық және маусымдағы Банкер-Хилл шайқасы колониялардың барлығында тәуелсіздік күресін қоздырды. Осы оқиғаларға дейін Грузия провинциясы бейтараптығын сақтап келгенмен, 1775 жылдың жазында Грузия провинциялық конгресінің радикалдары билікке ие болып, Грузияның корольдік губернаторы Джеймс Райттің өкілеттіктерін біртіндеп шектеді. Райт колония астанасы Саваннаға жақын теңіз күштерін сұрағанда, Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласындағы патриоттар оның өтінішін ұстап алып, оның орнына оған мұндай қолдаудың қажеті жоқ екенін көрсететін хабарлама жіберді. Грузиядағы жағдай 1776 жылдың қаңтар айында Тиби аралына британдық әскери кемелердің келуімен шиеленістің шыңына жетті. 12 қаңтарда Тиби аралынан үш кеме көрінді, ал 18 қаңтарда флотта , , , және бірнеше кішкентай кемелер болды. Райт Джозеф Клей және басқаларға бұл флоттың жергілікті бүлікшілерді жазалау үшін жіберілгеніне сендірді. Шындығында, бұл кемелер Бостон қаласындағы британдық әскерлерге Саваннадан азық-түлік жеткізу үшін жиналған флоттың бастапқы бөлігі болды. 1775 жылдың желтоқсан айында генерал Уильям Хоу Грузиядан күріш және басқа да азық-түлік сатып алуға экспедиция ұйымдастырды. Ақпан айының басына қарай бүкіл флот Тиби аралының жағасында жиналды. Флоттың бас қолбасшысы капитан Эндрю Баркли (немесе Баркли) болды, және оның құрамында майор Джеймс Грант басқаратын 40-шы полктің 200-ге жуық сарбазын тасымалдаған Whitby және Symmetry есімді екі транспорт кемесі де болды. Райт, тұтқынға алынған күйінде де қысымға ұшырап, өміріне қауіптеніп, 11 ақпан күні түнде сарайдан қашып шықты. Ол лоялист қолдаушысының плантациясына барып, одан Скарбороға жеткізілді. Осы уақытта Грузия провинциялық жиналысы шақырылып, Екінші Континенттік Конгреске өкілдер сайланды және Континенттік армия үшін полктер құру процесі басталды. Губернатор Райт Скарбороға келгеннен кейін, ол кеңесінің қалған мүшелеріне хат жазып, патриоттардан қауіпсіздікке кепілдік беруді және қажетті азық-түлікке қол жеткізуді талап етудегі қиындықтарына наразылық білдірді. Грузия 1774 жылы басқа он екі колониямен бірге Бірінші Континенттік Конгресс құрған Континенттік қауымдастықтың шарттарын қабылдады, ол Ұлыбританиямен сауданы тоқтатуды көздеді. Келіссөздер нәтижесіз аяқталғандықтан, Баркли өзінің флотына 29 ақпан күні әрекет етуге бұйрық берді.
In April 1775, tensions over British colonial policies in the Thirteen Colonies boiled over into war with the Battles of Lexington and Concord. Following those events, Patriot colonists surrounded the city of Boston, placing it under siege, although the encirclement was incomplete: the city could be resupplied by sea. News of this action and the June Battle of Bunker Hill fanned the flames of independence throughout the colonies. Although the Province of Georgia had managed to remain relatively neutral before these events, radicals in the Georgia provincial congress came into power during the summer of 1775 and progressively stripped Georgia's Royal Governor, James Wright, of his powers. While Wright had requested a naval presence near Savannah, the colony's capital, Patriots in Charleston, South Carolina had intercepted his request and substituted for it a dispatch indicating he did not need such support. The dispute in Georgia reached a crisis point when British men of war began arriving at Tybee Island in January 1776. On January 12, three ships were seen at anchor off Tybee Island; by January 18 the fleet consisted of , , , , and a number of smaller vessels. Wright's opinion, expressed to Joseph Clay and others, was that the fleet had been sent to punish the local rebels. In fact, these ships were the beginnings of a fleet assembled to acquire provisions in Savannah for the beleaguered British troops in Boston. In December 1775 General William Howe had ordered an expedition to purchase rice and other provisions in Georgia. By early February the entire fleet had assembled off Tybee Island. It was under the overall command of Captain Andrew Barclay (or Barkley) on , and included and two transports, Whitby and Symmetry, carrying about 200 British army regulars from the 40th Foot under the command of Major James Grant. Wright, who continued to be harassed in spite of his confinement, feared for his life, and escaped the mansion on the night of February 11. He made his way to the plantation of a Loyalist supporter and was taken from there to Scarborough. In the meantime, Georgia's provincial assembly had met, elected representatives to the Second Continental Congress, and begun the process of raising regiments for the Continental Army. After Governor Wright arrived aboard Scarborough he wrote a letter to the remaining members of his council, in which he expressed frustration over getting assurances of safety and access to the desired supplies from the Patriot authorities. Georgia had, along with the other twelve colonies, in 1774 adopted the terms of the Continental Association created by the First Continental Congress banning trade with Great Britain. With negotiations effectively failed, Barclay ordered his fleet into action on February 29.
Шайқас
1 наурызда Скарборо, Тамар, Чероки және Хинчинбрук Саванна өзенімен Бес Фатхом-Голға дейін жүзіп, Гранттың басқаруымен екі жүзден үш жүзге дейін сарбаз тасыған көліктерді ілесіп жүрді. Хинчинбрук пен бір көлік Бэк өзенімен жоғары қарай жүзіп кетті. Көлік порт аймағының қарсы жағына тоқтады, ал Хинчинбрук қаладан жоғарырақ орналасуға тырысып, өзендегі құм сілкіп тоқтады. Джозеф Хабершамның жасағы Хинчинбруктың палубасын тазартты, бірақ қолайлы қайықтар болмағандықтан Хабершам кемені басып алуға тырыса алмады, ол келесі толқынмен ағысынан босады. 2 наурыздың кешкісін Гранттың сарбаздары Хатчинсон аралына түсті. Олар аралды кесіп өтіп, 3 наурызда таңғы сағат 4-те аралға жақын орналасқан күріш қайықтарын басып алды. Олардың үнсіздік сақтаудағы табысы және, мүмкін, кеме капитандарының ықпалымен Саваннада дабыл тек сағат 9-да ғана көтерілді. Дабыл көтерілген кезде полковник Макинтош 300 жасақшыны алып, Ямакрау-Блаффқа үш 4 фунттық зеңбірек орнатты. Содан кейін ол лейтенант Дэниел Робертс пен майор Реймонд Демере II-ні басып алынған кемелердің біріне бейбіт сұхбат туымен жіберді; олар дереу тұтқынға алынды. Екінші, ірі, екі тұтқынды босату және кемелер туралы талқылау үшін келген бейбіт сұхбат кезінде, партия жетекшісі капитан Роджерс қорланғанда жағдай нашарлады. Ол басып алынған кемедегі біреуге оқ атқаннан кейін, британдықтар да жауап беріп, біреуін жаралады және бейбіт сұхбат тобының қайығын батыруға жақын болды. Қауіпсіздік комитеті жағдайды талқылау үшін жиналғанда, жабдықтау кемелерін өртеп жіберуге шешім қабылдады және бұл міндетті орындау үшін жасақ ротасы жиналды. Инвернесс атты бір жабдықтау кемесі өртеніп, басып алынған кемелерге қарай жіберілді, бұл британдық сарбаздардың оларды қалдырып, келе жатқан өрт кемесінен қашуға асығуына себеп болды. Дүрбелең кезінде патриот жасағы мен батареясы белсенділік танытып, ағылшын сарбаздарға мылтықтан және жүзімшардан оқ жаудырды. Екі кеме өзеннің төменгі ағысына қашып үлгерді, ал тағы екеуі өрттен құтылу үшін өзеннің жоғары ағысына қарай жүзіп, тоқтауға мәжбүр болды, ал олардың экипаждары тұтқынға алынды. Үш кеме түн бойы жанып, құлдырады. Бұл әрекетке Оңтүстік Каролинаның 500 жасақшысының уақтылы келуі көмектесті. Осы әрекетке қарамастан, британдықтар көптеген сауда кемелерін Бэк өзенінен сәтті жүзіп өтті, бірақ кейбір кемелерге жүктемесінің бір бөлігін тастауға тура келді. Тиби аралына жеткенде, олар қалаған азық-түлікті, яғни 1600 баррель күрішті, екі британдық көлік кемесіне тиеді. Флот Тиби аралынан шығып, тұтқындарды алмасу туралы келіссөздер жүргізілді. Осы уақыт ішінде флот бірнеше кемені ұстап алды, олар кейіннен жүлде ретінде жойылды. 25 наурызда Саваннадан келген жасақ тобы Райт пен кеме офицерлерінің оларды пайдалануына жол бермеу үшін аралдағы барлық үйлерді өртеп жіберді. Барклей 30 наурызда зәкір тастап, сауда кемелері мен көліктердің конвойын бастап, солтүстікке қарай жүзіп кетті. Британдықтар наурыздың басында Бостонды тастап кеткендіктен, ол алдымен Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласына кірді, онда жергілікті патриоттар оған ешқандай көмек көрсетуден бас тартып, далалық артиллерияны қолдана отырып, оның кемелеріне оқ атты. Ақырында ол мамыр айында Новая Шотландияның Галифакс қаласында британдық әскерге қосылды. Бұл шайқас және Райттың кетуі 1778 жылдың желтоқсан айында британдықтар Саваннаны қайтадан басып алғанға дейін Грузиядағы британдықтардың билігінің аяқталуын білдірді. Губернатор Райт қайтып келді, содан кейін Саванна 1782 жылға дейін британдықтардың қолында болды.
On March 1, Scarborough, Tamar, Cherokee, and Hinchinbrook sailed up the Savannah River to Five Fathom Hole, accompanying transports carrying two to three hundred men under Grant's command. Hinchinbrook and one of the transports then sailed up the Back River. The transport anchored opposite the port area, while Hinchinbrook, in an attempt to take a position above the town, grounded on a sandbank in the river. Gunfire from Joseph Habersham's militia cleared Hinchinbrook decks, but without suitable boats, Habersham was unable to attempt the taking of the vessel, which floated free on the next high tide. Late on the evening of March 2, Grant's men were landed on Hutchinson Island. They made their way across the island, and, at 4:00 am on March 3, took over a number of the rice boats anchored near the island. Due to their success at remaining quiet, and possibly with the collusion of the ship captains, the alarm was not raised in Savannah until 9:00 am. When the alarm was raised, Colonel McIntosh took 300 militiamen and set up three 4 pound cannons on Yamacraw Bluff. He then sent Lieutenant Daniel Roberts and Major Raymond Demeré II under a parley flag to one of the occupied ships; they were promptly arrested. When a second, larger, parley arrived to discuss the release of the two captives and the ships, the situation turned nasty when Captain Rogers, leader of the party, was insulted. After he fired at someone on the occupied ship, the British responded in kind, wounding one and very nearly sinking the parley group's boat. The Committee of Safety, when it met to discuss the situation, decided that the supply ships should be burned, and a company of militia was assembled to accomplish this task. One supply ship, Inverness, was torched and set adrift toward the occupied vessels, causing a scramble as the British troops hurried to abandon them in the face of the arriving fire ship. During the confusion, the Patriot militia and battery were active, raking the scurrying British crews with musket fire and grape shot. Two of the occupied vessels managed to get away downstream, and two more escaped the flames by going upstream, but were forced to dock, and their crews were taken prisoner. Three ships succumbed to the flames, which burned well into the night. The action was assisted by the timely arrival of 500 South Carolina militia sent in response to the earlier appeal. In spite of the action, the British successfully sailed most of the merchant ships down the Back River, although some of the ships needed to dump a portion of their cargo in order to make it down the shallow channel. Once they reached Tybee Island, the desired provisions, amounting to 1,600 barrels of rice, were loaded onto the two British transport ships. The fleet remained anchored off Tybee Island while negotiations went on over the exchange of prisoners. During this time the fleet detained several arriving vessels, which were later disposed of as prizes. On March 25, a band of militia from Savannah burned all the houses on the island to deny their use to Wright and the ships' officers. Barclay weighed anchor on March 30 and sailed north, leading the convoy of merchant ships and transports. As the British had abandoned Boston earlier in March, he first put into Newport, Rhode Island, where the local Patriots denied him any assistance and fired at his ships using field artillery. He eventually rejoined the British forces at Halifax, Nova Scotia in May. The battle and Wright's departure marked the end of British control over Georgia until Savannah was recaptured by British forces in December 1778. Governor Wright returned, and Savannah then remained in British hands until 1782.