Кіріспе

Солтүстік Судандағы қала (وادي حلفا, "Эспарто аңғары") – Мысыр шекарасына жақын Нубия көлінің жағалауындағы Суданның Солтүстік штатындағы қала. Бұл Хартумнан келген темір жолдың соңғы стансасы және көл бойымен жүретін паромдарға жүктерді темір жолдан өткізілетін нүкте. 2007 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 15 725 адамды құрады, бұл мүмкін болатын күн сәулесінің 97-98%-ына тең. Сонымен қатар, қалаға орташа жылдық жауын-шашын мөлшері жауады.

Тарих

Археологиялық деректерге сүйенсек, бұл аймақта ежелгі заманнан бері елді мекендер болған, ал Орта Мемлекет кезеңінде, өзеннің арғы жағындағы Бухен египеттік колониясы Рим дәуіріне дейін сақталған. Қазіргі Уәді-Хальфа қаласы 19 ғасырда Нилдегі Асуаннан, мысалы, «Нубия» кемесі сияқты кемелер үшін порт ретінде пайда болды. 1820 жылғы Түрік-Египет шапқыншылығы кезінде Уәді-Хальфа оңтүстікке бет алған әскерлер үшін тоқтау орны болды. 19 ғасырдың екінші жартысында байланыс дамыды, 1866 жылы Мысырмен телеграф желісі қосылды және 1873 жылы Кермаға теміржол салуға жасалған сәтсіз әрекеттер болды. Судандық теміржолдың Вади-Хальфада орналасуы, Асиюттан оңтүстікке қарай порт арқылы Мысыр желісімен кеме арқылы байланысты. 1885 жылы Уәді-Хальфа Махдишіл соғыс режиміне өткеннен кейін, алабұрлы кезеңге кірді. Шекарада жиі қақтығыстар болды, ал 1889 жылы Абдул Рахман әл-Махди әскері Тушки шайқасына жол тартқанда қалаға кірді. Бұл жол Атбара арқылы Эль-Обейдке және одан әрі Оңтүстік және Батыс Суданға дейін созылады. 1911-1931 жылдар аралығында Уәді-Хальфада Асуан су қоймасымен байланысты өзгерістерді бақылау үшін өзенді бақылау станциясы жұмыс істеді, бірақ 1931-1962 жылдар аралығында ол қаладан 47 шақырым солтүстікке орналасқан Каджнартиге көшірілді. 20 ғасырда қалада теміржол қонақ үйі салынды, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уәді-Хальфа Африкадағы одақтас күштер үшін байланыс бекеті болды. 1956 жылға қарай қала халқы 11 000 адамға жетті. Ең көп зардап шеккендер – 1960 жылдың 23-24 қазанында Уәді-Хальфада жаңа жерге көшіруге қарсы наразылық білдірген нубилер болды, ал 26 қазанда Судан астанасы Хартумда демонстрациялар өтті, оларды полиция көзден жас шығаратын газ қолданып таратуға мәжбүр болды. 2005 жылы Уәді-Хальфада мұражай мен интерактивті нубиялық ауыл құру жоспарланған, бірақ 2014 жылға дейін ештеңе істелмеді.

Экономика

Ауыл шаруашылығы жергілікті экономикада маңызды рөл атқарады. Қытайлықтар қалада балық өңдеу зауытына инвестиция жасады.

Көлік

Транс-африкалық автомобиль жолы – Каир – Кейптаун тас жолы Вади-Хальфа қаласынан өтеді. 2012 жылы Судан мен Египет арасында Асуан мен Вади-Хальфаны жалғайтын стандартты кеңдіктегі теміржол құрылысын аяқтау туралы келісімге қол жеткізілді. Дегенмен, 2023 жылы Судандағы азаматтық толқулар салдарынан жұмыс тоқтап қалды.