Жан Фредерик Фелипо, Морéпа графы: Француз мемлекет қайраткерінің өмірі мен қызметі
Jean Frédéric Phélypeaux, Count of Maurepas
Жан Фредерик Фелипо, Маурепа графы (1701-1781) – француз мемлекет қайраткері. Әкімшілік аристократиядан шыққан, Франция королінің хатшысы болды. Тарих, биография.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз мемлекет қайраткері (1701–1781)
French statesman (1701–1781)
Жан Фредерик Феллипо, Маурпас графы (9 шілде 1701 – 21 қараша 1781) – француз мемлекет қайраткері және Маурпас графы.
Jean Frédéric Phélypeaux, Count of Maurepas (9 July 1701 – 21 November 1781) was a French statesman and Count of Maurepas.
Алғашқы жылдар
Версальде әкімшілік абыройы бар отбасыдан, әскери-теңіз флоты және патша үйі үшін мемлекеттік хатшы болған Жером Фелипоның ұлы болып дүниеге келді. Әкесінің, атасының және туысы Луи Фелипо, Ла Врильер маркизінің басшылығымен Жан Фредерик Франция патшасының мемлекеттік хатшысы болуға бала кезінен бастап дайындалды. Жан Фредерик регент Филипп II, Орлеан герцогы тұсында мемлекеттік хатшы лауазымын мұрагерлік құқығымен алды, себебі оның әкесі Жером осы лауазымды мұраға алу құқығымен сатып алған болатын. 1718 жылы, 17 жасында Жан, туысы Ла Врильердің қамқорлығымен патша үйінің министрі және Морепас графы болды. Ұзақ өтпей ол туысының қызы Мари Жаннаға үйленді. Бес жылдан кейін, 16 тамызда ол Людовик XV-тің әскери-теңіз флотын, колонияларды және теңіз саудасын басқарушы министр міндетін атқара бастады. Жан, қамқоршысы қайтыс болғаннан кейін әкімшілік қызметін жалғастырды және 1749 жылдың 23 сәуіріне дейін әскери-теңіз министрі болды, содан кейін төңкеріс салдарынан қызметтен алынды. Оның қорғаныс жоспарларына британдық теңіз күштерінің маневрлері туралы ақпарат, Солтүстік Америкаға келетін кемелердің тізімі және кеме құрылысы туралы егжей-тегжейлі жазбалар көмектесті. Жан Фредерик осы ақпаратты Еуропадағы ең тиімділердің бірі саналатын барлау қызметі арқылы алды. Бұл, "Труп де ла Марин" әскері үшін ол қол жеткізген қаржыландырудың үлкен артуының нәтижесінде мүмкін болды. 1720-жылдардың ортасынан 1730-жылдардың ортасына дейін теңіз күштеріне бөлінетін бюджет шамамен 9 миллион ливрді құрады; алайда, 1739 жылы Жан Фредерик 19,2 миллион ливр бюджет алуға қол жеткізді. Келесі жылдары ол 1740 жылы 20 миллион ливр, 1741 жылы 26 миллион ливр, ал 1742 жылы 27 миллион ливр бюджет алды. Людовик XVI-ға қарағанда өзінің үстемдігін қызғанышпен қарап, ол Тургоға қарсы интригалар жасады, оның 1776 жылы ұсталғаннан кейін алты айлық тәртіпсіздік туды, содан кейін Жак Некер тағайындалды. 1781 жылы Морепас, Тургоны тастағандай, Некерді де тастап кетті және 1781 жылдың 21 қарашасында Версальде қайтыс болды.
He was born at Versailles, of a family of administrative nobility, the son of Jérôme Phélypeaux, secretary of state for the marine and the royal household. Under the guidance of his father, his grandfather and his cousin Louis Phélypeaux, marquis de La Vrillière, Jean Frederic was trained from childhood to be secretary of state to the king of France. Jean Frederic had right en survivance to the position of secretary of state, under the Regent, Philippe II, Duke of Orléans, as his father Jerome had purchased the office with the right of inheritance. In 1718 at the age of 17, Jean became the minister of the royal household and Comte de Maurepas under the guardianship of his cousin La Vrillière. Shortly after he married the daughter of his cousin, Marie Jeanne. Five years later on 16 August he began his duties as ministre de la marine to Louis XV administering the navy, colonies and seaborne trade. Jean continued his administrative career after the death of his guardian, and was ministre de la marine until 23 April 1749, when he was removed in a coup. His defense plans were aided by information on British naval manoeuvres, lists of what ships were coming to North America and detailed memoirs of ship construction. Jean Frederic obtained this information through maintaining an intelligence service that was considered one of the most efficient in Europe. This was only made possible due to the drastic funding increases he managed to obtain for the Troupes de la Marine. The typical budget appropriated to the marine from the mid 1720s to mid 1730s was 9 million livres; in 1739, however, Jean Frederic managed to obtain a budget of 19.2 million livres. In the following years he acquired budgets of 20 million livres in 1740, 26 million in 1741 and 27 million in 1742. Jealous of his personal ascendancy over Louis XVI, he intrigued against Turgot, whose disgrace in 1776 was followed after six months of disorder by the appointment of Jacques Necker. In 1781 Maurepas deserted Necker as he had done Turgot, and he died at Versailles on 21 November 1781.
Мұра
Маурепас "Этренн де ла Сент-Жан" деп аталатын әңгімелер жинағына үлес қосуымен (2-ші басылым, 1742) белгілі. 1792 жылы Дж. Л. Г. Сулави редакциялаған және оның хатшысы жинаған деп есептелетін "Маурепас мемуарлары" деп аталатын төрт томдық жинақта Солтүстік Америка отарлары, Луисбургтың құлауы, Кариб теңізіндегі сауда, кітаптар цензурасы және басқару туралы ақпараттар кірген. Ол сонымен қатар кеме құрылысы, теңіз жүзу нұсқаулары және теңіздегі шайқас сияқты барлық теңіз салалары туралы мол мәліметтерді жазды. Мемуарлар жинағы қазір Корнелл университетінің меншігінде. АҚШ-тың Луизиана штатындағы Маурепас көлі оның құрметіне аталған, бұл оның Жаңа әлемге тигізген әсерін көрсетуде.
Maurepas is credited with contributions to the collection of facetiae known as the Etrennes de la Saint Jean (2nd ed., 1742). Four volumes of Memoires de Maurepas, purporting to be collected by his secretary and edited by J. L. G. Soulavie in 1792, included information on the North American colonies, the fall of Louisbourg, trade in the Caribbean, the censorship of books and administration. He also recorded extensive information on all naval matters including naval construction, navigation sailing instructions and fighting at sea. The collection of memoirs is now in the possession of Cornell University. Lake Maurepas, Louisiana, USA was named for him, showing his surviving influence on the New World.