Кіріспе
Британдық автобус операторы компаниясы 1985 жылы аналық компаниясы Eastern Scottish Omnibuses Ltd. қайта құрылғаннан кейін құрылған кәсіпорын. Eastern Scottish Omnibuses Ltd. – Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан автобус және автобус операторы, Scottish Bus Group (бұрынғы SMT Group) еншілес компаниясы болған. Eastern Scottish 1985 жылдың маусым айында 1960 жылдан бері "Eastern Scottish" деген атпен сауда жасаған Scottish Omnibuses Ltd. компаниясының негізгі бөлігінен құрылды. 1990 жылы жекешелендіруден кейін компания "SMT" деген атпен сауда жасады, осылайша компанияның бастапқы атын (Scottish Motor Traction) қайта жаңғыртты. Ол 1994 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін GRT Bus Group plc компаниясының құрамына енді.
the business formed in 1985 after the restructuring of its parent company
Eastern Scottish Omnibuses Ltd. was a bus and coach operator based in Edinburgh, Scotland and a subsidiary of the Scottish Bus Group (formerly SMT Group). Eastern Scottish was formed in June 1985 from the main part of Scottish Omnibuses Ltd., which had itself traded as 'Eastern Scottish' since the 1960s. Following privatisation in 1990 the company traded as 'SMT' reviving the original name of the company (Scottish Motor Traction). It operated until 1994, when it became part of GRT Bus Group plc.
Операция
Эдинбургтегі Нью-стритте орналасқан бас кеңсесінен бастап, «Шығыс Шотландия» лотиандар аймағында, Шотландияның шығысында, солтүстік және шығыстан Форт-Ферт шығанағымен, батыстан Фаулдхауспен, ал оңтүстіктен Горебридж (Биркенсайд) шектелген аумақта қызмет етті. «Шығыс» Батгейт, Ливингстон, Далкейт және Массельбург қалалары мен төңірегінде қалалық, қалааралық және ауылдық бағыттарда, сондай-ақ Эдинбург қаласы ішінде қызмет көрсетті. Осы қалаларда да қоймалар орналасқан. «Шығыс» экскурсиялық қызметпен де айналысты, күндізгі турлар мен жеке жалдауларды ұйымдастырды, сондай-ақ Эдинбургтен Глазго, Абердин, Инвернесс, Лондон және Шотландия мен Англияның көптеген басқа да қалаларына «Scottish Citylink» экспресс бағыттарына автобустарды қамтамасыз етті.
Тарих
Шотландиялық моторлы тракциялық компаниясы (SMT) 1905 жылы құрылды және Оңтүстік-Шығыс Шотландиядағы басты автобус операторы болу үшін бірнеше сатып алулар арқылы жылдам кеңейді. 1930 жылдары SMT сонымен қатар SMT тобының бас компаниясы болды, оның басқа еншілес компаниялары Шотландияның басқа аймақтарында автобустарды пайдаланды. 1949 жылы SMT тобының автобус операциялары Британдық көлік комиссиясының жаңа еншілес компаниясы – Scottish Omnibuses Ltd. арқылы мемлекеттік меншікке көшті, бірақ SMT атауы 1960 жылдардың басына дейін шығыста қолданылып келді және Шотландиялық автобус тобының Батыс SMT және Орталық SMT операциялық бөлімшелерінде одан да ұзақ сақталды. Кейіннен «Шотландиялық омнибустар», «Шотландиялық» және содан кейін «Шығыс Шотландиялық» флоттық атаулары қолданылды. SMT атауы Эдинбургтегі тілде флот атауы өзгергеннен кейін де сақталды және Эдинбургтегі Лотиан жолындағы байланысты емес автосалонның көрмесінде кездесті. Ұлттықтандыру нәтижесінде SMT тобының операциялары белгілі бір деңгейде рационализацияланды. SMT компаниясының Данди аймағындағы жеке операциялары Scottish Omnibuses-ке өтпеді, керісінше, W. Alexander & Sons Ltd. компаниясына берілді. Эдинбург аймағында бұл тарих SMT/Eastern Scottish-тің қала шегінде жолаушыларды тасымалдау құқығын сақтауына әкелді (Глазгодан айырмашылығы, онда тек қаладан шығуға және қалаға кіруге рұқсат берілді). Эдинбургтегі трамвай қызметін тоқтату (бір кезде Мюссельбургтен Порт-Сетонға дейін созылған) қызметтерді қайта бөлумен бірге болды, нәтижесінде Мюссельбург SMT/Eastern Scottish-ке ғана тиесілі болды, ал Гилмертон қызметтерін корпоративтік автобустар қабылдады, бірақ Шығыс Шотландияның Биркенсайд және кейбір Розуэлл қызметтерінен бәсекелестік болды. 1958 жылы Глазгоның Лоуленд автожолы сатып алынды, қаланың шығыс жағындағы әртүрлі жергілікті қызметтермен бірге. Шотландиялық омнибус аумағының батысындағы тағы бір сатып алу – 1962 жылы Эйрдридегі Бакстер автобус қызметі, Эйрдри және Коатбридж аудандарындағы жергілікті қызметтермен. Бұл сатып алулар компанияның Ланаркшир және Глазго аймағындағы беделін айтарлықтай арттырды. Соңғы маңызды сатып алу 1964 жылы Данбардағы Старк моторлық қызметі болды. Старк бірнеше жыл бойы кейбір қызметтерін Шотландиялық омнибуспен бірлесіп жүргізді және оның флотының бір бөлігі SMT ливреясымен боялды. Бакстердің бизнесі сатып алынғанда, автобустарды Шотландиялық омнибус ливреясына бояуға қоғамдық наразылық Виктория депосында орналасқан және Эйрдри мен Коатбридж маңындағы қалалық қызметтерде қолданылатын автобустар үшін Бакстердің жекелендірілген стилін және көк түсті ливреясын сақтау туралы шешімге әкелді. Старк ливреясы, Шотландиялық омнибустің ливреясынан ашық жасыл түс, Данбар мен Солтүстік Бервик автобустарында сақталды. Екі жергілікті стиль 1970 жылдардың соңында SBG-нің жаңа корпоративтік флот стилі енгізілген кезде (saltire логотипімен «Eastern SCOTTISH») жоғалып кетті. SMT және Scottish Omnibuses ұзақ жылдар бойы қашықтықтан жүретін автобус қызметтерінің маңызды операторлары болды, әдетте Grey Green, Midland Red және Ribble сияқты ағылшын операторларымен ынтымақтаса жұмыс істеді, Шығыс Шотландия флот атауын және жасыл/кремді ливреяны пайдаланды. Екі мақсатты автобустар Z әрпімен белгіленді және 50/50 жасыл/кремді ливреямен жабдықталды, ал туристік автобустар Y әрпімен белгіленді және басым кремді ливреямен жабдықталды. Маркетингтік ерекшелік – Лондон мен Эдинбург арасындағы 2 және 3 күндік турларды ұсыну, олар бір бағытты немесе қайта сапар ретінде қол жетімді болды. Бұл бизнес Лондондағы тұрақты сату кеңсесімен қолдалды, оны Шығыс Шотландияның форма киген қызметкерлері басқарды. 1970 жылдары Эдинбург пен Лондонға қызмет көрсеткен Bristol REMH көліктерінің бірегей қара-сары ливреясы болды. Батыс Шотландиялық флот атауымен Western SMT, бұл қызметті Глазгодан қара-ақ ливреямен бірдей көліктерді пайдаланып ұсынды. 1970 жылдардың ортасынан бастап Шотландиялық автобус тобының саясаты осындай қызметтерді еншілес компаниялардың жеке атаулары мен ливреяларынан гөрі корпоративтік SBG стилімен жүргізуге басымдық берді. Бастапқыда Лондонға экспресс-рейстерде пайдаланылатын SBG автобустары «SCOTTISH» брендімен арнайы көк және ақ ливреямен жабдықталды; 1980 жылдардың басында басқа экспресс-рейстердің көпшілігі «Scottish Citylink» брендімен екі тонды көк және сары ливреямен жабдықталды.
Дерегуляция
1986 жылы дерегуляцияға және ақырында жекешелендіруге дайындық мақсатында Scottish Bus Group 1985 жылы қайта ұйымдастырылды. Шотландтық Омнибустар операциялары Бервик, Данбар, Галашилс, Хавик, Джедбург, Келсо, Солтүстік Бервик және Пиблс деполарынан жаңа компанияға, Lowland Scottish Omnibuses Ltd-ға, ал Эйрдри (Кларкстон) депосы Central Scottish Omnibuses Ltd-ға, Линлитгоу депосы Midland Scottish Omnibuses Ltd-ға берілді, ал Бейлистон депосы жабылды (оның көліктері мен операциялары қысқа уақытқа Midland Scottish-тың Степпс депосына көшірілді, Kelvin Scottish Omnibuses Ltd-ді құру үшін одан әрі қайта ұйымдастыруға дейін). Экспресс-автобус бағдарларына лицензиялар жаңа Scottish Citylink Coaches Ltd компаниясына берілді, ал Marine Works SBG-нің тағы бір еншілес компаниясы SBG Engineering Ltd компаниясына берілді. Шотландтық Омнибустардың қалдығы, Лотианс аймағындағы бұрынғы компанияның аумағының ядросын құрайтын, Батгейт, Далкейт, Эдинбург, Ливингстон, Муссельбург және Биггардағы қосалқы депо (1986 жылы жабылған) Eastern Scottish Omnibuses Ltd болып қайта аталды. Eastern Scottish өзінің автопаркі үшін дәстүрлі жасыл және кремі түсті бояуын сақтап қалды. Дерегуляциядан кейін Eastern Scottish Эдинбургтен тыс жерде аз немесе ешқандай бәсекелестікке тап болмады, бірақ ол өте қалаланған жұмыс аймағында болды. Эдинбургте Eastern үлкен, басым қала операторы, Lothian Regional Transport (LRT) компаниясымен қалалық трафик үлесі үшін күресіп отырғанын көрді. 1986 жылдың соңында Eastern Эдинбургте тоғыз жаңа бағыт енгізді, олардың кейбіреулері қолданыстағы LRT бағыттарының бөлімдерін жақсырақ бейнеледі. Бұл бағыттар C1-ден C9-ға дейін нөмірленді, шағын автобустар "City Sprinter" автопаркінің брендін тасыды. 1986 жылдың қазан айында дерегуляция басталғанда C5 бағыты қала орталығы арқылы Clovenstone мен Restalrig арасында 5 минуттік интервалмен жүрді, бағыттың кейбір бөліктерінде "көруге және мінуге" мүмкіндігі болды. Кейбір бағыттар 70 Dodge микроавтобустарымен, ал басқалары екі қабатты автобустармен, атап айтқанда 25 қолданылған South Yorkshire Transport Volvo Ailsa B55 автобустарымен, ирландиялық Van Hool McArdle кузовтарымен жұмыс істеді. Кейбір бағыттардың мерзімі қысқа болды. LRT жауап ретінде қызметтерді қала шекарасынан тыс және Eastern операциялық аймағына тереңірек кеңейтті. LRT-нің бәсекелестік тактикасы, сондай-ақ жолаушылардың "корпорацияның" (LRT кейде осылай аталатын) танымал "жарқыраған" түсті автопаркіне деген адалдығы, Eastern компаниясының қалалық нарыққа елеулі енуіне кедергі келтірді. Екі оператор арасындағы бәсекеге қарамастан, Шотландияның басқа қалалары мен қалаларында болған қатал "автобус соғыстары" көбінесе болдырмалды, ал Eastern зиянға ұшыраған операцияларды жалғастырмады, бірақ экономияға жету үшін Сент-Эндрюс автобус станциясын пайдалануды азайтып, Эдинбург қаласының орталығы арқылы Шарлотта сквері, Хеймаркет, Клермистон және Сильверкноус сияқты бағыттарға жүрді, сондай-ақ Балерно және Уолифорд сияқты дәстүрлі бағыттарды біріктіріп, LRT бағыттарымен бәсекелес жаңа қалалық байланыстар құрды.
Жекешелендіру
Шығыс Шотландия – Шотландиялық автобус тобының ең табысты қаржылық еншілес компанияларының бірі болды, 1989 жылы операциялық табысы 1,07 миллион фунт стерлингті құрады. Бұл, көбінесе, City Sprinter шағын автобустар бағдарламасы сияқты бастамалардың нәтижесінде болды, ол тез арада жоғары жиілікті бағыттардың кең желісіне айналды. 1990 жылдың қыркүйегінде компания өзінің басшылығы мен қызметкерлеріне 9,5 миллион фунтқа сатылды, бұл оны жекелендіру кезіндегі ең қымбат еншілес компанияға айналдырды. Компания тағы да SMT деген атпен сауда жасауға кірісті, дәстүрлі алмаз логотипінің заманауи, стильді нұсқасын пайдаланды. Содан кейін жаңа көліктерге инвестиция жасалды және «Diamond Service» деп аталған «сапалы бағыттар» енгізілді. LRT компаниясының үлкен өндірістік мүмкіндіктеріне, маусымдық билеттерді сатып алуды ыңғайлы етуге жеткіліксіз бағыттарға және тұтынушылардың адалдығына байланысты екі қабатты автобустарды пайдаланып қалалық бағыттарға жасалған бәсекелестік сәтсіз аяқталды. 1994 жылдың қазанында GRT тобы, кейіннен FirstBus (1995 сәуір) және FirstGroup (1997 желтоқсан) компанияны 10,3 миллион фунтқа сатып алды. 1996 жылы, енді First SMT деген атпен сауда жасап жүрген компания таратылып, көршілес FirstGroup еншілес компаниялары – Midland Bluebird Ltd (бұрынғы Midland Scottish) және Lowland Omnibuses (бұрынғы Lowland Scottish) компанияларымен біріктірілді, олар кейіннен First Edinburgh құрады, ол жай ғана First деген атпен сауда жасады. Eastern Scottish Omnibuses Ltd тәуелсіз компания ретінде қызметін тоқтатты.