Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оптикалық жүйенің жарықты қаншалықты жинақтайтыны немесе шашырататынының өлшемі.
Measure of how strongly an optical system converges or diverges light
Оптикалық жүйенің фокустық қашықтығы – жүйенің жарықты қаншалықты жинақтайтыны немесе шашырататынының өлшемі; ол жүйенің оптикалық күшіне кері шама. Оң фокустық қашықтық жүйенің жарықты жинақтайтынын, ал теріс фокустық қашықтық – жарықты шашырататынын көрсетеді. Фокустық қашықтығы қысқа жүйе сәулелерді күштірек қисайтады, оларды қысқа қашықтықта фокусқа келтіреді немесе оларды тез шашыратады. Ауадағы жұқа линзаның ерекше жағдайында оң фокустық қашықтық – бастапқыда параллель сәулелердің фокусқа келтірілетін қашықтығы, ал теріс фокустық қашықтық – параллель сәуле шоғын жасау үшін нүктелік көз линзадан қанша қашықтықта орналасуы керек екенін көрсетеді. Көбінесе оптикалық жүйелер үшін фокустық қашықтықтың нақты мағынасы жоқ; ол жүйенің оптикалық күшіне кері шама ғана. Көптеген фотосуреттерде және барлық телескопияда, нысан өте алыс болғандықтан, ұзын фокустық қашықтық (төмен оптикалық күш) жоғары ұлғаюға және тар көру бұрышына әкеледі; керісінше, қысқа фокустық қашықтық немесе жоғары оптикалық күш – төмен ұлғаюға және кең көру бұрышына байланысты. Ал микроскопия сияқты қолдануларда, нысанды линзаға жақындату арқылы ұлғаюға қол жеткізіледі, қысқа фокустық қашықтық (жоғары оптикалық күш) жоғары ұлғаюға әкеледі, себебі нысанды проекция орталығына жақындатуға болады.
The focal length of an optical system is a measure of how strongly the system converges or diverges light; it is the inverse of the system's optical power. A positive focal length indicates that a system converges light, while a negative focal length indicates that the system diverges light. A system with a shorter focal length bends the rays more sharply, bringing them to a focus in a shorter distance or diverging them more quickly. For the special case of a thin lens in air, a positive focal length is the distance over which initially collimated (parallel) rays are brought to a focus, or alternatively a negative focal length indicates how far in front of the lens a point source must be located to form a collimated beam. For more general optical systems, the focal length has no intuitive meaning; it is simply the inverse of the system's optical power. In most photography and all telescopy, where the subject is essentially infinitely far away, longer focal length (lower optical power) leads to higher magnification and a narrower angle of view; conversely, shorter focal length or higher optical power is associated with lower magnification and a wider angle of view. On the other hand, in applications such as microscopy in which magnification is achieved by bringing the object close to the lens, a shorter focal length (higher optical power) leads to higher magnification because the subject can be brought closer to the center of projection.
Оптикалық қуат
Линзаның немесе қисық айнаның оптикалық қуаты – метрмен өлшенетін фокус арақашықтығының кері шамасына тең физикалық шама. Диоптр – оның өлшем бірлігі, кері ұзындық өлшемімен сипатталады, бір метрдің кері шамасына тең, 1 диоптр = 1 м−1. Мысалы, 2 диоптрлік линза параллель жарық сәулелерін 1/2 метрде фокусқа келтіреді. Жарықты жинақтамай немесе таратуға мәжбүр етпегендіктен, жалпақ терезеде оптикалық қуат нөлге тең. Фокус арақашықтығына қарағанда оптикалық қуатты пайдаланудың басты артықшылығы – жұқа линза формуласында объект арақашықтығы, бейне арақашықтығы және фокус арақашықтығының барлығы кері шамалар түрінде беріледі. Сонымен қатар, салыстырмалы түрде жұқа линзалар бір-біріне жақын орналасқанда олардың қуаттары шамамен қосылады. Осылайша, жұқа 2,0 диоптрлік линза, жұқа 0,5 диоптрлік линзаға жақын орналастырылғанда, 2,5 диоптрлік линзамен шамалас фокус арақашықтығын береді.
The optical power of a lens or curved mirror is a physical quantity equal to the reciprocal of the focal length, expressed in metres. A dioptre is its unit of measurement with dimension of reciprocal length, equivalent to one reciprocal metre, 1 dioptre = 1 m−1. For example, a 2 dioptre lens brings parallel rays of light to focus at 1/2 metre. A flat window has an optical power of zero dioptres, as it does not cause light to converge or diverge. The main benefit of using optical power rather than focal length is that the thin lens formula has the object distance, image distance, and focal length all as reciprocals. Additionally, when relatively thin lenses are placed close together their powers approximately add. Thus, a thin 2.0 dioptre lens placed close to a thin 0.5 dioptre lens yields almost the same focal length as a single 2.5 dioptre lens.