Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тюдор Англиясынан шыққан монохромды кестелеу техникасы
Technique of monochrome embroidery originating in Tudor England
Қара кестелеу, кейде тарихи түрде испандық қара кестелеу деп аталады, көбінесе қара жіппен орындалатын кестелеу түрі, бірақ кейде басқа түстер де қолданылады, мысалы, қызыл кестелеуде қызыл жіппен кестеленеді. Тюдор дәуірі Англиясында пайда болған қара кестелеу, әдетте, бірақ әрқашан емес, жіп санайтын кестелеу түрінде болады, онда матаның ұзын және енің жіптері әр тігістің ұзындығы бойынша саналады, нәтижесінде бірдей ұзындықтағы тігістер мен тегіс тоқыма матадағы нақты үлгі пайда болады. Қара кестелеу еркін тігіспен де орындалуы мүмкін, онда матаның жіптері тігу кезінде саналмайды. Дәстүрлі түрде, қара кестелеу жібек жіппен ақ немесе сүттей ақ зығыр немесе мақта матаға салынады. Кейде металл жіптер немесе түрлі-түсті жіптер безендіру үшін қолданылады.
Blackwork, sometimes historically termed Spanish blackwork, is a form of embroidery generally worked in black thread, although other colours are also used on occasion, as in scarletwork, where the embroidery is worked in red thread. Originating in Tudor period England, blackwork typically, though not always, takes the form of a counted thread embroidery, where the warp and weft yarns of a fabric are counted for the length of each stitch, producing uniform length stitches and a precise pattern on an even weave fabric. Blackwork may also take the form of free stitch embroidery, where the yarns of a fabric are not counted while sewing. Traditionally, blackwork is worked in silk thread on white or off white linen or cotton fabric. Sometimes metallic threads or coloured threads are used for accents.
Техника
Саналған жіптің қара тоқымасына қолданылатын тігістер – қос жүгіру немесе қапшықты тігіс, артқы тігіс және кейде тұяқты тігіс. Тарихи тұрғыдан қара тоқыма қанағаттандырарлық тоқыма маталарда жасалған. Қазіргі кездегі кестешілер көбінесе санаулы жіптермен жұмыс істеуге арналған, бірқалыпты тоқыма маталарды қолданады. Тарихи тұрғыдан қара тоқыманың үш кең таралған стилі болған. Қара тоқыманың ең ерте нұсқаларында геометриялық немесе ұсақ гүлді өрнектер жасау үшін тігістер қолданылған. Көптеген қазіргі заманғы қара тоқымалар осы стильде жасалады, әсіресе кестелеу хоббиі үшін сатылатын коммерциялық үлгілер. Кейінірек қара тоқымада гүлдердің, жемістердің және басқа да өрнектердің ірі суреттері, қисық сабақтармен байланысқан. Бұлар көбінесе саналған жіппен жасалмайтын, тұяқты тігіспен шеңберленіп, шеңберленген өрнектер геометриялық тігістермен толтырылған. Үшінші стильдегі қара тоқымада шеңберленген өрнектер "көлеңкеленді", яғни себіз тігістері деп аталатын кездейсоқ тігістермен көлеңкеленген. Бұл стильдегі қара тоқыма гравюраларды немесе ағаш кескіштерін имитациялайды.
The stitches used for counted thread blackwork are double running or holbein stitch, backstitch, and sometimes stem stitch. Historically, blackwork was worked on plain weave fabric. Modern embroiderers often use an even weave fabric made especially for counted thread work. Historically, there were three common styles of blackwork. In the earliest forms of blackwork, counted stitches were worked to make a geometric or small floral pattern. Most modern blackwork is produced in this style, especially commercially produced patterns marketed for embroidery hobbyists. Later blackwork featured large designs of flowers, fruit, and other patterns connected by curvilinear stems. These were frequently not counted thread work, and were outlined with stem stitch, with the outlined patterns filled in with geometric counted designs. In the third style of blackwork, the outlined patterns were "shaded" with random stitches called seed stitches. This style of blackwork imitates etchings or woodcuts.
Тарих
Тарихи тұрғыдан қара бояу Англияда Генри VIII дәуірінен бастап көйлектерге, жейделерге немесе шымдарға қолданылған. "Испан жұмысы" деген жалпы атау Катерина Арагонның Испаниядан көптеген қара киімдер әкелгеніне байланысты туындаған. XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басындағы портреттерде испандық көйлектерде қара кесте немесе басқа да безендірулер көрсетілген. Дегенмен, Англияда қара түсті кестелеу 1500 жылға дейін белгілі болған. Джеффри Чосер "Кентербери ертегілерінде" диірменшінің әйелі Элисонның киімін былай сипаттайды: "Оның киген әдемі көйлегі де ақ түсті, жағасынан бастап айналасы бүкіл жағасына көмір қара жібекпен кестеленген, ішкі және сыртқы жағы бірдей". Елизавета I билік құрған кезеңде зығырдан жасалған жібек жіппен қара түсті кестелеу киімге (күлтелер, шымдар, жеңдер, воротниктер және бас киімдер) және жастықша қаптар сияқты үй шаруалық заттарға арналған ең көп таралған қолөнер техникасы болды, бірақ XVII ғасырда бұл техниканың танымалдылығы төмендеді. Тарихи қара кестелерді жақсы сақталған күйде табу өте сирек, себебі жіптің қара түсіне себепкер темір негізді бояу коррозияға ұшырайды және қазіргі уақытта шіруді тоқтатуға қабілетті консервациялау әдістері жоқ. Испания сияқты Англиядан тыс елдерден келген қара кестелі жібекте қара бояудағы темірдің мөлшері аз болғандықтан, ағылшын емес жібекпен жасалған қара бұйымдар жақсы жағдайда сақталады.
Historically, blackwork was used on chemises, shirts or smocks in England from the time of Henry VIII. The common name "Spanish work" was based on the belief that Catherine of Aragon brought many blackwork garments with her from Spain, and portraits of the later 15th and early 16th centuries show black embroidery or other trim on Spanish chemises. However, black embroidery was known in England before 1500. Geoffrey Chaucer in the Canterbury Tales describes the clothing of the miller's wife, Alison: "Of white, too, was the dainty smock she wore, embroidered at the collar all about with coal black silk, alike within and out." Blackwork in silk thread on linen was the most common domestic embroidery technique for clothing (shirts, smocks, sleeves, ruffs, and caps) and for household items such as cushion covers throughout the reign of Elizabeth I, but lost popularity as a technique by the 17th century. Historic blackwork embroidery is rare to find well preserved, as the iron based dye used to create the thread's black colour was corrosive, and there are currently no conservation techniques that can stop the decay. Black embroidery silk from outside England, such as Spain, contained less iron in the black dye and so blackwork worked using non English silk tends to survive in better condition.
Қазіргі заманғы қара жұмыс
Қара түсті кестелеу техникасы әлі де танымал. Хоббишілердің арасында жиі кездесетін сюжеттерге шахмат тақталары, карталар, Тюдор үйлері, раушандар мен мысықтар жатады. Бос түйінмен жасалған қара түсті кесте дизайнының сәттілігі көлеңкелердің тігістерге қалай аударылуына байланысты. Бүгінде "қара түсті кестелеу" термині кестеде қолданылатын нақты түс емес, оның өзіндік техникасын білдіреді.
Blackwork remains popular as an embroidery technique. Common subjects among hobbyists include chessboards, maps, Tudor houses, roses and cats. Much of the success of a blackwork design using free embroidery depends on how tone values are translated into stitches. Today, the term "blackwork" is used to refer to the technique, rather than the precise colour used in the embroidery.