Жамайка сары жыланының сипаттамасы және қорғау мәселелері

Кіріспе

Жылан түрлері

Ямайкалық боа, ямайкалық сары боа немесе сары жылан (Chilabothrus subflavus; ямайкалық патоис тілінде: nanka) – Ямайкаға ендемик боа түрі. Кез келген субтүрлер танылған жоқ. Күндіз бұл түр әртүрлі жерлерде паналау іздейді, мысалы, эпифиттерде, ағаштарда, жартастардың жарықтарында, термиттердің ұяларында немесе үңгірлерде. Ол Портленд үңгірінің ең шетінде, сондай-ақ Goat Islands сияқты кішігірім жақын аралдарда да байқалған. Алайда, 1872 жылы кішкентай үнді мангустының (Herpestes auropunctatus) енгізілуінен кейін, материкте жыланды көру жиілігі азайды. Жыланның жасырын болуы оны анықтауды одан әрі қиындатады. Жақында жүргізілген зерттеулер құрғақ әктас орманмен басым болған Great Goat аралында жыланның болуын растамады. Арал бойынша жүргізілген кең ауқымды зерттеулер жыланның Trelawny, St. Anne, Westmoreland және Hanover сияқты әртүрлі округтерде кездесетінін көрсетті. Боаның қазіргі негізгі қоныс орындары Cockpit Country, Blue Mountains, Yallah Mountains, Hellshire Hills және Portland Bight болып табылады, олар түрдің белгілі ареалының 93% құрайды. Мысалы, ол кешке ұшып шыққан жарықтарды жеу үшін бұтақтар мен жүзімдерге ілініп тұратыны байқалған. Бұл түр кейде адам тұратын жерлерге және егістік алқаптарына тышқандар мен тауықтарды аулау үшін кіреді. Қаптағы диетасы көбінесе жас және ересектер үшін егеуқұйрықтардан, ал жаңа туған балапандар әдетте қозылармен немесе алдын ала өлтірілген, мұздатылған үй тышқандарымен тамақтанады. Бұл тышқандар көбінесе балапандардың, кеділердің немесе бақалардың иісімен өңделеді, бұл оларды жеуге ынталандырады. Байқаулар көрсеткендей, бұл түр құс аулаушылардың (Tyrannidae) ұяларына белсенді түрде шабуыл жасайды. Жамайкалық боаның үңгірлердегі азық іздеу мінез-құлқы туралы ақпарат шектеулі. Бұл түрдің ересек еркектері арасындағы агрессивті қақтығыстар тек қана тұтқында ғана тіркелген. Сонымен қатар, белгілі бір жағдайларда аналықтардың өз тектілеріне қатысты агрессиясының күшеюі байқалды.

The Jamaican boa, Jamaican yellow boa or yellow snake (Chilabothrus subflavus; in Jamaican Patois: nanka) is a boa species endemic to Jamaica. No subspecies are recognized. During daytime, this species seeks shelter in various locations such as epiphytes, trees, rock crevices, termite nests, or caves. It has been observed at the far end of Portland Cave. as well as some smaller adjacent islands, such as Goat Islands. However, after the introduction of the small Indian mongoose (Herpestes auropunctatus) in 1872, sightings of the snake on the mainland dropped. The snake is known to be elusive, which further complicates its detection. Recent surveys have failed to confirm the snake's presence on Great Goat Island, an area dominated by dry limestone forest. Comprehensive island wide surveys have been conducted, indicating the snake's presence in various parishes such as Trelawny, St. Anne, Westmoreland, and Hanover. Major strongholds for the boa now appear to be Cockpit Country, Blue Mountains, Yallah Mountains, Hellshire Hills, and Portland Bight, which together account for 93% of the known habitat of the species. For instance, it has been observed hanging from branches and vines to prey on emerging bats in the evening. This species will occasionally enters human dwellings and agricultural areas to hunt for rats and chickens. In captivity, the diet often consists of rats for juveniles and adults, while neonates are typically fed chicks or pre killed, frozen house mice. These mice are often treated with scents from chicks, lizards, or frogs to stimulate consumption. Observations indicate that the species actively preys on flycatcher nests (Tyrannidae). Limited information is available on the foraging behavior of the Jamaican boa inside cave systems. Aggressive interactions between male individuals of this species have only been documented in captivity. Additionally, increased levels of aggression from females toward conspecifics have been observed under specific conditions.

Қорғау мәртебесі

Ямайка боасының табиғи популяциясы 19 ғасырдың соңынан бері күрт және үздірілсіз азайып келеді, негізінен, әкелінген түрлердің (мысалы, мангуст) жыртқыштығы, адамдардың жоқ қылуы және орта тұру орындарының жойылғандығы салдарынан. Ямайка боасын табиғи ортада сақтау демографиялық және экологиялық параметрлер туралы ақпараттың жетіспеушілігімен, сондай-ақ популяция құрылымы мен жабайы табиғаттағы түрлердің таралуы туралы толық түсініксіздікпен қиындыққа тап болады. Бұл түр IUCN Қауіпті түрлердің Қызыл тізімінде (A2ce (v2.3, 1994)) «Қауіпті» (VU) санатында тіркелген. Түр осылай тізімге енгізілгеніне себеп – қолда бар ең жақсы деректерге сәйкес, оның сапасы мен мекендейтін аумағының төмендеуіне байланысты келесі он жыл немесе үш ұрпақ ішінде (қайсысы ұзақ болса) 20%-ға азаюы күтілуде. Осылайша, ол жабайы табиғатта жоғары құрып кету қаупіне тап болып отыр. Бағалау жылы: 1996 жыл. Олардың табиғи ортасы жойылғандықтан, олар адамдар қоныстанған жерлерге көшіп кетуге мәжбүр болады, онда оларды ұстап өлтіреді. Бұл жануарларды қорғау мақсатында бірқатар шаралар қабылданды:
* 1945 жылғы «Жабайы табиғатты қорғау туралы» заң бойынша қорғалатын түр ретінде тізімделген.
* CITES-тің I қосымшасына енгізілген.
* 1996 жылғы «Ормандар туралы» заңға сәйкес орман қорында аң аулауға тыйым салынған.